نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

نقشه مغزی چیست؟

نقشه مغزی

نقشه مغزی یا QEEG یک ابزار تشخیص بیماری‌ها و اختلالات مغزی و همچنین مورد استفاده در پژوهش‌ها و تحقیقات است. نقشه مغزی توسط دستگاه EEG تهیه می شود.
برای آشنایی با این دستگاه و نحوه عملکرد آن مقاله زیر را مطالعه کنید.

سلول‌های عصبی نورون برای برقراری ارتباط با یکدیگر و دیگر سلول‌ها در سراسر بدن، پیام‌های عصبی رد و بدل می‌کنند. در حین نقل و انتقال این پیام‌های عصبی جریان الکتریکی تولید می شود، که به آن سیگنال الکتریکی می گویند. در هر لحظه میلیاردها سیگنال الکتریکی در سلول‌های عصبی ما در رفت و آمد هستند.
مجموع این سیگنال‌های عصبی باعث ایجاد میدان الکتریکی در مغز و اطراف آن می‌شود. بنابراین می‌توانیم بگوییم زبان مغز، سیگنال الکتریکی یا همان فعالیت الکتریکی مغز است.
برای اینکه بفهمیم مغز چگونه کار می‌کند و چه می‌گوید باید، سیگنال‌های مغز را پردازش کرده و زبان آن را ترجمه کنیم. یکی از روش‌های پردازش و ترجمه سیگنال‌های مغز این است که، فعالیت الکتریکی مغز را به فرکانس‌های مختلف تجزیه کرده و سپس آن‌ها را بر اساس فرکانس و کارکردشان دسته بندی کنیم.
در این حالت به این سیگنال‌های دسته‌بندی شده بر اساس فرکانس، امواج مغزی گفته می‌شود. برای آشنایی با امواج مغزی به مقاله امواج مغزی چیست؟ مراجعه کنید.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: الکتروشوک درمانی (ECT) چیست؟

نقشه مغزی (QEEG) چیست؟

آسیب‌های فیزیکی به مغز مانند ضربه مغزی، جریان الکتریکی طبیعی مغز را مختل می کند. عوامل ژتنیکی یا محیطی یا آسیب‌هایی مانند تشنج، التهاب مغزی، اضطراب، افسردگی، اختلالات یادگیری، اختلال وسواس اجباری و … فعالیت امواج مغزی را تغییر می‌دهند.
برای تشخیص بیماری‌های روانی و بیماری‌های شناختی مغز و بیماری‌هایی مانند آلزایمر، پارکینسون و… نقشه مغزی لازم است.
دستگاه الکتروانسفالوگرافی یا EEG، یکی از ابزارهای تشخیصی است که با استفاده از آن می توان به ثبت فعالیت امواج مغزی پرداخت.
الکتروانسفالوگرافی کمی یا QEEG که به نام نقشه مغزی نیز شناخته می شود، یک تجزیه و تحلیل جامع از امواج مغزی ثبت شده با دستگاه EEG ارائه می دهد. یعنی امواج مغزی یا EEG خام ثبت شده را، پردازش کرده و یک تجزیه و تحلیل کامل از آن به ما می‌دهد.
QEEG همانند EEG ثبت می شود، اما داده‌های به دست آمده از آن برای درست کردن نقشه های توپوگرافی رنگی، که فعالیت الکتریکی قشر مغز را نشان می دهد مورد استفاده قرار می گیرند.
سایر تکنیک‌های تصویربرداری مغز عواملی مانند جریان خون مغزی، متابولیسم یا یکپارچگی ساختاری را مورد بررسی قرار می دهند، در حالیکه QEEG ابزاری است که فعالیت الکتریکی مغز را اندازه گیری می کند.
اطلاعات حاصل از آن تجزیه و تحلیل پیچیده ای از ویژگی‌های امواج مغزی مانند فاز ، دامنه، قدرت و فرکانس را فراهم می کند.
اختلال در امواج الکتریکی مغز گاهی اوقات ممکن است، به تنهایی نشانه اولیه یک نابهنجاری باشد.
با استفاده از QEEG می‌توان عملکرد مغز را بررسی و مشخص کرد که فعالیت الکتریکی در کدام نواحی مغز کم یا زیاد شده است. به این ترتیب نقاط ضعف و قدرت و مشکلات (اختلالات) مغزی برای ما روشن می‌شود.
اختلالاتی نظیر AD/HD، اضطراب، افسردگی، آلزایمر ، اختلالات یادگیری، اختلال وسواس اجباری… با استفاده از QEEG قابل تشخیص‌اند.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: روش های تفسیر نقشه مغزی(QEEG)

نحوه‌ی به دست آوردن نقشه مغزی (QEEG)

برای رسیدن به نقشه مغزی ابتدا کلاه مخصوصِ دستگاه EEG، که دارای الکترود است بر روی سر فرد قرار داده می شود. تا نوار مغزی از شخص گرفته شود.
الکترودها کلاه برای ثبت امواج مغزی هستند. در محل وصل الکترودها به سر از ژل مخصوص استفاده می شود، تا امواج مغزی به راحتی بتوانند توسط آنها دریافت شوند.
در حین ثبت نقشه مغزی گاهی نیاز است فرد چشمانش را بسته و یا باز نگه دارد یا ممکن است از فرد خواسته شود مطلبی را بخواند یا عملیات ریاضی ساده ای را انجام دهد.
فرد تا حد امکان باید آرام و بی حرکت بماند و از هر گونه حرکت اضافی، فشار دادن دندان‌ها بر روی همدیگر، پلک زدن و قورت دادن آب دهان، تا حد ممکن خودداری کند.
بعد از ثبت الکتروانسفالوگرافی کمی یا همان QEEG، اطلاعات به دست آمده به وسیله‌ی نرم افزار به اعداد تبدیل شده و وارد نرم افزار بانک اطلاعاتیِ نقشه مغزی می‌گردد.
در مرحله بعد یک سری عملیات و محاسبات پیچیده ریاضی روی EEG صورت می گیرد. نتیجه‌ی این پردازش‌ها تبدیل به یک سری تصویر (سرهای رنگی) می شود که به آن QEEG یا نقشه مغزی می‌گوییم.
در نهایت نیز تحلیل نقشه مغزی، در مقایسه با بانک اطلاعاتی نقشه مغزی نرمال آماده می‌شود. در واقع در این قسمت تفاوت بین عملکرد مغز افراد نرمال با فرد مورد آزمایش مورد بررسی قرار می گیرد.
حضور و یا عدم حضور هر یک از امواج مغزی در یک بخش سر، در حالات مختلف می تواند نشانه یک اختلال باشد.

آشنایی با محصولات علوم اعصاب

مقایسه نقشه QEEG نرمال و غیر نرمال

برای رسیدن به تشخیص ناهنجاری‌های مغز شخص لازم است، نقشه مغزی فرد بیمار را با QEEG افراد نرمال که در پایگاه ‌داده‌ موجود است مقایسه کرد.
از آنجایی‌ که فعالیت الکتریکی مغز با افزایش سن تغییر پیدا می کند، بنابراین پایگاه داده‌های نرمال باید بر اساس QEEG افراد بهنجار یا سالم همسن و هم جنس خودش مقایسه شود.
پایگاه داده نرمال از نقشه مغزی ثبت شده، تعداد زیادی از افراد سالم به دست می آید. در این پایگاه داده‌ها مقایسه‌ها به صورت Z scores نمایش داده می‌شود.
با نقشه مغزی می‌توان ناهنجاری‌های عملکرد مغز را شناسایی و با تطبیق آن بر الگوهای سالم و مقایسه آن، نوع اختلال را مشخص کرد. در مغز نحوه کارکرد این امواج در کنار هم باعث می‌شود تا ما عملکرد مناسب یا نامناسب داشته باشیم.

در نقشه مغزی بعد از اندازه‌گیری امواج، به هر موج رنگ خاصی بر حسب شدتشان داده می شود. در این نقشه شکل هر سر رنگی، مربوط به فعالیت یک موج مغزی است.
اگر هر کدام از امواج عملکرد مناسب و طبیعی داشته باشد، سر را به رنگ سبز می بینیم. اگر شدت موج از حالت طبیعی بیشتر باشد (که نشانه مشکل در عملکرد مغز است)، دستگاه آن را با رنگ‌های زرد، نارنجی و قرمز نشان می‌دهد.
اگر شدت موج تولید شده کمتر از حالت طبیعی باشد (که باز هم نشان دهنده اشکال در کار مغز است)، دستگاه آن را با رنگ‌های آبی و بنفش نشان می‌دهد. در نهایت به این سرهای رنگی نقشه مغزی گفته می‌شود.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه فرمایید: TDCS در مقایسه با ECT

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

نوروفیدبک چیست؟کاربرد و انواع آنها

دستگاه نوروفیدبک

فهرست مطالب

آشنایی با نوروفیدبک

دسته بندی انواع دستگاه نوروفیدبک را از چند جهت می توان مورد بررسی قرار داد، که در این مطلب به دو دسته‌بندی متفاوت آن اشاره می کنیم.

نوروفیدبک نوعی از بیوفیدبک و یک روش درمانی ایمن و غیر تهاجمی  است. این دستگاه سیگنال‌های مغزی ما را ثبت می‌کند، بدون اینکه هیچ اشعه و یا سیگنالی را وارد بدن ‌کند. برای آشنایی با نوروفیدبک و دستگاه های موجود در بازار مقاله نوروفیدبک چیست؟ را مطالعه کنید.

در سال‌های اخیر، انواع مختلفی از نوروفیدبک به بازار معرفی شده‌اند، که در دسته بندی‌های متفاوتی قرار می گیرند. در این دسته‌بندی‌ها دو گزینه مورد توجه قرار گرفته است. تقسیم‌بندی دستگاه‌ها از نظر کاربرد آنها در بیماری و نوع ثبت سیگنال و دیگری دسته‌بندی آن‌ها از نظر تعداد کانال ورودی به دستگاه است

تماس با ما

خرید جدیدترین نوروفیدبک و بیوفیدبک

neurofeedback

نوروفیدبک چیست؟

معنی لغوی نوروفیدبک  نورفیدبک (Neurofeedback)، از دو کلمه نورون (Neuron) و فیدبک (feedback) تشکیل شده است و به معنای بازخورد عصبی می باشد. 

نورون یک سلول عصبی است که در مغز و سیستم عصبی بدن فعالیت می کند.نورون ها در اصل اطلاعات را انتقال،ارسال و دریافت می کنند.

نوروفیدبک در اصل نوعی بیوفیدبک است که تلاش می‌کند، با استفاده از ثبت و پردازش امواج الکتریکی مغز و دادن بازخورد آن به شخص نوعی خود تنظیمی را به او آموزش دهد.

کاربرد های درمانی این روش در درمان بیماری هایی نظیر افسردگی، اضطراب،  اضطراب پس از حادثه (PTSD)، اعتیاد و…  تاثیر به سزایی دارد. همچنین در درمان کودکان مبتلا به نقص توجه و بیش فعالی (ADHD)، اختلالات وسواسی- جبری (OCD) و اختلالات رشدی فراگیر(PDD) موثر است.  

نسل جدید ewave:

افزایش رزولوشن مبدل آنالوگ به دیجیتال به ۲۴ بیت و داشتن نرخ نمونه برداری  ۱۰۰۰ نمونه در ثانیه برای همه کانال ها ، وضوح بالایی از  سیگنال های زیستی را (۰-۵۰۰ هرتز) به شما  ارایه می دهد.
تقویت کننده تفاضلی همه کانال ها ، باعث کاهش نویز میشود و همچنین کاهش گین دستگاه از اشباع شدن سیگنالها جلوگیری میکند. و به شما این این امکان را میدهد تا در تمامی کانال تمامی ثبت های مغز، قلب و عضله را داشته باشید

کسب اطلاعات فنی و قیمت دستگاه ۰۹۲۲۷۳۳۸۵۱۸  ۰۲۱۴۸۴۶۵

نوار مغز

انواع دستگاه نوروفیدبک از نظر کاربرد:

از نظر کاربرد آنها در بیماری و نوع ثبت سیگنال که می‌توان به شش نوع زیر دسته‌بندی نمود:
EEG Neurofeedback:
از بین انواع دستگاه نوروفیدبک این نوع رایج‌ترین نوع نوروفیدبک است. امواج سطحی، ثبت و تحلیل می‌شوند و بر اساس دامنه آن‌ها فیدبک مشخصی ارائه می‌شود.
Slow Cortical Potentials Neurofeedback:
بر روی فرکانس‌های خیلی پائین (زیر یک هرتز)، کار تحلیل و فیدبک انجام می‌شود.
برای درمان بیش‌فعالی/نقص توجه و به ویژه صرع می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
HEG Neurofeedback:
در این نوع از دستگاه نوروفیدبک، فیدبک بر اساس جریان خون اطراف مغز، ارائه می‌شود.
این روش، برای درمان میگرن، نقص توجه (ADD) و افسردگی، اثربخشی بسیار محسوسی داشته و می‌تواند درمان مؤثرتری را ارائه کند.
همچنین باعث کاهش تعداد جلسات تا «نصف» می‌گردد.
Z-Score Neurofeedback:
این نوروفیدبک مبتنی بر روش اول نوروفیدبک است، اما ارائه فیدبک بر اساس دیتابیس جامعه نرمال انجام می‌گیرد.
که از افزایش یا کاهش بیش از حد فعالیت امواج مغزی پس از جلسات نوروفیدبک جلوگیری می‌کند.
LORETA Neurofeedback:
لورتا نوروفیدبک که به نوروفیدبک عمقی نیز شناخته می‌شود، بر اساس منشأ تولید امواج مغزی فیدبک را ارائه می‌کند.
fMRI Neurofeedback:
از بین انواع دستگاه نوروفیدبک این نوع میزان فعالیت هر بخش از مغز را با استفاده از دستگاه MRI بررسی و فیدبک ارائه می‌شود. این روش هنوز در مرحله تحقیقات است.
دستگاه eWave  توانایی انجام نورفدبک به روش FNIRS/HEG/EEG/SCP  را دارا میباشد- برای انجام لورتا نوروفیدبک نیاز به دستگاه ۲۴ کانال eWave دارید

نوروفیدبک چیست؟

حافظه خوب و بد-نشاط و افسردگی-عملکرد خوب و ضعیف همگی یک نقطه اشتراک دارند:محصول عملکرد مغز هستند.عملکرد بهینه زمانی اتفاق می افتد که مغز کار خود را در بهترین و کار آمد ترین وضعیت انجام دهد.نکته مهم آن است که مغز می تواند خود را تنظیم کند و از وضعیت خود،آگاهی پیدا کند.

در واقع با پسخوردی که از بدن و محط می گیرد به کنترل و تنظیم کارکرد های مختلف جسمی و روانی و تعامل با محیط می پردازد.نوروفیدبک با پسخوردی که از امواج مغزی ارایه می دهد مغز را در تنظیم فعالیت خود کمک می کند.

نوروفیدبک دارای سنسور هایی  نام الکترود که روی پوست قرار میگیرد و فعالیت الکتریکی مغز را ثبت و در قالب امواج مغزی نشان می دهد.

