تحریک الکتریکی فراجمجمهای مغز (Transcranial Electrical Stimulation – TES) یک روش نوین، غیرتهاجمی و مبتنی بر علوم اعصاب است که با استفاده از جریان الکتریکی بسیار ضعیف، فعالیت نورونی را در نواحی هدف مغز تنظیم میکند. این تکنولوژی امروزه در کلینیکهای نوروساینس، توانبخشی شناختی و درمان اختلالات عصبی-روانشناختی بهعنوان ابزاری ایمن و مؤثر برای بهبود عملکرد مغز، افزایش نوروپلاستیسیته و تقویت یادگیری مورد استفاده قرار میگیرد.
تحریک الکتریکی فراجمجمهای مغز (TES) روشی است که در آن با اعمال جریان کنترلشده از طریق الکترودهای سطحی، میتوان فعالیت قشر مغز را افزایش یا مهار کرد.
هدف این روش، تنظیم عملکرد شبکههای عصبی و کمک به بازآموزی مغز در فرآیندهای شناختی و درمانی است.
بهبود افسردگی و اختلالات خلقی
کاهش اضطراب و تنش عصبی
بازتوانی پس از سکته مغزی
بهبود توجه و تمرکز (ADHD)
تقویت حافظه و یادگیری
کنترل دردهای مزمن و میگرن
کمک به درمان اعتیاد
بهبود عملکرد شناختی و اجرایی
افزایش کارایی در آموزش مهارتهای جدید
tDCS(transcranial Direct Current Stimulation): تحریک الکتریکی مغز یا جریان مستقیم
کاربرد: افسردگی، میگرن، بازتوانی پس از سکته مغزی، افزایش و کاهش خلق، اعتیاد، حافظه، یادگیری، اسکیزوفرنی، درد، توجه و ….
tACS( transcranial Alternative Current Stimulation): تحریک الکتریکی مغز با جریان متناوب
به این روش اصطلاحا passive neurofeedback گفته میشود. با قرارگیری در نقطه مورد نظر امواج مغزی در آن ناحیه تقویت میشود.
کاربرد: حافظه، توجه، اختلال اضطرابی و همچنین مهارت های حرکتی وشناختی و کمک به نوروفیدبک
tRNS( transcranial Random Noise Stimulation): تحریک الکتریکی با جریان رندوم
این روش به صورت روش مکملی در tDCS برای افزایش تعداد جلسات ئ اثر بخشی استفاده میشود.
کاربرد: علاوه بر مورد ذکر شده در وزوز گوش کاربرد دارد
tPCS( transcranial Pulsed Current Stimulation): تحریک الکتریکی با جریان به صورت پالس
سوزش و مورمور را به دنبال دارد
کاربرد: برای افزایش عملکرد( یادگیری زبان دوم یا آموزش مهارت حرکتی جدید مثل: موسیقی، دنس و …)
تحریک ساختگی است که برای چند ثانیه تحریک tDCS فعال را تقلید میکند.
کاربرد: تلقین، کاربردهای پژوهشی .
دستگاه eStim یک سیستم حرفهای تحریک الکتریکی مغز است که با طراحی کلینیکی، دقت بالا و ایمنی کامل، امکان اجرای انواع پروتکلهای TES را فراهم میکند.
ویژگی اصلی این سیستم، یکپارچگی کامل سختافزار و نرمافزار درمانی است که آن را به ابزاری قابل اعتماد برای کلینیکها و مراکز علوم اعصاب تبدیل کرده است.
نرمافزار eLife یک پلتفرم هوشمند برای مدیریت کامل جلسات درمانی و اجرای پروتکلها است.
از طریق این نرمافزار میتوان:
تنظیم دقیق پارامترهای تحریک
طراحی و شخصیسازی پروتکل درمانی
برنامهریزی جلسات درمان
ذخیره و مدیریت اطلاعات بیماران
مشاهده روند پیشرفت درمان
اجرای سشنهای هدفمند شناختی
در این سیستم، مجموعهای از موسیقیهای شناختی تخصصی متناسب با هر پروتکل درمانی طراحی شدهاند که باعث افزایش اثربخشی تحریک مغزی میشوند.
همچنین بازیهای هدفمند شناختی در نرمافزار قرار داده شدهاند تا:
درگیری فعال بیمار در درمان افزایش یابد
یادگیری مغز تسریع شود
نتایج درمان پایدارتر گردد
جهت استفاده موثر مراجعین، از امکان جدید نرم افزار، همراه با دستگاه یک هدفون بلوتوثی ارائه می شود.
tES میتواند قبل یا همزمان با نوروفیدبک استفاده شود تا:
مغز سریعتر وارد حالت یادگیری شود
نوروپلاستیسیته افزایش یابد
پاسخ به درمان تقویت گردد
تعداد جلسات درمان کاهش یابد
آشنایی با دستگاه نوروفیدبک بیوفیدبک
TES یا تحریک الکتریکی فراجمجمهای یک روش غیرتهاجمی است که با اعمال جریان الکتریکی بسیار ضعیف، فعالیت نورونها را تنظیم کرده و باعث تقویت یا مهار عملکرد نواحی خاص مغز میشود.
بله. این روش سالها در مطالعات بالینی و پژوهشی استفاده شده و در صورت اجرای صحیح، روشی ایمن، بدون درد و بدون نیاز به جراحی محسوب میشود.
tDCS → تحریک با جریان مستقیم برای تعدیل فعالیت مغزی
tACS → تحریک با جریان متناوب برای همنوسازی امواج مغزی
tRNS → تحریک نویزی تصادفی برای افزایش نوروپلاستیسیته
tPCS → تحریک پالسی برای بهبود یادگیری و عملکرد شناختی
TES در حوزههای زیر کاربرد دارد:
بهبود توجه و تمرکز
کمک به درمان افسردگی و اضطراب
بازتوانی پس از سکته مغزی
ارتقاء حافظه و یادگیری
کاهش دردهای مزمن
بهبود عملکردهای شناختی و حرکتی
بله. در بسیاری از پروتکلهای درمانی، TES بهعنوان روش مکمل نوروفیدبک استفاده میشود تا سرعت یادگیری مغز و اثربخشی جلسات افزایش یابد.
بسته به پروتکل درمانی معمولاً بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان نیاز دارد و بهصورت کاملاً کنترلشده توسط نرمافزار اجرا میشود.