یافته ها نشان می دهد پیام های عصبی که طی فرایند الکتروشیمیایی صورت می گیرد سبب فعالی الکتریکی مغز و تولید امواج مغزی مختلف می شود.شکل و وضعیت این امواج نشان دهنده حوه عملکرد مغز است.

انواع امواج های مغز

  •      امواج دلتا 

امواج دلتا معروف به امواج خواب و از امواج اولیه مغز انسان است. این موج در نوزادان زیر شش ماه موج غالب است که با افزایش سن از دامنه این موج کاسته می‌شود.

محدوده فرکانس امواج مغزی دلتا بین ۰٫۵ تا ۳ دور در ثانیه (هرتز) است. این موج در میان انواع امواج مغزی اصلی، دارای کمترین فرکانس می باشد و کندترین امواج مغزی انسان هستند.

  •      امواج تتا

محدوده فرکانس امواج مغزی تتا بین ۳ تا ۸ دور در ثانیه (هرتز) است. این موج در میان انواع امواج مغزی در رتبه بعد از موج دلتا قرار می گیرد. موج تتا، از آلفا و بتا آرام تر است و دامنه بزرگتری دارند. این امواج در ناحیه گیجگاهی ظاهر می‌شود. در لحظات اولیه خواب، امواج مغز در حالت تتا قرار می ‌گیرد.

  •      امواج آلفا

این موج در حالت ریلکس جسمانی تولید می شود. محدوده فرکانس امواج مغزی آلفا بین ۸ تا ۱۲ دور در ثانیه (هرتز) است. امواج آلفا مثل پلی بین آگاهی و ناخودآگاه است. امواج آلفا در قسمت پس سر قابل اندازه گیری می ‌باشند.

  •     امواج گاما

موج گاما سریع ترین موج مغزی با فرکانس بالاست. محدوده فرکانس امواج مغزی گاما بین ۳۸ تا ۴۲ دور در ثانیه (هرتز) است. این امواج به هوشیاری مرتبط می‌شوند و هر چقدر تولید امواج گاما بیشتر باشد، هوشیاری ما هم بالاتر خواهد بود.

از نوروفیدبک در تنظیم واکنش های مغزی خود (12-15هرتز)بوده است.به طور کلی باید گفت:در بین فعالیت های عصب شناختی،فرد در ازای دریافت پاداش،تولید امواج SMR را در مغز خود افزایش می دهد و تقویت این امواج سبب کاهش تنش عضلانی می گردد.

نوروفیدبک چه تاثیری در مغز دارد؟

عملکرد بهینه مغز زمانی است که بتواند خود را تنظیم کند و از وضعیت خود آگاهی پیدا کند.در واقع مغز با پسخوردی که از بدن و محیط دریافت می کند به کنترل و تنظیم کارکرد های مختلف جسمی و روانی و تعامل با محیط می پردازد.با استفاده از نوروفیدبک و پس خوردی که از امواج مغزی ارایه می شود مغز فعالیت هایش را تنظیم می کند.باید گفت:غلبه هر موج با توجه به کار مغز است
نوروفیدبک روشی ایمن و بدون درد است که د طی آن حس گر هایی که الکترود نامیده می شوند،به سر بیمار متصل می گردد.اطلاعات دریافتی به وسیله دو مانیتور جداگانه در اختیار بیمار و درمانگر قرار می گیرند.در این حالت هم بیمار و هم درمانگر قادر خواهند بود امواج مغزی بیمار را مشاهده کنند.در نتیجه فرایند های ناهشیار و غیر ارادی(فعالیت امواج مغزی)،برای بیمار کاملا محسوس می گردد و بیمار با کمک درمانگر و ارایه محرک های دیداری-شنیداری قادر خواهد بود امواج نابهنجار را دستکاری کرده و در طی جلسه های درمان،آنها را به حالت هنجار تبدیل کند.
TDCS

مدت زمان درمان با نوروفیدبک

نروفیدبک،شامل یک دوره درمانی است که در طول 2 ماه و به صورت 3 بار در هفته،مجموعا 24 جلسه روی آزمودنی های گروه آزمایش انجام می شود.مدت زمان هر جلسه درمانی یک ساعت است.در ابتدای هر جلسه ارزیابی اولیه صورت گرفته(به مدت 2 دقیقه) و سپس درمان با پروتکل سکوب تتا و افزایش بتا در cz و افزایشSMR  در C3 یا C4 انجام می شود.کارکرد ویژه نوروفیدبک بر کم کاری با (فزون انگیختگی) قشری مغز تمرکز داشته است.عموما فرد می باید تغییر مطلوب عملکرد مغزی را تا یک دوره 0/5 ثانیه ای حفظ کند تا (پاداش)دریافت دارد.فرض بر این است که اگر فرد بتواند در (بهنجار کردن) سطح فعالیت در نواحی مسئول توجه و کنترل رفتاری موفق گردد،شروع به کسب توانایی های مناسبی برای توجه و حفظ کنترل رفتاری خواهد کرد.

مهم ترین پروتکل های نوروفیدبک

  • پروتکل1:تقویت SMR/سرکوب تتا

در این نوع نوروفیدبک،افراد با یادگیری افزایش تولید SMR (15 تا 12 هرتز)در یکی از نواحی C3یاC4 تشویق به اعمال کنترل بر رفتار های بیش فعالی و تکانشی می شوند.

  • پروتکل2:تقویت SMR/سرکوب بتا

دومین نوع آموزش SMR نیز در یک مطالعه کنترل گروهی مورد بررسی قرار گرفته است.در این پروتکل،افراد برای افزایش فعالیت SMR آموزش می بینند،در حالی که به طور همزمان فعالیت بتا(22-30هرتز) را کاهش می دهند.

  • پروتکل 3:سرکوب تتا/تقویت بتا

این پروتکل در مطالعه کنترل شده گروهی افراد ورد بررسی قرار گرفته است.در این روش آموزش،افراد به افزایش فعالیت بتا  و در عین حال سرکوب فعلیت تتا تشویق شده اند.

در چه مورد از اختلالات و بیماری ها از نوروفیدبک استفاده می کنیم؟

  1. اختلال نقص توجه (ADHD)
  2. اختلالات وسواسی- جبری (OCD)
  3. اوتیسم (Autism)
  4. اختلالات رشدی فراگیر(PDD)
  5. بیماری صرع (Epilepsy)
  6. اضطراب (Anxiety)
  7. ناتوانی در یادگیری(Learning Disability)
  8. اختلالات خواب و بی خوابی (Insomnia)
  9. سردرد های میگرنی (Adult Headache)
  10. سوء مصرف مواد(Alcohol/Substance use Disorder)
  11. افسردگی و سر افکندگی (Depressive Disorder)
  12. بعضی از آسیب ها و سکته های مغزی
  13. سندرم درد و خستگی مزمن (Chronic Pain)
  14. افزایش قدرت تمرکز و توانایی های ذهنی افراد سالم
بیوفیدبک

تاریخچه نوروفیدبک

تاریخچه نوروفیدبک از آن داستان‌های جذاب و غافلگیر کننده است، که احتمالا خود دکتر استرمن نیز از کشف این شیوه غافلگیر شده است. نوروفیدبک در واقع نوعی بازخورد گرفتن از فعالیت‌های مغزی است، تا به این وسیله فرد با آگاهی از شرایط مغزی خود آنها را اصلاح کند.

شروع به کار روش ها و ابزار های نوروفیدبک به سال 1958 برمیگردد که فردی به نام جویی کامیا،روان شناس و استاد دانشگاه شیکاگو برای نخستین بار توانست به فردی آموزش دهد که با چه روش هایی می تواند امواج مغزی خود را کنترل کند.این فرد با استفاده از یک الکترود که در پشت نمیکره چپ قرار داد توانست برای اولین بار امواج مغزی فرد را دریافت کند.

کامیا زمانی که آزمودنی فعال بودن فرکانس آلفا را درست یا اشتباه حدس می‌زد، به او خبر می‌داد. ابتدا این حدس‌ها در تمام موارد درست نبود، اما کم کم درصد حدس‌های درست بالا رفت.

در روز دوم، آزمودنی در ۶۵ درصد از موارد و در روز چهارم در ۱۰۰ درصد موارد توانست حضور موج آلفا را درست تشخیص دهد.

اثر بخشی نوروفیدبک در حافظه

حافظه جزء جدایی ناپذیر سیستم شناختی افراد است.حافظه فرایندی است که به وسیله آن دانش کد گذاری،ذخیره و … یاد آوری می شود.بسیاری از رفتار های مهم یاد گرفته می شوند،به علاوه اینکه اهمیت و ارزش شخصی ما ،به آنچه ما یاد گرفته ایم و آنچه که به خاطر می آوریم وابسته می باشد.حافظه دارای این ظرفیت است که اطلاعات را درون یک سیستم نگهداری داخلی که قابل جست و جو باشد،نگه می داردبه گونه ای که این اطلاعات بعدا قابل دسترسی و استفاده باشد.شاید بیش از هر سازمان شناختی دیگر،در دهه های اخیر فهم حافظه طبیعی و حافظه اختلال یافته،پیشرفت زیادی کرده باشد.

بنابراین روش ها وتکنیک هایی که بتوانند حافظه را بهبود ببخشند از اهمیت زیادی برخودارند،در این میان نوروفیدبک(NEUROFEEDBACK) یکی از تکنیک های نوین است که اخیرا جهت تقویت حافظه مورد استفاده قرار میگیرد.

آموزش نوروفیدبک بر تتا و ریتم حسی -حرکتی دانشجویان نشان داد که کاهش تتا و ریتم حسی-حرکتی باعث بهبود چشمگیر حافظه دانشجویان در تست میانین دیداری-شنیداری و نیز کاهش چشمگیر زمان واکنش در آنها می گردد.

اثر بخشی نوروفیدبک بر رفتار های پر خطر

به فرایند های ذهنی که به انتخاب یک اقدام از میان اقدامات جایگزین می انجامد،تصمیم گیری گفته می شود.تصمیم گیری نقش گسترده ای در زندگی آدمی دارد.مبنای بسیاری از تصمیمات ما رفتار خود ماست.بیشتر مردم غالبا به صورت ذهنی تصمیم گیری می کنند،بدین صورت که اشخاص تصمیم خود را بر اساس مجموعه احساسات پایه ریزی می کنند که شامل همه جنبه های منفی و مثبت،آگاهانه و غیر آگاهانه،در مورد گزینه های مربوط است.

بسیاری از اختلال های روانی از جمله سوء مصرف مواد،اختلال شخصیت ضد اجتماعی،اختلالات دو قطبی،گرایش به خودکشی،اختلالات رفتاری نابهنجار و رفتار های پر خطر جنسی از جمله  تصمیم گیری های پر خطر است.

در تعریفی دیگر،تصمیم گیری پر خطر،نوعی از تصمیم گیری با پیامد های کوتاه مدت مثبت ولی بلند مدت منفی،به شمار می آید و مشخصه آن به عنوان یک اختلال،این است که یک لذت آنی فدای یک هدف بلند مدت می گردد.

مطالعات بسیاری بر روی عملکرد های شناختی و نقش مغز بر این عملکرد ها انجام شده است،از آنجا که نوروفیدبک به تنظیم کارکرد مغز می پردازد،لذا در ارتقاء توانمندی ها و مهارت های مختلف ذهنی و شناختی مانند بهینه سازی تصمیم گیری،افزایش خلاقیت،تقویت حافظه،افزایش تمرکز،کاهش استرس و اضطراب،افزایش هماهنگی جسم و بدن(به ویژه در ورزشکاران)،افزایش جسارت،افزایش توانمندی های هنری از جمله در موسیقی و تاثیر فوق العاده ای دارد.

نوروفیدبک یک سیستم آموزش جامع است که رشد و تغییر در سطوح سلولی مغز را ارتقاء می بخشد.این روش به طور موفقیت آمیز در درمان طیفی از اختلالات مثل افسردگی،اضطراب،اختلال استرس پس از سانحه،اختلالات شخصیت،اعتیاد و مسائل هیجانی و شناختی استفاده شده است.

نوروفیدبک

انواع دستگاه نوروفیدبک از نظر کاربرد:

از نظر کاربرد آنها در بیماری و نوع ثبت سیگنال که می‌توان به شش نوع زیر دسته‌بندی نمود:

EEG Neurofeedback:
از بین انواع دستگاه نوروفیدبک این نوع رایج‌ترین نوع نوروفیدبک است. امواج سطحی، ثبت و تحلیل می‌شوند و بر اساس دامنه آن‌ها فیدبک مشخصی ارائه می‌شود.

Slow Cortical Potentials Neurofeedback:
بر روی فرکانس‌های خیلی پائین (زیر یک هرتز)، کار تحلیل و فیدبک انجام می‌شود.

برای درمان بیش‌فعالی/نقص توجه و به ویژه صرع می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

HEG Neurofeedback:
در این نوع از دستگاه نوروفیدبک، فیدبک بر اساس جریان خون اطراف مغز، ارائه می‌شود.

این روش، برای درمان میگرن، نقص توجه (ADD) و افسردگی، اثربخشی بسیار محسوسی داشته و می‌تواند درمان مؤثرتری را ارائه کند.

همچنین باعث کاهش تعداد جلسات تا «نصف» می‌گردد.

Z-Score Neurofeedback:
این نوروفیدبک مبتنی بر روش اول نوروفیدبک است، اما ارائه فیدبک بر اساس دیتابیس جامعه نرمال انجام می‌گیرد.

که از افزایش یا کاهش بیش از حد فعالیت امواج مغزی پس از جلسات نوروفیدبک جلوگیری می‌کند.

LORETA Neurofeedback:
لورتا نوروفیدبک که به نوروفیدبک عمقی نیز شناخته می‌شود، بر اساس منشأ تولید امواج مغزی فیدبک را ارائه می‌کند.

fMRI Neurofeedback:
از بین انواع دستگاه نوروفیدبک این نوع میزان فعالیت هر بخش از مغز را با استفاده از دستگاه MRI بررسی و فیدبک ارائه می‌شود. این روش هنوز در مرحله تحقیقات است.

دستگاه eWave  توانایی انجام نورفدبک به روش FNIRS/HEG/EEG/SCP  را دارا میباشد- برای انجام لورتا نوروفیدبک نیاز به دستگاه ۲۴ کانال eWave دارید

آشنایی با نرم افزار elife

انواع نوروفیدبک از نظر تعداد کانال

انواع دستگاه نوروفیدبک پرتو دانش از نظر تعداد کانال ورودی را می‌توان به انواع زیر دسته‌بندی کرد:

۱– دستگاه نوروفیدبک دو کانال eWave 2 :

  • تا ۲کانال ثبت همزمان سیگنال های مغز، قلب، عضله (EXG)
  • طراحی زیبا، مدرن، اقتصادی و بهره مند از تکنولوژی و دانش روز جهان
  • داده برداری بسیار دقیق با تقویت کننده بسیار کم نویز
  • سرعت نمونه برداری یک کیلو در ثانیه و مبدل آنالوگ به دیجیتال ۲۴ بیتی
  • انتقال اطلاعات به صورت بدون سیم بلوتوث و با کابل USB
  • باطری قابل شارژ، کاملا ایزوله
  • بسیار سبک، قابل حمل و راه اندازی سریع و آسان
  • همراه با الکترود، گیره ی گوش، کلاه و ژل مخصوص ثبت
  • نرم افزار دقیق و قدرتمند جهت ثبت و آنالیز داده ها،امکان ساخت انواع پروتکل های درمانی و تشخیصی
  • ۱۸ ماه گارانتی تعویض و ۱۰ سال خدمات پس از فروش

۲– دستگاه نوروفیدبک چهار کانال eWave 4 :

  • تا ۴کانال ثبت همزمان سیگنال های مغز، قلب، عضله (EXG)
  • طراحی زیبا، مدرن، اقتصادی و بهره مند از تکنولوژی و دانش روز جهان
  • داده برداری بسیار دقیق با تقویت کننده بسیار کم نویز
  • قابلیت اتصال به سنسورهای دما، فشار، تنفس و مقاومت پوست (بیوفیدبک)
  • سرعت نمونه برداری یک کیلو در ثانیه و مبدل آنالوگ به دیجیتال ۲۴ بیتی
  • انتقال اطلاعات به صورت بدون سیم بلوتوث و با کابل USB
  • باطری قابل شارژ، کاملا ایزوله
  • بسیار سبک، قابل حمل و راه اندازی سریع و آسان
  • همراه با الکترود، گیره ی گوش، کلاه و ژل مخصوص ثبت
  • نرم افزار دقیق و قدرتمند جهت ثبت و آنالیز داده ها،امکان ساخت انواع پروتکل های درمانی و تشخیصی
  • ۱۸ ماه گارانتی تعویض و ۱۰ سال خدمات پس از فروش

 

۳دستگاه نوروفیدبک شش کانال eWave 6 :

  • تا ۶ کانال ثبت همزمان سیگنال های مغز، قلب، عضله (EXG)
  • طراحی زیبا، مدرن، اقتصادی و بهره مند از تکنولوژی و دانش روز جهان
  • داده برداری بسیار دقیق با تقویت کننده بسیار کم نویز
  • قابلیت اتصال به سنسورهای دما، فشار، تنفس و مقاومت پوست (بیوفیدبک)
  • سرعت نمونه برداری یک کیلو در ثانیه و مبدل آنالوگ به دیجیتال ۲۴ بیتی
  • انتقال اطلاعات به صورت بدون سیم بلوتوث و با کابل USB
  • باطری قابل شارژ، کاملا ایزوله
  • بسیار سبک، قابل حمل و راه اندازی سریع و آسان
  • همراه با الکترود، گیره ی گوش، کلاه و ژل مخصوص ثبت
  • نرم افزار دقیق و قدرتمند جهت ثبت و آنالیز داده ها،امکان ساخت انواع پروتکل های درمانی و تشخیصی
  • امکان ثبت کلینیکال کیو (Clinical Q)
  • ۱۸ ماه گارانتی تعویض و ۱۰ سال خدمات پس از فروش

 

۴دستگاه نوروفیدبک هشت کانال eWave 8 :

  • تا ۸ کانال ثبت همزمان سیگنال های مغز، قلب، عضله (EXG)
  • طراحی زیبا، مدرن، اقتصادی و بهره مند از تکنولوژی و دانش روز جهان
  • داده برداری بسیار دقیق با تقویت کننده بسیار کم نویز
  • قابلیت اتصال به تمامی سنسورهای دما، فشار، تنفس و مقاومت پوست (بیوفیدبک) به صورت همزمان
  • سرعت نمونه برداری یک کیلو در ثانیه و مبدل آنالوگ به دیجیتال ۲۴ بیتی
  • انتقال اطلاعات به صورت بدون سیم بلوتوث و با کابل USB
  • باطری قابل شارژ، کاملا ایزوله
  • بسیار سبک، قابل حمل و راه اندازی سریع و آسان
  • همراه با الکترود، گیره ی گوش، کلاه و ژل مخصوص ثبت
  • نرم افزار دقیق و قدرتمند جهت ثبت و آنالیز داده ها،امکان ساخت انواع پروتکل های درمانی و تشخیصی
  • امکان ثبت کلینیکال کیو (Clinical Q)
  • ۱۸ ماه گارانتی تعویض و ۱۰ سال خدمات پس از فروش

۵دستگاه نوروفیدبک بیست و چهار کانال ۲۴ eWave :

  • بهره گیری از کلاه ثبت ۲۴ کانال.
  • امکان ثبت EXG قلب، مغز، عضله و چشم به صورت ترکیبی.
  • طراحی زیبا، مدرن، اقتصادی و بهره مندی از تکنولوژی و دانش روز جهان.
  • حذف نویز به صورت خودکار و دستی.
  • قابلیت انجام پروتکل های نوروفیدبک و بیوفیدبک.
  • سرعت نمونه برداری یک کیلو در ثانیه و مبدل آنالوگ به دیجیتال ۲۴ بیتی.
  • انتقال اطلاعات به صورت بیسیم و
  • باطری قابل شارژ، کاملا ایزوله.
  • بسیار سبک، قابل حمل و راه اندازی سریع و آسان.
  • همراه با کلاه ثبت EEG، کلاه نوروفیدبک، چسب، ژل، ترالی و پرینتر رنگی.
  • امکان انتقال داده های ثبت شده به سایر نرم افزارهای تحلیل سیگنال.
  • سازگار با نرم افزار NeuroGuide  برای ثبت QEEG (نقشه مغزی)
  • ثبت با HPF:1 و LPF:400.
  • استفاده از نرم افزار قدرتمندeProbe با کاربری آسان و امکان ساخت پروتکل های درمانی تخصصی.
  • ۱۸ ماه گارانتی تعویض و ۱۰ سال خدمات پس از فروش.

۶دستگاه نوروفیدبک سی و دو کانال ۳۲ eWave :

در بین انواع دستگاه نوروفیدبک، دستگاه نوروفیدبک سی و دو کانال در انواع پژوهش‌ها کاربرد دارد

امتیاز این مقاله
4.5/5
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

نوار مغز (الکتروانسفالوگرافی)چیست؟

الکتروانسفالوگرافی

الکتروانسفالوگرافی چیست و چه کاربردی دارد ؟

الکتروانسفالوگرافی (Electroencephalography یا EEG) یک روش تشخیصی است که برای نمایش فعالیت های الکتریکی مغز استفاده می‌شود. این روش از الکترودها بر روی سر فرد برای ثبت سیگنال‌های الکتریکی تولید شده توسط فعالیت‌های نورونی مغز استفاده می‌کند.
 
در یک نمایش EEG، الکترودها به صورت معمول بر روی صفحه‌ای به نام “کاپ” یا “هدست” قرار می‌گیرند و به سر فرد متصل می‌شوند. این الکترودها سیگنال‌های الکتریکی را که از فعالیت نورونی مغز به دست می‌آید، ضبط می‌کنند. این سیگنال‌ها به عنوان نمودارهای الکتروانسفالوگرافی خوانده می‌شوند.

دستگاه نقشه مغزی چیست ؟الکتروانسفالوگرافی (EEG/ERP/QEEG)  چیست و چه کاربردی دارد؟

الکتروانسفالوگرافی (EEG) آزمایشی است که فعالیت الکتریکی مغز را با استفاده از دیسک‌های فلزی کوچک (الکترود) متصل به پوست سر شما تشخیص می‌دهد. سلول های مغز شما از طریق تکانه های الکتریکی ارتباط برقرار می کنند و همیشه فعال هستند، حتی زمانی که شما خواب هستید.

EEG معمولاً در تحقیقات علمی، تشخیص اختلالات مغزی، ارزیابی حالت ویجیتاتی و یا در پایش فعالیت مغزی در زمان عملیات جراحی مغزی استفاده می‌شود. این روش غیرتهاجمی است و به عنوان یکی از ابزارهای مهم در زمینه نوروفیزیولوژی و علوم مغز و اعصاب شناخته می‌شود.

این فعالیت ها به صورت خطوط موجی روی مانیتور نمایش داده می شوند. از این طریق می توان ناهنجاری‌ها را در امواج مغزی یا فعالیت های الکتریکی مغز تشخیص داد.

برای مشاوره خرید جدیدترین سیستم های نوروفیدبک و بیوفیدبک تماس بگیرید.

 

تماس با ما

خرید جدیدترین سیستم نوار مغزی با قابلیت نقشه مغزی و نوروفیدبک

QEEG

اما در ثبت الکتروانسفالوگرافی کمی امواج مغز با نرم افزارهای تحلیل سیگنال مورد پردازش قرار میگرند و دامنه و توان فرکانسهای مختلف مغز به صروت سرهای رنگی نمایش داده میشود.

نرم افزارهای در سطح جهان مانند نرم افزار نوروگاید برای این کار طراحی شده اند، که دارای یک دیتابیس از امواج مغزی افراد سالم هستند. ثبت که شما با دستگاه eWave میگیرد با این امواج سالم مقایسه خواهند شد.انحراف معیار از استاندارد به صورت طیف رنگی قرمز تا آبی نمایش داده میشود. رنگ سبز به معنی نداشتن انحراف معیار ، قرمز داشتن دامنه بیشتر و رنگ  آبی دامنه کمتر است.

این ویژگی در ۱۹ نقطه سر و برای فرکانسهای ۱ الی ۳۵ هرتز نمایش داده میشود مانند شکل

 

eWave-24 یک سیستم قوی برای ثبت و بررسی تا 24 کانال EXG سیگنال های ECG، EMG، EEG و EOG به طور همزمان است.

برای آشنایی با نحوه کارکرد این دستگاه لازم است، در ابتدا با نحوه عملکرد مغز آشنایی مختصری داشته باشید. برای این منظور می توانید به مقالات زیر مراجعه کنید.

امروزه تحقیق درباره فعالیت الکتریکی مغز، موضوع مورد علاقه بسیاری از دانشمندان و محققان است. همچنین سیگنال‌های ثبت شده با الکتروانسفالوگرام کاربرد و اهمیتی فراوانی در تشخیص بیماری‌ها دارد.

دانستن عوامل مؤثر در تولید سیگنال و نحوه تولید آن می‌تواند راه‌گشای مناسبی برای استفاده از آن در تشخیص میزان سلامت عملکرد مغز باشد.

سیگنال EEG

سیگنال EEG دارای ریتم‌های مختلف است، که وابسته به شرایط حسی و حرکتی گوناگون می‌باشند. تشخیص هر ریتم این سیگنال احتیاج به تجربه و مهارت زیادی دارد.

سیگنال EEG (الکتروانسفالوگرافی) یک نمایش گرافیکی است که الکترودها در موقعیت‌های خاصی بر روی سر قرار گرفته‌اند و فعالیت‌های الکتریکی مغز را ثبت می‌کند. این سیگنال‌ها نشان‌دهنده فعالیت‌های الکتریکی نورون‌ها در مغز هستند و می‌توانند درک و تحلیل فعالیت مغزی فرد را کمک کنند.

سیگنال EEG می‌تواند در تحقیقات علمی، تشخیص اختلالات مغزی، نقشه‌برداری مغز، و همچنین در زمینه‌های دیگر مانند بررسی حالت ویجیتاتی و ارزیابی تأثیرات مختلف روی فعالیت مغزی مورد استفاده قرار گیرد.

brain tape
نوار مغزی

نوار مغزی چیست؟

فعالیت الکتریکی مغز توسط دستگاه‌ی به نام الکتروانسفالوگرافی ثبت می شود. هنگامی که نتیجه کار این دستگاه، یعنی سیگنال‌های امواج مغزی به صورت دیجیتالی یا کاغذی ثبت شود، به اصطلاح به آن نوار مغزی می گویند.

EEG یا نوار مغزی تستی است که ناهنجاری‌های موجود در امواج مغزی یا فعالیت الکتریکی مغز را نشان می دهد.

این تست برای موارد مختلفی، از جمله مشکلات مربوط به فعالیت‌های الکتریکی مغز که باعث ایجاد اختلالات مختلف مغزی می شوند، به کار می رود.

اندازه‌گیری‌های داده شده در نوار مغز به منظور رد، یا پذیرش یک اختلال استفاده می شود و یا اطلاعاتی درباره‌ی اختلال موجود در مغز به پزشک می دهد. نوار مغزی همچنین در انواع پژوهش‌ها نیز کاربرد دارد.

 

استفاده از دستگاه EEG برای کنترل فعالیت مغز در زمان جراحی مغز و یا برای تعیین فعالیت مغز فردی که در کماست، استفاده می شود. برخی از اختلالاتی که در آن نوار مغزی کاربرد دارد، مانند:

برخی کاربرد های دستگاه نوار مغز

دستگاه نوار مغز یک ابزار مهم در حوزه‌های مختلف علمی و پزشکی است که برای بررسی فعالیت‌های الکتریکی مغز انسان به کار می‌رود. کاربردهای این دستگاه گسترده بوده و شامل موارد زیر می‌شود:

۱. تشخیص بیماری‌های مغزی:

  • صرع: نوار مغز برای تشخیص نشانگان صرع و تعیین نوع و شدت تشنج‌ها به کار می‌رود.
  • اختلالات خواب: بررسی الکتریکی مغز در طول فرآیند‌های خواب و بیداری می‌تواند در تشخیص مشکلات خواب مفید باشد.

۲. پزشکی نورولوژی:

  • تحلیل فعالیت‌های مغزی: در مورد اختلالات نورولوژیک مانند میگرن، اسکلروز چندگانه و پارکینسون، نوار مغز می‌تواند به تحلیل فعالیت‌های الکتریکی مغز کمک کند.
  • پیش بینی سکته: بررسی الکتریکی مغز ممکن است برای ارزیابی خطر سکته و تشخیص زودهنگام مشکلات عروقی مغزی مفید باشد.

۳. پزشکی روانپزشکی:

  • اختلالات روانی: نوار مغز برای تشخیص و پیگیری اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب، اختلالات هیجانی و اختلالات هویت به کار می‌رود.
  • تحلیل حالات ذهنی: در تحقیقات روانپزشکی، نوار مغز برای بررسی و تحلیل حالات ذهنی و پدیده‌های شناختی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۴. پژوهش علمی:

  • بررسی حوزه علوم اعصاب: نوار مغز در پژوهش‌های علمی برای بررسی عملکرد مغز در شرایط مختلف و در پاسخ به محرک‌های مختلف استفاده می‌شود.
  • نوروفیدبک: نوار مغز به عنوان یک ابزار در تحقیقات نوروفیدبک به کار می‌رود که افراد را در یادگیری کنترل فعالیت‌های الکتریکی مغزی آموزش می‌دهد.

۵. آزمایش‌های روانشناختی:

  • بررسی توجه و حافظه: نوار مغز در تحقیقات روانشناختی برای بررسی فعالیت‌های مغزی در طول وظایف مختلف مانند آزمایش‌های توجه و حافظه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • تحلیل واکنش‌های رفتاری: ارتباط میان الکتریکی مغز و واکنش‌های رفتاری فرد در مواجهه با محرک‌های مختلف بررسی می‌شود.

۶. آموزش و بهبود عملکرد فرد:

  • تحلیل نوروفیدبک: نوار مغز در آموزش به افراد برای بهبود تمرکز، کنترل استرس، و بهبود عملکرد ذهنی به عنوان یک ابزار نوروفیدبک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۷. تحقیقات نیروی کار:

  • ارزیابی تعامل انسان و کامپیوتر: نوار مغز در تحقیقات مرتبط با تعامل انسان و کامپیوتر برای بررسی فعالیت‌های مغزی در پاسخ به رابط‌های کاربری و فناوری‌های جدید استفاده می‌شود.
  • تحلیل حالات روانی در محیط کار: بررسی تأثیر شرایط محیط کار بر حالت روانی و عملکرد مغزی کارکنان در تحقیقات نیروی کار.

کلیه این کاربردها نشان از اهمیت و گستردگی کاربردی دستگاه نوار مغز در علوم پزشکی، علوم اعصاب، روانشناسی، فناوری اطلاعات، و حوزه‌های دیگر دارد.

دستگاه الکتروانسفالوگرافی یا EEG چیست؟

مغز انسان یک ارگانیسم الکتروشیمیایی است. یعنی سلول‌های مغز یا همان نورون‌ها از طریق پدیده‌ی شیمیایی جریان الکتریکی ایجاد کرده و با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

این جریان الکتریکی ایجاد شده در مغز، انواع امواج مغزی را تولید می کند. نوار مغز با کمک دستگاه الکتروانسفالوگرافی به سنجش این ارتباط بین سلول‌های مغز می پردازد.

دستگاه الکتروانسفالوگرافی (Electroencephalography) یا EEG، دستگاهی است که فعالیت‌های الکتریکی مغز را ثبت می‌کند. در این روش سیگنال‌های مغزی توسط الکترودهای سطحی که روی پوست قرار می گیرد، دریافت می شود.

نوار مغز

سیگنال‌ها دریافت شده، بهبود یافته یا در واقع تقویت می شوند و نویز از آن‌ها حذف می‌شود. در نهایت نیز این سیگنال‌های دریافتی و تقویت شده چاپ و آنالیز می‌شوند.

آنچه که روی کاغذ چاپ می‌شود، الکتروانسفالوگرام نامیده می‌شود. الکترودها به کمک یک کلاه کشی بر روی سر ثابت می شوند.

شیوه کار این دستگاه اینگونه است، جریان الکتریکی که بر اثر فعالیت نورون‌ها در مغز ایجاد شده، به سطح جمجمه می‌رسد. این فعالیت الکتریکی بسیار ضیف و در حد میکرو ولت است.

دستگاه EEG از طریق الکترودهای سطحی کوچکی که به جمجمه وصل است، این فعالیت را ثبت و در قالب امواج مغزی نشان می‌دهد.

الکترود یک هدایت کننده است، که از راه آن جریان الکتریکی به شکلی غیر تهاجمی، کاملا ایمن و بی خطر عبور می کند. الکترودها اکثرا دارای روکشی از جنس نقره هستند و اطلاعات مغز را از طریق سیم به یک تقویت کننده و به ماشینی که داده را اندازه گیری و ثبت می کند، انتقال می دهند.

در ادامه این سیگنال‌ها به یک رایانه کوچک فرستاده می شود و این رایانه نتایج آن را ثبت می کند. امواج مغزی با یک الگوی مشخص سینوسی، که به صورت قله و دره هستند، در نوار مغزی نشان داده می شود.

دکتر مغز و اعصاب در این اشکال به دنبال یک الگوی نامنظم می گردد. زیرا وجود الگوهای نامنظم می تواند نشان دهنده تشنج و یا دیگر اختلالات و بیماری‌های مغزی باشد.

اندازه‌های الکتروانسفالوگرافی (EEG) نشان دهنده، ارتباط بین جریان‌های الکتریکی درون جمجمه‌ای و ولتاژ‌های ناشی از آن بر روی سر است.

این ولتاژها منعکس‌کننده جنبه‌های خاص پردازش و کارکرد الکتریکی مغز- مانند اینکه مناطق مختلف مغز چه فعالیت الکتریکی دارند و یا در مقابل محرک‌ها و در خلال تکالیف شناختی، چگونه پاسخ‌دهی می‌کنند- هستند.

سیگنال‌های دریافتی از جمجمه از طریق آمپلیفایر تقویت شده و به شکل امواج مغزی یا داده نمایش داده می‌شوند.

پژوهش های دستگاه نوار مغز

پژوهش‌های علمی مرتبط با دستگاه نوار مغز در زمینه‌های مختلف از جمله نوروساینس، پزشکی، روانشناسی، و فناوری انجام شده‌اند. این پژوهش‌ها به بررسی فعالیت‌های الکتریکی مغز، تاثیرات آن بر عملکرد روانشناختی، تشخیص بیماری‌های مغزی، نوروفیدبک، و کاربردهای دیگر دستگاه نوار مغز می‌پردازند. در زیر، چند مثال از پژوهش‌های علمی اخیر در این زمینه آورده شده است:

  1. تاثیر موسیقی بر فعالیت مغز:

    • عنوان پژوهش: “The Effects of Music on Brain Function as Evidenced by EEG Analysis: A Systematic Review of the Literature”
    • توضیح: این پژوهش به بررسی تاثیر موسیقی بر فعالیت مغز افراد با استفاده از دستگاه نوار مغز پرداخته است. نتایج نشان داده‌اند که موسیقی می‌تواند تاثیرات مثبتی بر الگوهای الکتریکی مغز داشته باشد.
  2. تحلیل نوروفیدبک در درمان اختلالات اضطرابی:

    • عنوان پژوهش: “Neurofeedback as a Treatment for Anxiety Symptoms in College Students: A Randomized Controlled Trial”
    • توضیح: این تحقیق بر روی اثربخشی تمرینات نوروفیدبک در کاهش علائم اضطراب در دانشجویان تمرکز دارد و از نوار مغز برای بررسی تغییرات الکتریکی مغز در طول تداخلات استفاده کرده است.
  3. تشخیص زودهنگام بیماری آلزایمر:

    • عنوان پژوهش: “EEG-Based Biomarkers for Early Detection of Alzheimer’s Disease”
    • توضیح: این پژوهش سعی در تعیین نشانگان الکتریکی مغزی زودهنگام برای تشخیص بیماری آلزایمر دارد. الگوریتم‌های پردازش سیگنال نوار مغز برای شناسایی الگوهای خاصی که با بیماری آلزایمر مرتبط هستند، استفاده می‌شوند.
  4. تحلیل الگوهای مغزی در طی تصادفات رانندگی:

    • عنوان پژوهش: “Brain Activity Patterns during Driving: Opportunities for Vehicle Design to Enhance Safety”
    • توضیح: این پژوهش به بررسی الگوهای الکتریکی مغزی در طول رانندگی با استفاده از نوار مغز می‌پردازد. اطلاعات به دست آمده از این تحقیق ممکن است در طراحی خودروها جهت افزایش ایمنی استفاده شود.
  5. تاثیر تمرینات فیزیکی بر عملکرد مغز:

    • عنوان پژوهش: “Effects of Physical Exercise on Cognitive Functioning and Wellbeing: Biological and Psychological Benefits”
    • توضیح: این تحقیق به بررسی تاثیرات تمرینات فیزیکی بر عملکرد مغز و روان‌شناختی افراد می‌پردازد. از دستگاه نوار مغز برای نظارت بر الگوهای الکتریکی مغز در طول تمرینات استفاده شده است.

این نمونه‌ها تنها چند مثال از پژوهش‌های اخیر می‌باشند و هر روزه اطلاعات جدیدی به این حوزه افزوده می‌شود. این پژوهش‌ها به درک بهتر از فعالیت‌های مغزی، تشخیص بیماری‌های مغزی، و بهبود عملکرد مغزی افراد کمک می‌کنند.

اجزاء تشکیل دهنده دستگاه نوار مغز

دستگاه نوار مغز یک سیستم پیچیده است که از اجزاء مختلفی تشکیل شده است. این اجزاء به طور کلی شامل الکترودها، آمپلیفایر، سیستم ضبط و تجهیزات مرتبط با پردازش داده‌ها می‌شوند. در ادامه، به توضیح اجزاء اصلی دستگاه نوار مغز پرداخته می‌شود:

  1. الکترودها:

    • الکترودهای فعال: این الکترودها بر روی سر فرد نصب می‌شوند و به طور مستقیم با پوست و سطح سر ارتباط دارند. آنها سیگنال‌های الکتریکی تولید شده توسط نورون‌ها را دریافت می‌کنند.
    • الکترودهای مرجع (Reference Electrodes): این الکترودها به عنوان مرجع برای سیگنال‌های نورونی عمل می‌کنند. آنها معمولاً در منطقه‌هایی مانند گوش، پیشانی یا گردن قرار می‌گیرند و به عنوان نقطه مرجع برای سیگنال‌های نوار مغز عمل می‌کنند.
  2. آمپلیفایر (Amplifier):

    • آمپلیفایر برای تقویت سیگنال‌های الکتریکی ضعیفی که از الکترودها به دست می‌آید، به کار می‌رود. این بخش اساسی است زیرا سیگنال‌های مغزی معمولاً به قدرت کمی دارند و نیاز به تقویت برای تحلیل دقیق دارند.
  3. فیلترها (Filters):

    • فیلترها برای حذف نویزها و سیگنال‌های مختلف غیرمرتبط از سیگنال‌های الکتریکی مغز استفاده می‌شوند. این فیلترها به تمییز بیشتر سیگنال‌های مغز از نویزها کمک می‌کنند.
  4. سیستم ضبط (Recording System):

    • این بخش شامل تجهیزاتی برای ضبط و ذخیره سیگنال‌های الکتریکی مغز است. امروزه، اغلب از سیستم‌های دیجیتال به کمک کامپیوتر جهت ضبط و ذخیره داده‌ها استفاده می‌شود.
  5. کابل‌ها و اتصالات:

    • کابل‌ها برای اتصال الکترودها به آمپلیفایر و سایر تجهیزات استفاده می‌شوند. این کابل‌ها باید از جنسهای مناسب باشند تا از تداخلات الکترومغناطیسی جلوگیری کنند.
  6. کامپیوتر و نرم‌افزار تحلیل:

    • نتایج ضبط شده توسط دستگاه نوار مغز به کمک کامپیوتر و نرم‌افزارهای تحلیل مختلف مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. این نرم‌افزارها معمولاً از الگوریتم‌ها و روش‌های پیشرفته برای تفسیر الگوهای الکتریکی مغز استفاده می‌کنند.

توجه داشته باشید که تکنولوژی دستگاه‌های نوار مغز در حال توسعه و بهبود است، و اجزاء مختلف ممکن است بر اساس مدل و تولید کننده دستگاه متفاوت باشند.

بحث و نتیجه گیری

دستگاه نوار مغز یک تکنولوژی مهم و متنوع است که در پزشکی و پژوهش‌های علمی گسترده‌ای کاربرد دارد. با امکان تشخیص بیماری‌های مغزی، بررسی فعالیت‌های مغزی، و استفاده در تحقیقات نوروفیدبک، این تکنولوژی نقش مهمی در درک عملکرد مغز و بهبود درمان بیماری‌های مرتبط با آن ایفا می‌کند. با وجود مزایا و معایب مرتبط با نوار مغز، استفاده موفق از این تکنولوژی به نظر می‌رسد که با توجه به پیشرفت‌های فناوری، مزایای آن در آینده نیز افزایش یابد.

نوشته شده در 3 دیدگاه

امواج مغزی چیست؟(انواع،ساختار و بررسی جامع)

انواع امواج مغزی

امواج مغزی چیست؟(انواع امواج مغزی)

مغز انسان در حین فعالیت، به صورت مدام در حال تولید انواع امواج مغزی است. تمام عملکردهای ذهنی، هیجانی و رفتاری انسان، توسط این امواج مغزی کنترل می شود.

امواج مغزی از فعالیت‌های الکتریکی و شیمیایی نورون‌ها یا سلول‌های عصبی در مغز ایجاد می‌شوند. این فعالیت‌ها به شکل سیگنال‌های الکتریکی با فرکانس و دامنه متفاوت اندازه‌گیری می‌شوند و به‌عنوان امواج مغزی شناخته می‌شوند. الگوهای امواج مغزی، نمایانگر وضعیت‌های مختلف ذهنی و احساسی انسان‌ها هستند و هرکدام تأثیرات متفاوتی بر سلامت و عملکرد مغز دارند.

در مطلب قبل با امواج مغزی و نحوه‌ی شکل‌گیری آنها آشنا شدیم. برای آشنایی بیشتر با این امواج الکتریکی می توانید در ابتدا مقاله زیر را بخوانید

فهرست مطالب

امواج مغزی چیست؟

همانطور که می دانید مغز انسان دارای سلول‌های عصبی به نام نورون است، که وظیفه ارتباط مغز با سایر قسمت‌های بدن را به عهده دارد. مغز توسط این سلول‌ها و پیام‌های عصبی آنها با سراسر بدن ارتباط برقرار می کند.

رد و بدل شدن این پیام‌های عصبی بین دو سلول جریان الکتریکی ایجاد می کند و باعث شکل گیری امواج مغزی می شود. این امواج مغزی در حالات گوناگون دارای فرکانس‌های متفاوت، با کارآیی مختلف هستند.

به طور نمونه هرگاه فکر، حرکت یا حس می‌کنیم، یک نوع خاصی از امواج مغزی تشکیل می شود. عملکردهای متفاوت در طول روز، بر روی جریان الکتریکی بین دو سلول اثر گذاشته و باعث تغییر الگوی امواج مغزی در حالات مختلف می شود.

به عنوان مثال، حالات‌ ذهنی ما مانند ریلکسیشن، اضطراب، تمرکز، خواب، مدیتیشن… در هر زمان الگوهای امواج مغزی متفاوتی را تولید می کند.

به دلیل فعالیت سیستم حسی، حرکتی و شناختی انواع امواج مغزی به صورت مدوام در حال تولید شدن هستند. ممکن است در یک بخش از مغز همزمان تعداد زیادی جریان الکتریکی در حال شکل گیری باشد.

این امواج مغزی را می توان توسط دستگاه الکتروانسفالوگرافی (E.E.G) یا امپلیافایرهای زیستی ثبت کرد. امواج مغزی از طریق جداره جمجه دریافت و اندازه گیری می شود.

مطالعات مختلفی درباره ویژگی های الکتروآنسفالوگرافی و بهبود عملکرد در حوزه های مختلف(ورزشی،شناختی،هنری)انجام گرفته است و نشان داده اند که بین عملکرد ورزشکاران حرفه ای و مبتدی در مهارت های شناختی تفاوت وجود دارد.یکی از عوامل شناختی مهم در ورزش خلاقیت می باشد.

تفاوت سینگال‌های مغزی که بوسیله‌ی دستگاه‌ها ثبت می شود، در تعداد تولید آن فرکانس در هر ثانیه است. مثلا بسیاری از فرکانس‌ها هستند که کمتر از یکبار در ثانیه تکرار می شوند و یا فرکانس‌های که تکرار آن به بیشتر از ۱۰۰ بار در ثانیه نیز می‌رسد.

فرکانس موج به معنای تعداد دور موج در هر ثانیه یا به عبارت دیگر تعداد بالا و پایین شدن موج در هر ثانیه است، که واحد آن هرتز می باشد. دامنه به معنی میزان بلندی هر موج است که واحد آن میکروولت می باشد.

الگوی امواج مغزی ما با توجه به کارکرد و بسامد متفاوتی که دارند عبارتند از:دلتا که امواج بین ۰/۵ تا ۴ هرتز که این امواج را در حین خواب مشاهده می شود.تتا به امواج ۴ تا ۸ هرتز گفته می شود.خاموشی،یادگیری و یادداری،شرطی سازی کلاسیک هیجان های مثبت و انگیزش،کدگذاری و بازیابی،حفاظت از حافظه کوتاه مدت از دیگر فرضیه های مطرح شده در نقش ریتم های تتاست.

آلفا به امواج بین ۸ تا ۱۲ هرتز گفته می شود و شواهد نشان داده اند که فعالیت باند آلفا در طول عملکرد حافظه تغییر می کند.بتا شامل همه فرکانس های بالاتر از ۱۳ هرتز را شامل می شود.بتای ۱۵ تا ۱۸ هرتز با تمرکز و پردازش شناختی ارتباط دارد.

در همین راستا،بیوفیدبک EEG،نوعی بیوفیدبک امواج مغزی است که فرد بازخورد هایی از سیگنال های درون داد را دریافت می کند که مربوط به فعالیت های عصبی زیر قشری وی می باشد.

بیوفیدبکEEGنوعی درمان مکمل است که بر اساس پارادایم شرطی سازی عامل به فرد آموزش می دهد فعالیت امواج مغزی را افزایش یا کاهش دهد.در این روش با تاثیری که بر سیستم عصبی فرد گذاشته می شود،موجب می شود تا وی با تنظیم فعالیت الکتریکی مغز،وضعیت روانشناختی خود را تغییر دهد

مغز انسان‌ها از میلیاردها سلول عصبی به اسم نورون تشکیل شده، که وظیفه انتقال پیام های عصبی را در بدن بر عهده دارند. برای آشنایی با نورون‌ها، ساختار و نحوه کار آن‌ها می توانید در ابتدا مقاله نورون چیست؟ را بخوانید.

سلول‌های نورون با بردن پیام‌های حسی و عصبی به مغز و آوردن جواب آن‌ها، یعنی عکس‌العملی که باید بدن به اتفاقات نشان دهد به بافت‌های مختلف بدن، سیستم کل بدن انسان و فعالیت‌های او را تنظیم می کند.

در واقع وظیفه سلول عصبی ارتباط مغز با سایر قسمت‌های بدن و بلعکس است. یعنی هر لحظه که ما تفکر، تحرک و یا احساس می ‌کنیم یا چیزی را به خاطر می‌‌آوریم، سلول های عصبی ما فعالیت می ‌کنند.

این پیام‌های عصبی به صورت جریان الکتریکی بین دو سلول رد و بدل می شوند. پیام‌‌های الکتریکی کوچک گاهی با سرعتی معادل ۱۵۶ کیلومتر در ساعت از نورونی به نورون دیگر منتقل می شوند.

در اصل فعالیت الکتریکی نورون‌ها باعث شکل گیری امواج مغزی می شود، که هر کدام از آنها در حالات گوناگون کارآیی متفاوت دارند.

چگونگی تولید امواج مغز

همانطور که گفتیم مغز دارای میلیاردها سلول نورون است که باید به کمک هم پیام‌های عصبی را به سراسر بدن ببرند. اما این سلول‌ها چگونه این پیام‌ها را منتقل می کنند؟

در واقع نورون‌ها به وسیله پدیده الکتروشیمیایی، با هم ارتباط برقرار می کنند. پدیده الکتروشیمیایی یعنی یک واکنش‌ شیمیایی باعث ایجاد جریان الکتریکی می‌شود. فعالیت الکتروشیمیایی این سلول‌های پستچی که در جهت نقل و انتقال پیام رخ می دهد، امواج مغزی را تولید می کنند.

فرآیند تشکیل امواج مغزی اینگونه است که، پیام‌های عصبی از جسم سلولی به انتهای سلول یعنی قسمت اکسون می‌روند و در ادامه با کمک انتقال دهنده‌های شیمیایی پیام‌ها به دندریت سلول‌های مجاور منتقل می‌گردد.

این حرکت به وسیله‌ی فرآیندی به نام پتانسیل عمل صورت می گیرد. پتانسیل عمل از طریق یون‌های روی غشای هر سلول تولید می ‌شود. به این صورت که توسط غشای تحریک پذیر نورون‌ها، با کمک جابجایی یون‌های مثبت و منفی بر روی غشای سلولی فرآیند پتانسیل عمل اتفاق می افتد.

طی این فرایند پتانسل غشا از -۹۰ میلی ولت به +۳۰ میلی ولت افزایش می‌یابد و بعد از آن یعنی تجدید قوا برای پتانسیل عمل بعدی شکل خواهد گرفت.

پتانسیل عمل یک افزایش ولتاژ بیش از ۱۰۰ میلی ولتی را در سلول ایجاد می کند و آن را با کمک دندریت‌های سلول‌های مجاور به سایر سلول‌های منتقل می‌سازد.

وجود این اختلاف‌ پتانسیل باعث پدید آمدن یک جریان الکتریکی، در محیطی از بخش تحریک نشده بدنه سلول و پایه دندریت‌ها به سمت بخش‌های تحریک شده انتهایی دندریت‌ها می‌شود.

زمانی ‌که تعدادی از نورون‌‌ها هم ‌زمان پیام ‌های الکتریکی ارسال ‌کنند، تغییرات موجی رخ می‌ دهد. به این طریق که تعدادی از سلول های عصبی همگی هم‌ زمان تحریک، خاموش و بار دیگر تحریک می ‌شوند. ما می توانیم این تغییرات الکتریکی را در شکل امواج مغزی ببینیم.

با توجه به ساختار عصبی مغز سیگنال‌های الکتریکی بالا رونده و پایین رونده به طور مداوم در حال شکل گرفتن هستند. با فعالیت سیستم حسی، حرکتی و شناختی انواع امواج مغزی به صورت مدام در مغز تولید می شود. ممکن است در یک بخش از مغز همزمان تعداد زیادی جریان الکتریکی در حال شکل گیری باشد.

جریان الکتریکی مغز

این امواج مغزی را می توان توسط دستگاه الکتروانسفالوگرافی یا امپلیافایرهای زیستی ثبت کرد. فرق این امواج و سینگال‌های مغزی که به وسیله‌ی دستگاه‌ها ثبت می شود، در تعداد تولید آن فرکانس در هر ثانیه است.

مثلا بسیاری از فرکانس‌ها هستند که کمتر از یکبار در ثانیه تکرار می شوند و یا فرکانس‌های که تکرار آن به بیشتر از ۱۰۰ بار در ثانیه نیز می‌رسد.

این امواج در واقع فعالیت ریتمیک تالاموس و قشر مغزی است. ولتاژ الکتریکی تولید شده بین تالاموس و لایه های پنجگانه قشر مخ بالا و پایین می‌رود و این عمل به علت فعالیت سیستم حسی؛ حرکتی و شناختی ما به صورت مداوم در حال تکرار است.

فعالیت مغزی در فرکانس‌های مختلف دارای توان و دامنه متفاوتی هستند، به طوری که فعالیت امواج ۱هرتز ۵ میکرو ولت و ۴۰ هرتز ۱۰میکرو ولت است. سیگنالی که توسط دستگاه ثبت می‌گردد در صفحه نمایش به صورت نمودار زمان و ولتاژ نمایش داده می‌شود.

بنابراین هر وقت فکر، حرکت یا حس می‌کنیم یا چیزی را به خاطر می‌آوریم، قسمتی از نورون‌های مغز ما شروع به کار می‌کنند. فعالیت الکتریکی نورون‌ها باعث شکل گیری امواج مغزی می شود. این امواج در حالات گوناگون دارای فرکانس‌های مختلف با کارآیی متفاوت می باشند.

امواج مغزی بر اساس فرکانس به چند نوع تقسیم‌بندی می‌شوند، که برای هرکدام یک نام قراردادی مشخص شده است. هر یک از امواج مغزی مسئول کنترل و اثرگذاری بر بخشی از عملکردهای ذهنی، هیجانی و رفتاری انسان هستند.

انواع امواج مغزی

انواع امواج مغزی

هر کدام از انواع امواج مغزی مسئول کنترل و اثرگذاری بر بخشی از عملکردهای ذهنی، هیجانی و رفتاری انسان است. امواج مغزی بر اساس فرکانس به ۵ دسته اصلی آلفا، بتا، تتا، دلتا و گاما تقسیم می‌شوند.

هرچه فعالیت قشر مغز بیشتر باشد، فرکانس امواج مغز بیشتر خواهد بود. بیشترین فرکانس مغز در زمان بیداری و کمترین فرکانس در حالت کما و بیهوشی دیده می‌شود.

بر اساس سرعت امواج مغزی، فرکانس هر کدام به سه دسته آرام، میانه، و امواج سریع در واحد هرتز دسته بندی می‌شوند. در ادامه به بررسی هر کدام از این انواع امواج مغزی می پردازیم

امواج دلتا

امواج دلتا معروف به امواج خواب و از امواج اولیه مغز انسان است. این موج در نوزادان زیر شش ماه موج غالب است که با افزایش سن از دامنه این موج کاسته می‌شود.

محدوده فرکانس امواج مغزی دلتا بین ۰٫۵ تا ۳ دور در ثانیه (هرتز) است. این موج در میان انواع امواج مغزی اصلی، دارای کمترین فرکانس می باشد و کندترین امواج مغزی انسان هستند.

فرکانس این امواج هرگز به صفر نمی رسد، زیرا داشتن فرکانس صفر به معنای مردن است. با تغییر فرکانس مغز از موج تتا به موج دلتا ما وارد یک خواب عمیق می‌شویم.

در این حالت فعالیت خودآگاه ما به صفر می ‌رسد و ناخودآگاه ما کنترل کامل بدن را به دست می ‌گیرد. قرار گرفتن مغز بر روی این موج باعث رسیدن به آرامش و تجدید قوای بدنی فرد می‌ شود.

در نتیجه می توان گفت عمیق ترین سطح خواب امواج دلتا را ایجاد می کنند، که نقشی حیاتی در زندگی انسان ایفا می کند. امواج دلتا، امواج فرا آگاهی و سیستم ارتباطی به آگاهی چند بعدی هستند.

امواج دلتا، در وضعیت خواب عمیق (بدون خواب دیدن)، مدیتیشن عمیق، در زمان نوزادی و در بیمارهای شدید مغزی مشاهده می‌شود. بیمارهای شدید مغزی مانند آسیب مغزی، ناتوانی در یادگیری، پلک زدن سریع، حرکات سریع چشم و مغز خواب آلوده است.

همچنین گفته می شود امواج دلتا در تجارب نزدیک به مرگ، برون فکنی و خروج روح از جسم، سفرهای اثیری و پدیده‌های این ‌چنینی است نیز فعال می شوند.

این امواج هوشیاری و ادراکات بیرونی را کاملا مسدود کرده و تمرکز شما را به درون می برد. که برای درمان و تولید مجدد انرژی در بدن بسیار مهم هستند.

امواج دلتای مغزی با بهبود وضعیت خواب شبانه کمک به ترشح هورمون رشد انسان نموده و در نتیجه باعث ریکاوری بهتر بدن می گردد. دقیقا به همین علت است که خواب عمیق اینقدر اهمیت دارد

امواج دلتا

امواج تتا و حالت سبک خواب

محدوده فرکانس امواج مغزی تتا بین ۳ تا ۸ دور در ثانیه (هرتز) است. این موج در میان انواع امواج مغزی در رتبه بعد از موج دلتا قرار می گیرد. موج تتا، از آلفا و بتا آرام تر است و دامنه بزرگتری دارند. این امواج در ناحیه گیجگاهی ظاهر می‌شود. در لحظات اولیه خواب، امواج مغز در حالت تتا قرار می ‌گیرد.

تتا یکی از پیچیده ترین حالات مغزی است که تا به حال کشف شده است. این موج قبل از رفتن به مرحله خواب عمیق یعنی همان موج دلتا فعال است. همچنین این امواج در هنگام مراقبه و مدیتیشن، عمیق ترین تجارب و خلاقیت بیشترین فعالیت را دارند.

با امواج تتا بدن شما حالتی مشابه خلسه را تجربه می کند. در این وضعیت ادراکات شما از دنیای بیرونی منحرف شده و به سمت داخل متمرکز می‌گردد. در فاز تتا شما در حالت خواب و بیدار هستید و بدن شما برای دریافت شهود و بینش آمادگی دارد.

تتا یک حالت فوق العاده است که شما به حافظه و یادگیری و قابلیتهای شهودی درون خود دسترسی دارید. در فاز تتا مغز شما برای درک مطالب و دریافت اطلاعات جدید بهینه می شود.

گفته می شود کودکان زیر ۵ سال که بیشترین پتانسیل جذب اطلاعات و یادگیری را دارند دارای امواج تتای قویتری نیز می باشند. در کل می توان گفت موج تتا در خلاقیت و درک شهودی و حسی، تمرکز درونی و حافظه نقش به سزایی دارد.

شما در حالت تتا بخشی از هوشیاری خود را از دست می‌دهید. در واقع در حالتی مانند خواب سبک فرو می روید.

در افراد مبتلا به اختلال بیش فعالی کمبود توجه، افزایش غیرطبیعی دامنه موج تتا منجر به زمان واکنش کند و ناتوانی در یادگیری می ‌شود

امواج تتا

امواج آلفا

این موج در حالت ریلکس جسمانی تولید می شود. محدوده فرکانس امواج مغزی آلفا بین ۸ تا ۱۲ دور در ثانیه (هرتز) است. امواج آلفا مثل پلی بین آگاهی و ناخودآگاه است. امواج آلفا در قسمت پس سر قابل اندازه گیری می ‌باشند.

در هنگام استراحت وقتی که عضلات شل و چشم های شخص بسته می شود ولی نخوابیده است، امواج آلفا در مغز ایجاد می شود. معمولا هماهنگی امواج مغزی بین دو نیمکره کم است و با بستن چشم ها در حالت آلفا هماهنگی بین دو نیمکره راست و چپ زیاد می‌شود.

در این فرکانس هر دو نیمکره مغز فعالیت دارند، دارای بهره هوشی بالاتری هستیم و یادگیری و القا پذیری در ما بیشتر می‌شود. در این حالت امواج مغزی از موج بتا به موج آلفا تغییر می کند و مغز دیگر اطلاعات بینایی را پردازش نمی‌‌کند.

به صورت خلاصه می توان گفت حالت آلفا، حالت بیدار اما کمی خواب آلود و ریلکس از نظر علمی و فیزیکی است. امواج آلفا، در برخی وضعیت های مدیتیشن و وضعیت های رویا پردازی و گذر روان افکار روزمره ایجاد می‌شوند. در واقع وضعیت آلفا، قدرت حاضر بودن در “این لحظه” است.

امواج آلفا در دستیابی به عملکرد بهینه، کاهش اضطراب، آرامش، تمرکز، هوشیاری، یادگیری، تقویت سیستم ایمنی، تفکر مثبت، یکپارچگی ذهن و بدن، شهود، درون اندیشی، تعادل هیجانی، احساس سرخوشی، آگاهی درونی و افزایش ترشح سروتونین مفید است.

وضعیت آلفا دارای لذت‌بخش‌ترین و آرام‌ترین حالت بدنی انسان است که در آن وضعیت استرس کاهش می‌یابد و باعث افزایش آرامش و سطح بالای خلاقیت می‌گردد. مغز هنرمندان، موسیقیدانان و ورزشکاران در تولید امواج آلفا فوق‌العاده پرکار است.

امواج مغزی آلفا با کاهش سطح کورتیزول باعث افزایش سیستم ایمنی بدن و درنتیجه رفع خستگی و استرس ناشی روزانه می‌گردد. تجسم خلاق و پیدا کردن ایده‌های ناب ذهنی همگی از معجزات وضعیت آلفا می‌باشند. این امواج همچنین باعث ترشح ملاتونین در بدن می گردد که به بهبود خواب نیز کمک می‌کند.

در افراد خیال باف، افراد مبتلا به اختلال بیش فعالی کمبود توجه، اختلال یادگیری، افسردگی، آسیب های مغزی خاص و در صورت مصرف مواد و الکل، موج آلفای لوب پیشانی دامنه ی بزرگ تری دارد ولی در افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی و بی خوابی، موج آلفا در قسمت پس سری افزایش دامنه خواهد داشت

امواج آلفا

امواج بتا در حالت هوشیاری

امواج بتا، امواج غالب در سطح هوشیاری و بیداری کامل شما است. محدوده فرکانس امواج مغزی بتا بین ۱۳ تا ۳۸ دور در ثانیه (هرتز) است. امواج بتا در جلو سر قابل اندازه گیری است.

ما بیشتر لحظات بیداری را در حالت بتا به سر می بریم. در واقع زمانی که شما هوشیار هستید، چیزی را قضاوت می‌کنید، تصمیم می‌گیرید یا به هر شکلی در یک فعالیت ذهنی تمرکز دارید، امواج بتا فعال هستند. این سطح هوشیاری، عملکرد ذهنی سریع شمرده می‌شود. در این حالت ضمیر خودآگاه کنترل مغز را بر عهده گرفته و ضمیر ناخودآگاه در دسترس نمی ‌باشد.

کنش‌های پیچیده ذهنی مانند سخن گفتن، بحث کردن، فکر انتزاعی فوق‌العاده، هشیاری، تمرکز، توجه و دقت، تفکر، حل مساله، مذاکره، راه رفتن یا رانندگی، پایداری هیجانی، محاسبات ریاضی و افزایش متابولیسم با غلبه موج بتا در مغز بروز می‌کند.

در این حالت شما کاملاً بیدار و هوشیار هستید و برای کار و معادلات ذهنی آماده می‌باشید. امواج مغزی بتا به شما در امتحان دادن, تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و فعالیت بدنی کمک می‌کند.

به عبارت دیگر امواج بتا بر فعالیت های منطقی نیمکره ی چپ مغز تمرکز دارد. هرچه کارها با آرامش بیشتری صورت گیرد امواج در فرکانس پایین قرار می گیرد و چنان چه همراه با هیجان شدید و یا استرس باشد امواج مغزی بالا می رود و گاهی اوقات تا ۶۰ نوسان در ثانیه هم خواهد رسید.

افزایش دامنه بتا در اختلالات اضطرابی، وسواس، اختلالات خواب و دندان ‌قروچه دیده می‌شود

امواج گاما و سریع ترین موج

موج گاما سریع ترین موج مغزی با فرکانس بالاست. محدوده فرکانس امواج مغزی گاما بین ۳۸ تا ۴۲ دور در ثانیه (هرتز) است. این امواج به هوشیاری مرتبط می‌شوند و هر چقدر تولید امواج گاما بیشتر باشد، هوشیاری ما هم بالاتر خواهد بود.

موج گاما انتقال دهنده سریع اطلاعات به مناطق مرتبط مغزی است. سرعت این ارتعاش مسیر کشف و شناخت این موج را در هاله ای از ابهام قرار داده است. این موج باعث افزایش درک و قدرت انجام همزمان چند فعالیت ذهنی است. محققان دریافتند که عشق و پرهیزگاری باعث افزایش ارتعاش این موج می شود.

در واقع می توان گفت این امواج مربوط به حالت دسترسی همزمان به عملکردهای مختلف ذهنی هستند و در حالتی که ادراکات شما افزایش یافته باشد، آنرا تجربه خواهید کرد. همچنین وجود آن در جهت فرآیند یادگیری در ارتباط با مسائل پیچیده و چند وجهی ضرورت دارد.

سامان دهنده‌ی مغز و هماهنگ کننده و یک پارچه کننده‌ی اطلاعات از قسمت‌های مختلف بدن است. زمانی که این موج غالب باشد حافظه خوب، سرعت انتقال زیاد اطلاعات، پردازش سطوح بالای اطلاعات و یادگیری مسائل پیچیده فعال هستند.

امواج گاما

فعالیت دستگاه های نوروفیدبک بر امواج مغزی

فعالیت دستگاه‌‌های نوروفیدبک بر اساس ثبت و تحلیل امواج مغزی است. بنابراین برای درک نحوه‌ی کارکرد این دستگاه‌ باید در ابتدا بفهمیم امواج مغزی چیست و چگونه تشکیل می شود؟

دنیای مغز دنیای بسیار عجیب با کارکرد پیچیده اما جذابی است. هر چقدر با دنیای درونی و نحوه کارکرد مغز بیشتر آشنا می شوید، می فهمید که پا به چه جهان خارق‌العاده و ژرفی گذاشته‌اید.

مغز انسان حاوی حدود ١٨٠میلیارد سلول است که گفته می شود، حدود نیمی از آن‌ها سلول‌های نورون هستند. نتایج تحقیقات نشان می دهد که دندریت‌های برخی از این نورون‌ها با ١۵هزار نورون دیگر در ارتباط هستند.

بنابراین می توانید تصور کنید که مغز انسان تا چه اندازه شبکه پیچیده و درهم‌ تنیده‌ای از نورون‌هاست، که در هرلحظه میلیون‌ها نورون در آن در حال فعالیت و تحریک شدن است.

با وجود این پیچیدگی خارق‌العاده، دانشمندان توانسته‌اند نواحی مشخصی از مغز را که به اعمال خاص حسی، حرکتی، بینایی، حافظه و برخی دیگر از اعمـال ارادی و غیرارادی مربوط‌‌‌‌‌ هستند، شناسایی‌ کنند.

سخن پایانی و نتیجه گیری

امواج مغزی به دلیل نقش‌های متنوع در حالات مختلف ذهنی و بدنی، ابزارهای مهمی برای سنجش وضعیت سلامت روانی و جسمی به شمار می‌روند. توانایی تغییر و تأثیرگذاری بر این امواج می‌تواند به ارتقای سلامت، تمرکز، و خلاقیت کمک کند.

4.7/5
نوشته شده در یک دیدگاه

نورون چیست؟(بررسی جامع،انواع و ساختار آن)

نورون

برای آشنایی با مغز و سیستم عصبی مرکزی بدن، ابتدا باید با مهمترین عضو آن یعنی نورون آشنا شویم و ببینیم نورون چیست؟

نورون‌ها، که به عنوان سلول‌های عصبی نیز شناخته می‌شوند، اساسی‌ترین واحدهای عملکردی سیستم عصبی انسان و بسیاری از موجودات زنده هستند. این سلول‌ها به طور ویژه برای انتقال اطلاعات به شکل سیگنال‌های الکتریکی و شیمیایی طراحی شده‌اند. نورون‌ها در ارتباط با یکدیگر و با سلول‌های دیگر بافت‌ها و اندام‌ها، به هماهنگی و اجرای فعالیت‌های مختلف بدن کمک می‌کنند. در این مقاله، به بررسی ساختار، انواع، و عملکردهای نورون‌ها و همچنین چگونگی ارتباط آن‌ها با بیماری‌ها خواهیم پرداخت.

فهرست مطالب

نورون‌ها، بنیادین‌ترین و اصلی‌ترین سلول‌های عصبی هستند.

این سلول‌ها کار انتقال و پردازش پیام‌های عصبی را بر عهده دارند. در این مطلب با ساختار نورون، نحوه عملکرد آن‌ها و انواع آن در سیستم عصبی به زبان ساده آشنا می‌شوید

سیستم عصبی

همه ما می دانیم که بدن انسان از میلیاردها سلول ساخته شده است. هر کدام از این سلول‌ها وظیفه‌ی خاصی را به عهده دارند. سیستم عصبی بدن نیز برای انجام وظایف خود، دارای سلول‌های عصبی مخصوصی به نام نورون است. تنها مغز انسان دارای حدود شصت و هشت میلیارد نورون می‌باشد.
دستگاه عصبی یا سیستم عصبی (Nervous System) در بدن انسان به هماهنگی و نظارت فعالیت‌های گوناگون بدن می‌پردازد و بین اعمال سلول‌ها و اندام‌های مختلف بدن هماهنگی ایجاد می‌کند.دستگاه عصبی به طور کلی اینگونه عمل می کند که ابتدا محرک‌های خارجی را دریافت کرده. یک جریان عصبی یا همان پیام که حاوی مفهوم آن محرک است (مانند سرما، گرما و…)، ایجاد می کند. این جریان عصبی را از یک نقطهٔ دستگاه به نقطهٔ دیگر و از یک واحد عصبی به یک واحد دیگر منتقل می کند.سامانه عصبی سه وظیفه اصلی دریافت پیام‌های حواس، پردازش داده‌ها و اعمال حرکات را بر عهده دارد. دریافت حواس یعنی بدن از راه نورون‌ها به گردآوری اطلاعات می‌پردازد. در ادامه نورون‌ها این پیام‌های عصبی را از گیرنده‌های حسی به مغز و نخاع منتقل می‌کنند. پردازش اطلاعات در مغز صورت می‌گیرد. در انتها نیز فرمان‌های عصبی از مغز و نخاع به ماهیچه‌ها و اندام‌ها منتقل  می‌شود

دستگاه عصبی به دو بخش اساسی تقسیم می شود که عبارتند از:

  • دستگاه عصبی مرکزی: که از مغز و نخاع تشکیل شده ‌است.
  • دستگاه عصبی محیطی: که شامل رشته های عصبی است، که سایر قسمت‌های بدن را به مغز و نخاع مرتبط می کنند

نورون چیست؟

اما ببینیم در حفیفت نورون چیست و چه نوع سلولی است؟ اگر فرض کنیم بدن انسان یک ساختمان است، نورون‌ها در واقع با تشکیل شبکه‌های عصبی نقش سیم‌کشی این ساختمان را بازی می‌کنند. این نورون‌ها هستند که پیام‌ها را از داخل یا خارج بدن دریافت کرده، به مراکز عصبی می‌رسانند و پاسخ آن را گرفته و به اندام‌ها انتقال می‌دهند.

 

نورون‌ها سلول‌های تخصصی هستند، که در قسمت مغز، نخاع و سیستم عصبی محیطی بدن فعالیت می کنند. این سلول‌های عصبی تحریک پذیر بوده و مسئول انتقال و پردازش پیام‌ها هستند.سلول‌های نورون به وسیله پدیده الکتروشیمیایی ‌(پدیده الکتروشیمی به واکنش‌های شیمیایی می گویند، که در اثر عبور جریان الکتریکی اتفاق می‌افتد. یا اینکه یک واکنش‌ شیمیایی باعث ایجاد جریان الکتریکی می‌شود.) با هم ارتباط برقرار می کنند.یعنی آنها از طریق همین پدیده الکتروشیمی و ایجاد جریان الکتریکی پیام را از مغز به سیستم عصبی محیطی در سراسر بدن ارسال و بلعکس از بافت‌های بدن دریافت کرده و به مغز می رسانند.

 

هر نورون می‌تواند اطلاعات را از نورون دیگر یا از محیط بگیرد و به سلول بعدی که می تواند نورون باشد یا سلول دیگر منتقل کند. نورون‌ها همچنین در قسمت مغز وظیفه‌ی پردازش اطلاعات را نیز عهده‌دار هستند.محرک‌های حسی مختلفی مانند حواس پنجگانه (بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی، لامسه و…) بر نورون‌ها اثر می کنند و باعث ایجاد پیام یا در واقع جریان عصبی در آنها می شوند.

 

پیام عصبی به صورت علائم الکتریکی در طول یک نورون حرکت می کند و سپس به نورون دیگر منتقل می شود.نورون‌ها این اطلاعات را با سرعتی باور نکردنی در بدن انتقال می‌دهند. به صورتی که می بینید شکل و ساختار، سرعت انتقال پیام، عملکرد و… آنها باعث شده که این سلول‌های کوچک، پیشرفته‌ترین ماشین بیولوژیک جهان یعنی مغز را بسازند و خودشان در دسته متفاوت‌ترین سلول‌ها قرار گیرند

anxiety1

ساختار و ساختمان نورون

سلول‌های عصبی از نظر شکل و ظاهر بسیار متفاوت‌اند. اما همه‌ی آن‌ها تقریبا ساختار یکسانی دارند.

هر نورون از ۳ بخش اصلی تشکیل شده است. یعنی یک قسمت جسم سلولی و دو زایده متفاوت به نام های دندریت و آکسون دارد.
از لحاظ عملکردی یک نورون شامل بخش گیرنده پیام (دندریت)، بخش ادغام (جسم سلولی) و بخش انتقال دهنده پیام (آکسون‌) می‌باشد. نورون‌ها از راه دندریت اطلاعات را دریافت کرده و از راه آکسون داده‌ها را به سلول بعدی منتقل می‌کنند
  • هر چند نورون‌ها بسیار متفاوت از سایر سلول‌ها هستند، اما از چند نظر با سلول‌های دیگر بدن شباهت دارند:
    توسط غشای سلولی احاطه شده‌اند.
    دارای هسته سلولی هستند.
    دارای سیتوپلاسم و اندامک‌های غشادار هستند.
    فرآیندهای معمول مانند سنتز پروتئین و تولید انرژی (تنفس سلولی) در آن‌ها صورت می‌گیرد
  • جسم سلولی:

    هر سلول عصبی یک جسم سلولی دارد، که بزرگ‌ترین قسمت آن است. در جسم سلولی هسته سلول، سیتوپلاسم و اندامک‌های سلولی قرار گرفته است.
    معمولا یک یا چند هستک در داخل هسته دیده می شود. هسته در اغلب نورون‌ها حالت کروی یا بیضی شکل دارد
  • دندریت:

    دندریت به قسمت بالایی نورون می‌گویند، که به صورت شاخک یا زایده از جسم سلولی بیرون زده است. دندریت‌ها شاخک‌هایی کوتاه و بلند، منشعب و متعدد هستند و هر چه از جسم سلولی دور می شوند، باریک‌تر شده و شاخه شاخه می‌شوند.دندریت پیغام عصبی را از نورون قبلی یا محیط می‌گیرد. این پیام از این نورون رد شده و به نورون بعدی داده می‌شود. این کار تا جایی ادامه پیدا می‌کند که پیام به نخاع برسد و بعد از آن نخاع پیام عصبی را برای تحلیل به مغز بفرستد

  • آکسون:


    آکسون به قسمت پایینی نورون‌ها می‌گویند، که به صورت شاخک یا زایده‌ای بلند (گاهی با انشعابات جانبی) از جسم سلولی بیرون زده است. شروع آن از روی جسم سلولی به صورت برآمدگی تپه‌ای شکل به نام تپه آکسونی است. دور آکسون را غلاف میلین پوشانده است.وظیفه آکسون انتقال پیام عصبی به سایر سلول‌های عصبی یا سلول‌های بافت‌های دیگر بدن است. پیام عصبی بعد از اینکه توسط دندریت از نورون قبلی دریافت می شود، از جسم سلولی رد شده و وارد آکسون می‌شود. آکسون مسئول انتقال پیام به نرورن یا سلول بعدی است.آکسون ها در نورون‌های حسی کوتاه‌اند و در سلول‌های رابط می‌تواند کوتاه یا بلند باشند. برخی از سلول‌های عصبی نیز فاقد آکسون هستند، مثل آماکرین در چشم
nervous system

انواع نورون ها

نورون‌ها یا سلول‌های عصبی سه نوع هستند: نورون‌های حسی، حرکتی و رابط

  • نورون حسی:

    نورون‌های حسی آکسون کوتاه و دندریت بلند دارند و با توجه به شکل ظاهری خود، وظیفه انتقال پیام از اندام ها به جسم سلولی را بر عهده دارند.
    در واقع نورون‌های حسی پیام‌های عصبی را از اندام های مختلف بدن به مغز منتقل می‌کنند. این پیام‌ها مربوط به درد، حرارت، فشار و سایر پیام‌هایی هستند که از اندام‌های حسی ارسال می شوند.
    زمانی که دستمان را به جسمی داغ می زنیم و احساس سوختگی می کنیم، نورون های حسی در حال فعالیت اند
  • نورون حرکتی:

    نورون‌های حرکتی برای انتقال پیام از مراکز عصبی به اندام‌ها تخصص پیدا کرده‌اند. این سلول‌ها معمولا دارای آکسون بلند و دندریت کوتاه هستند. نورون‌های حرکتی پیام ها و امواج عصبی را از مغز و یا نخاع به اندام ها می برند.زمانی که بعد از احساس گرما دست خود را عقب می کشیم نورون‌های حرکتی در حال فعالیت‌اند
  • نورون‌های رابط:

    این نوع از نورون‌ها، دندریت کوتاه دارند و با توجه به محل قرار گیری می توانند اکسون کوتاه یا بلند داشته باشند. اکثر نورون‌های دستگاه عصبی مرکزی از نوع نورون‌های رابط‌اند و همان گونه که از نام آن پیداست، رابطی بین نورون‌های حسی و حرکتی و مراکز عصبی هستند

عملکرد نورون ها

عملکرد نورون‌ها شامل چندین مرحله است:

  • دریافت سیگنال

نورون‌ها سیگنال‌های ورودی را از دندریت‌ها دریافت می‌کنند که این سیگنال‌ها می‌توانند شیمیایی یا الکتریکی باشند.

  •  انتقال و پردازش سیگنال

سیگنال‌ها از طریق آکسون به سایر نورون‌ها یا بافت‌ها انتقال می‌یابند. در مسیر آکسون، سیگنال‌ها با کمک میلین به سرعت حرکت می‌کنند.

  • انتقال به نورون‌های دیگر

در انتهای آکسون، سیگنال به شکل شیمیایی به نورون بعدی منتقل می‌شود. این انتقال از طریق مواد شیمیایی به نام نوروترنسمیترها انجام می‌شود.

نوروترنسمیترها

نوروترنسمیترها مولکول‌هایی هستند که سیگنال‌ها را از یک نورون به نورون دیگر منتقل می‌کنند. برخی از مهم‌ترین نوروترنسمیترها عبارتند از:

  • دوپامین: مسئول انگیزه و لذت است.
  • سروتونین: تنظیم‌کننده‌ی خلق و خو و خواب.
  • آدرنالین: نقش مهمی در پاسخ‌های استرس و هیجان دارد.
نورون

بیماری های مرتبط با نورون

اختلالات در نورون‌ها و ارتباطات آن‌ها می‌تواند منجر به بیماری‌های مختلفی شود، از جمله:

  • آلزایمر

بیماری آلزایمر نوعی زوال عقل است که در آن نورون‌های مغزی به تدریج از بین می‌روند و منجر به از دست دادن حافظه و توانایی‌های شناختی می‌شود.

  • پارکینسون

در این بیماری، نورون‌های تولیدکننده دوپامین در مغز از بین می‌روند و باعث بروز مشکلات حرکتی مانند لرزش و سختی حرکت می‌شوند.

  • اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)

ALS نوعی بیماری پیشرونده عصبی است که نورون‌های حرکتی را تحت تاثیر قرار داده و باعث ضعف عضلانی و ناتوانی در کنترل حرکات ارادی می‌شود.

نقش نورون ها در ایجاد اضطراب

اختلالات اضطرابی شایع ترین اختلالات روانی در جامعه هستند که حدود یک هشتم از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار داده اند.این اختلالات حوزه مهمی از تحقیق روانپزشکی هستند.در بیماری زایی اختلالات خلقی و اضطرابی نقش مهمی ایفا می کند.

نورون زایی فرایندی است که در مغز پستانداران بالغ رخ می دهد و پتانسیلی برای ترمیم مغز فراهم می کند.بنابراین ممکن است ما درک بهتری در مورد پاتوفیولوژِ و درمان اختلالات اضطرابی از طریق مطالعه ارتباط بین نورون زایی و اختلالات اضطرابی به دست آوریم

تعریف کلی اضطراب

اضطراب نخستین بار در اوایل قرن چهارم قبل از میلاد در نوشته های بقراط شرح داده شد.اما اهمیت این نوشته ها تا حدود ۳۰ سال پیش به طور کامل درک نشد.

اضطراب مفهومی فرضی است:یعنی نوعی تصور است که وجود عینی و خارجی ندارد ولی ممکن است در تفسیر پدیده های مشاهده پذیر مفید باشد:بنابراین،اضطراب عملکرد حفاظتی فیزیولوژی و واکنش طبیعی است که در شرایط تهدید کننده و همچنین در موقعیت هایی که تصور می شود برای موجود زنده زیان آور هستند،رخ می دهد.

با این حال،اضطراب بیش از حد می تواند منجر به توسعه اختلالات اضطرابی در افراد شود.

اختلالات اضطرابی یکی از شایع ترین اختلالات روانی در جهان و نوعی واکنش رفتاری پیچیده در انسان  و حیوان می باشند که یک هشتم از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار می دهند.

برآورد شده است که حدود نیمی از بیماران مبتلا به اختلالات اضطرابی از بیماری خود بی اطلاع هستند و در صورت عدم درمان،اضطراب می تواند منجر به اختلالات سیستم عصبی مرکزی آنها شود.شکل های شدید اختلالات اضطرابی می توانند کیفیت زندگی سالم را تحت تاثیر قرار دهند و موجب تضعیف آن شوند و همچنین منجر به تحمیل هزینه های اقتصادی فراوان به جامعه شوند.

نورون زایی فرایندی است که طی آن نورون های جدید متولد شده،زنده می مانند و در مدار های عصبی بالغین ادغام می شوند و پتانسیلی را برای شکل پذیری و ترمیم در مغز بالغ ارائه می دهند.این یکی از ویژگی های برجسته در تشکیلات هیپوکامپ،پیاز بویایی و اپیتلیوم بویایی است.با این حال تنظیم این فرایند و اهمیت کاربردی آن همچنان نامشخص است.

سخن پایانی و نتیجه گیری

نورون‌ها به عنوان واحدهای اصلی سیستم عصبی در انتقال اطلاعات و کنترل فعالیت‌های بدن نقش مهمی دارند. اختلال در عملکرد نورون‌ها می‌تواند به بروز بیماری‌های عصبی منجر شود. مطالعات بیشتر بر روی نورون‌ها می‌تواند راه‌حل‌هایی برای درمان بیماری‌های عصبی فراهم کند.

5/5
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان اوتیسم با نوروفیدبک

درمان اوتیسم با نوروفیدبک

امروزه یکی از جدیدترین و پرکاربردترین روش‌ها‌ برای کنترل این اختلال است. تحقیقات نشان می دهد با استفاده از نوروفیدبک می توان، به تدریج کاهش عوارض بیماری در اوتیسم را به دست آورد.

در روش نوروفیدبک اختلال فرد مبتلا به اوتیسم بدون عوارض جانبی بهبود میابد. در این مطلب با اوتیسم و تاثیر درمان آن با نوروفیدبک آشنا خواهید شد.

جهت آشنایی با نوروفیدبک، قبل از مطالعه ی این مقاله روی واژه ی نوروفیدبک کلیک نمایید.

 

آشنایی با اوتیسم و علائم آن

برای شروع آشنایی با تاثیر درمان نوروفیدبک بر اوتیسم بهتر است، ابتدا با اوتیسم بیشتر آشنا شویم و به مفهوم اوتیسم و علائم آن بپردازیم.

چالش های نگهداری و آموزش کودکان اوتیستیک

اگر فرزند مبتلا به اوتیسم دارید مطمئناً با چالش‌های فراوانی هنگام نگهداری و آموزش این کودکان مواجه هستید.

  • نحوه مواجهه و آموزش این کودکان متفاوت از کودکان معمولی است.
  • آنها نمی توانند به همان آسانی که بقیه کودکان با دنیای بیرون ارتباط برقرار می کنند، با دنیای اطرافشان ارتباط بگیرند.
  • روش یادگیری آنها با کودکان معمولی متفاوت است و گاهی رفتارهای غیرمعمول، عجیب یا حتی پرخاشگرانه دارند.

اما این تفاوت‌ها دلیل بر این نیست که آنها آموزش نبینند، رشد نکنند و در جهت استعدادهای خود موفق نباشند.

بزرگ کردن کودکی که مبتلا به اختلال درخودماندگی یا اوتیسم است، می‌تواند از لحاظ جسمی و روحی خسته ‌کننده و طاقت فرسا باشد. اما یاد گرفتن نحوه برخورد، آموزش و درمان این کودکان می تواند کار را راحت می کند.
اگر چه اوتیسم به نظر یک بیماری غیر معمول می آید. اما تحقیقات اخیر نشان می دهد، شیوع اوتیسم تا بیست مورد در هر ده هزار تولد است. این اختلال همچنین در پسران شایع‌تر از دختران است. فراوانی تشخیص این بیماری در طی ۲۰ سال گذشته افزایش یافته است.این مشخص نیست که آیا واقعا این بیماری بیشتر از قبل شایع شده یا تشخیص آن به قدری پیشرفته کرده که حتی افرادی که درصد کمی از این مشکل را دارند نیز شامل می‌شود.

 

معنی لغوی اوتیسم یا درخودماندگی 

  • واژه اوتیسم، از دو بخش اوتوس یعنی خود و ایسم یعنی گرایش تشکیل شده ‌است. اوتیسم یعنی خودگرایی و عدم توجه به محیط اطراف.
  • این واژه، در اصل یک واژه ی یونانی است.
  • اوتیسم یا درخودماندگی نوعی اختلال رشدی (از نوع روابط اجتماعی) است، که در سه سال اول زندگی کودک نمایان می‌شود.
  • در واقع این بیماری نوعی اشکال در کارکرد مغز است. اوتیسم با تأثیر روی مغز کودک، او را در رفتارهای اجتماعی و مهارت ارتباط برقرار کردن دچار مشکل می کند.
  • به کسانی که این اختلال را دارند اوتیستیک یا درخودمانده گفته می‌شود.
  • در این اختلال عموما فرد رفتارهای ارتباطی و کلامی غیر طبیعی دارد.
  • اوتیسم، ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای این کودکان دشوار می‌کندو در یک جمله می توان گفت هستهٔ مرکزی مشکلات در اوتیسم، اختلال در ارتباط است.

 

علائم اوتیسم

افراد مبتلا به اوتیسم به طور کلی سه نوع علامت را نشان می دهند:

۱- روابط اجتماعی ضعیف

۲- مشکلاتی در ارتباط کلامی و غیرکلامی

۳- علائق و فعالیت‌های محدود و یا تکراری.

علائم و شدت اوتیسم بسیار متفاوت است، اما یک سری نشانه ها در اغلب آنها وجود دارد. از جمله:

  • ناتوانی در برقراری ارتباط اجتماعی
  • پاسخ‌های غیرمعمول به افراد
  • دل‌بستگی به اشیاء
  • مقاومت در مقابل تغییر
  • حساسیت به نور و صدا
  • سکوت
  • خودآزاری و پرخاشگری
  • حالات و حرکات غیرعادی بدن یا صورت
  • رفتارهای تکراری
  • پرهیز از برقراری تماس چشمی
  • به تاخیر افتادن یادگیری حرف زدن

 

از دیگر علائم اوتیسم، لحن یکنواخت می باشد. همچین ممکن است در حواس پنجگانه این کودکان نیز حساسیت‌های غیر معمول دیده شود. بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم در تمام طول عمر اصلا صحبت نمی کنند و در سکوت به سر می برند. علاوه بر این محدودیت علایق و داشتن رفتارهای تکراری همواره وجود دارد.

شخص مبتلاء به اوتیسم امکان دارد یکی یا همه این علائم را با شدت های مختلف از خود نشان دهد. گرچه اختلال اوتیسم درمان ندارد، ولی شناسایی آن در سنین کودکی اهمیت بسیاری دارد. زیرا هرچه آموزش های ویژه سریعتر به آنها داده شود، امکان بهبود آن ها بیشتر می شود.

 

درمان اوتیسم با نوروفیدبک

  • هر چند تا کنون هیچ درمان قطعی‌ برای مبتلایان به اوتیسم پیدا نشده ‌است اما استفاده از درمان‌های مناسب و توانبخشی به این کودکان در بازه طولانی مدت می‌تواند به بهبود علائم این اختلال کمک کند.
  • اقدام به درمان زود هنگام می‌تواند به طور چشمگیری به کودکان مبتلا به اوتیسم کمک کند تا مهارت‌هایی بیاموزند.
  • به تازگی در کنار مداخلات زیست پزشکی و روان درمانی، علاقه به استفاده از روش های غیر تهاجمی مانند روش های نوروفیدبک به وجود آمده است.
  • نوروفیدبک با تغییر فعالیت مغزی منجر به تغییر رفتار در فرد مبتلا به اوتیسم می‌شود. این یک روش درمانی ایمن است، که موجب رشد و تغییر در سلول‌های مغزی خواهد شد. بر اساس نتایج به دست آمده از پژوهش ها، اثر  نوروفیدبک در عملکرد اجرایی در کودکان اوتیسمی بالا بوده است. این روش یک ابزار قدرتمند جهت بهبود علائم در افراد اتیسمی است.
  • کیفیت زندگی آنها و خانواده شان را بهبود می دهد. به علاوه نه تنها عملکرد سطح قشر مغز را بهبود می بخشد، بلکه فرد خود کنترلی را هم یاد می گیرد.
  • این وسیله هیچ عوارض جانبی طولانی مدت ندارد و نتایج ماندگاری را به دنبال دارد.

 

اثر درمان اوتیسم با نوروفیدبک

مقایسه

در مقایسه با اکثر درمان‌ها از جمله مداخلات دارویی، نوروفیدبک دارای دوره‌ی درمان کوتاه بوده و تاثیر آن بر بهبود امواج و روابط مغزی بیشتر است. نوروفیدبک ابزار امیدبخشی است که روی امواج مغزی در سطح کورتیکال اثر می‌گذارد و کمک می کند تا کودک کوهرنس و ریتم مو را در مغز خود کاهش بدهد و عملکرد آن را بهبود ببخشد.

نقشه مغزی و تشخیص اوتیسم

نتایج ثبت نقشه مغزی مراجعان دارای اوتیسم، حاکی از فعالیت بسیار  امواج دلتا و تتا در نواحی پیشانی مغز است. مشاهده الگوهای QEEG در بیماران اوتیسم نشان دهنده این است که مغز یک کودک دارای اوتیسم، در برخی از نواحی کامل رشد نکرده است.
تحقیقات نشان می دهد، استفاده از نوروفیدبک می‌تواتد منجر به تغییرات قابل توجهی در فعالیت مغز شود و این تغییرات از طریق نقشه ی مغزی یا الکتروانسفالوگرافی کمی قابل مشاهده است. همچنین رفتارهای حرکتی کودکان مبتلا به اوتیسم نیز دستخوش تغییرات می شود.
نوروفیدبک همچنین می تواند باعث افزایش توجه، بهبود سطح عملکرد آن ها در تحصیل شده و IQ آن ها را افزایش دهد. مطالعات دیگر نیز نشان می دهد کودکان مبتلا به اوتیسم پس از درمان با نوروفیدبک، رفتار، مهارت‌های اجتماعی و کنترل عملکرد اجرایی بهتری را نشان دادند.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان صرع با نوروفیدبک

درمان صرع

امروزه درمان صرع با نوروفیدبک یکی از بهترین درمان‌ها برای کنترل بیماری در مبتلایان به صرع را ارائه می‌دهد. در روش نوروفیدبک بیماری فرد مبتلا به صرع بدون عوارض جانبی کنترل می شود. در این مطلب با صرع و تاثیر درمان آن با نوروفیدبک آشنا می شوید.

اگر با مفهوم نوروفیدبک و این روش درمانی آشنایی ندارید، می توانید قبل از خواندن این مقاله به کمک سری مقالات زیر با نوروفیدبک آشنا شوید.

  • نوروفیدبک چیست؟
  • کاربرد نوروفیدبک
  • نظرات در مورد نوروفیدبک
  • تعداد جلسات نوروفیدبک
  • نتایج نوروفیدبک

 

صرع

برای شروع آشنایی با تاثیر درمان صرع با نوروفیدبک بهتر است ابتدا با بیماری صرع بیشتر آشنا شویم و ببینیم دقیقا صرع چیست و چه علائمی دارد؟

اگر درگیر بیماری صرع شده باشید، می دانید که تشنجات صرع ممکن است تمام زندگی فرد را تحت الشعاع قرار دهد و آسیب‌های جسمی و اجتماعی جدی به فرد وارد کند. منتظر و نگرانی این حملات ناخواسته و اتفاقاتی که در پی این تشنج ها ممکن است رخ دهد بودن واقعا ناراحت کننده و سخت است.

صرع یک نوع بیماری مزمن و چهارمین بیماری شایع در جهان است. این بماری در طبقه‌بندی بیماری‌های مغز و اعصاب قرار می‌گیرد. در دسته بندی بیماری‌های عصبی نیز، یکی از شایع ترین اختلالات است. حدود ۱٪ درصد از جمعیت مردم جهان (۶۵ میلیون نفر) صرع دارند و تقریباً ۸۰٪ موارد در کشورهای در حال توسعه روی می‌دهند.

 

صرع چیست؟

بیماری صَرع یا epilepsy یک اختلال سیستم عصبی مرکزی (اختلال نورولوژیکی) است که در آن فعالیت مغز مختل شده و موجب تشنج می شود. در صرع شخص، بدون دلیل‌ خاصی مثل افت قند خون، تب، کمبود کلسیم و غیره مکرراً دچار حملات تشنج شود. نام دیگر صرع تشنج است که یک‌ علامت‌ است‌ نه‌ بیماری‌.

صرع در واقع یک‌ نوع‌ اشکال در کار مغز است، که‌ نشانه آن‌ عبارت‌ است‌ از حملات‌ صرعی‌ ناگهانی‌ و تکرارشونده‌، حملاتی‌ کوتاه‌ مدت‌ از رفتار غیرطبیعی‌، تغییر در وضعیت‌ هوشیاری‌، یا حرکات‌ غیرطبیعی‌.

در برخی موراد فرد به صورت ناگهانی به زمین افتاده، دست و پاهایش سفت شده و از هوش می رود. بعد از چند ثانیه شروع به دست و پا زدن می کند. پس از آن کاملا به حالت اغما رفته و هیچ واکنشی بروز نمی دهد و صدایی را نمی شنود.

بنابراین با یک حمله تشنج نمی‌توان گفت فردی به بیماری صرع مبتلا شده‌ است. اما اگر بدون وجود علت و یا بعد از کنترل و یا رفع عوامل، حملات تشنج بازهم تکرار شود آن موقع بیماری صرع مطرح می‌شود.

علائم تشنج بسیار متفاوت هستند. ممکن است بعضی از افراد مبتلا به صرع دست ها یا پاهای خود را مرتبا تکان های ناگهانی دهند. در حالی که بعضی دیگر شاید هنگام تشنج چند ثانیه به جایی خیره شوند.

در برخی از افراد مبتلا به صرع، حملات تشنج به دنبال یک محرک حسی مثل نور شدید بروز می‌کنند و گاهی هم هیچ عامل شروع کننده ای وجود ندارد.

 

علائم صرع

علائم تشنج به ترتیب مراحل به صورت زیر است:
تحریک پذیری، رفتارهای غیرعادی یا گیجی موقت قبل از تشنج
اسپاسم و انقباض عضلات که فرد در طی آن بیهوش شده و به زمین می‌افتد.
خیره شدن به نقطه‌ای، همراه با نامنظم شدن تنفس
تکان خوردن های غیر قابل کنترل دست و پا یا صورت که می‌تواند از ۲۰ ثانیه تا چند ساعت طول بکشد.
در این مرحله ممکن است فرد زبانش را گاز بگیرد و کنترل مثانه یا روده را از دست بدهد.
پس از آنکه تشنج متوقف شد، ممکن است فرد هوشیاری یا حواس خود را از دست بدهد.
بعد از هوشیاری فرد علائمی مانند ترس، اضطراب، گیجی یا سردرد ممکن است داشته باشد.

آشنایی با محصولات علوم اعصاب

 

درمان صرع با نوروفیدبک

شاید صرع درمان نداشته باشد، اما حملات آن را می‌توان کنترل کرد. همان طور که از علل صرع بر می آ‌ید، با بر طرف کردن علت زمینه‌ای آن درصد قابل توجهی از موارد صرع را می توان کنترل و یا درمان کرد. تمام انواع صرع مادام العمر نیستند و اکثر افراد تا جایی بهبود می‌یابند که دیگر نیازی به دارو ندارند.

از بین تمام کسانی که دچار اختلال صرع هستند، بیماری ۲/۳ (دو سوم) از آنها با دارو قابل کنترل است. ولی بقیه به درمان داروئی جواب نمی دهند. هر چند مصرف دارو آنهم برای سالیان دراز خالی از عوارض داروئی نیست. وقتی درمان با دارو موثر نبود، گزینه بعدی انجام عمل جراحی است. که متاسفانه آنهم علیرغم اینکه عمل سنگینی است بطور محدود موفقیت آمیز است.

تا سال‌های اخیر بیماران مبتلا به صرع و تشنج مجبور بودند، درتمام طول عمر برای کنترل این بیماری بطور مرتب از دارو استفاده کنند. خوشبختانه تحقیقات اخیر نشان می دهد درمان صرع با نوروفیدبک می‌تواند در مورد بیماران موثر باشد. این روش درمانی، هیچگونه عارضه ندارد. تعداد حملات صرع را کاهش می دهد وحتی از شدت تشنجات کم می کند. یا اینکه حملات به کلی قطع می شود.

۷۰ تا ۹۰ درصد مبتلایان به صرع با استفاده از روش نوروفیدبک کاملا درمان می شوند. در مواری که دارو درمانی اثر گذار نیست، روش نوروفیدبک می تواند فرد مبتلا به صرع را به طور کامل درمان کند.

علاوه بر این درمان‌های غیر دارویی در درمان این بیماری از اهمیت زیادی برخوردار است. زیرا داروها در این بیماری عوارض شدیدی همچون خستگی و کوفتگی بدن، سرگیجه، افزایش وزن، مشکلات حافظه و تمرکز، راش‌های پوستی، افسردگی و… را به دنبال دارد. اما امروزه با استفاده از نوروفیدبک بدون عوارض جانبی و به صورت دائمی می توان این بیماران را مداوا نمود.

 

مکانیسم درمان صرع با نوروفیدبک

حملات صرعی نتیجه فعالیت سلولی بیش از حد و غیرعادی عصب کورتیکال یا غشایی در مغز است. صرع را می‌توان با گرفتن نوار مغزی یا الکتروانسفالوگرافی تأیید کرد.

صرع یک بیماری نیست بلکه فقط نشانه‌ایست که می‌گوید قسمتی از مغز کار خود را به خوبی انجام نمی‌دهد. وقتی مغز به طور طبیعی کار کند امواج الکتریکی از خود ایجاد می‌کند، که این امواج مانند الکتریسته در مسیر اعصاب مغزی عبور می‌کند.
صرع حالتی است که، یک سری از این تشنج‌ها و طوفان‌های الکتریکی در مغز به طور مرتب و با فاصله زمانی خود به خود ایجاد شده و خاموش می‌شوند. این طوفان الکتریکی بسته به محل خود در مغز علائم و نوع تشنج و صرع را تعیین می‌کند.

روش درمان صرع با نوروفیدبک برای یادگیری کنترل آگاهانه حالت‌های مغزی است. با این روش می توان با تکرار صوتی یا تصویری، امواج مغزی را به سمت فرکانس دلخواه هدایت کرد و الگوی فعالیت مغزی را تغییر داد.
این روش یک روش آموزشی است و فرد یاد می گیرد الگوی فعالیت مغزی خود را چگونه تغییر دهد. این تغییرات در ابتدا برای مدت کوتاهی پایدار هستند. ولی با انجام تمرینات و آموزش می توان این تغییرات را دائمی کرد.
در درمان با دستگاه نوروفیدبک تمرکز درمانگر بر روی افزایش و تقویت موج SMR و کاهش امواج آهسته مغزی قرار می‌گیرد.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان افسردگی با نوروفیدبک

درمان افسردگی

درمان افسردگی با نوروفیدبک امروزه یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای درمان قطعی افسردگی شناخته شده است. در روش نوروفیدبک فرد مبتلا به افسردگی بدون عوارض جانبی درمان می‌شود. در این مطلب با افسردگی و تاثیر درمان آن با نوروفیدبک آشنا می شوید.

اگر با مفهوم نوروفیدبک و این روش درمانی آشنایی ندارید، می توانید قبل از خواندن این مقاله به کمک سری مقالات زیر با نوروفیدبک آشنا شوید.

افسردگی

برای شروع آشنایی با تاثیر درمان افسردگی با نوروفیدبک بهتر است، ابتدا با بیماری افسردگی بیشتر آشنا شویم و ببینیم دقیقا افسردگی چیست و چه علائمی دارد؟
افسردگی بیماری است که همگی ما بدون شک حتی اگر تعریف دقیق آن را ندانیم، با مفهوم کلی آن آشنا هستیم. همگی ما همین که غمگین می شویم، احساس ناامیدی و یاس می کنیم و در خود فرو می رویم، می گوییم افسرده شده‌ایم. این احساس بسیار ناراحت کننده است و باعث می شود ما انگیزه و انرژی خود را برای ادامه زندگی و فعالیت‌های روزانه از دست دهیم.
بر اساس آمار اختلال افسردگی در بین تمامی اختلالات روانپزشکی، بیشترین شیوع را در کل دوران زندگی افراد دارد. این آمار نشان دهنده‌ی آن است که این بیماری بسیار شایع و رایج است.

افسردگی چیست؟

افسردگی یا Depressio، جزو اختلالات خلقی طبقه‌بندی شده است. افسردگی با احساس فقدان، خشم و غم و اندوه همراه است که باعث مختل شدن فعالیت‌های روزمره‌ی فرد می شود.افرادی که دارای حالت افسردگی هستند، احساس ناراحتی، اضطراب، پوچی، ناامیدی، درماندگی، بی‌ارزشی، شرمساری یا بی‌ قراری دارند. آن‌ها اشتیاق خود برای انجام فعالیت‌هایی که زمانی برایشان لذت‌بخش بوده را از دست می‌دهند. تمرکز خود را از دست می‌دهند. در به خاطر سپردن جزئیات و تصمیم‌گیری دچار مشکل می‌شوند.نسبت به غذا بی‌میل و کم ‌اشتها می‌شوند. در روابط خود به مشکل برخورده و به خودکشی فکر می‌کنند و یا حتی خودکشی می‌کنند. اختلال افسردگی هم ‌چنین ممکن است باعث بی‌خوابی، خواب بیش از حد، احساس خستگی و کوفتگی، مشکلات گوارشی، یا کاهش انرژی بدن شود.راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (یا همان DSM)، که یک منبع معتبر برای تعریف و تشخیص اختلالات روانی محسوب می‌شود، برای اختلالات افسردگی (Depression Disorders) تعریف زیر را ارائه می دهد:ویژگی مشترک همه‌ی انواع اختلالات افسردگی این است که فرد، از نظر خُلق، وضعیتِ غمگینی، احساس تهی بودن یا زودرنجی را تجربه می‌کند. ضمن این که تغییرات جسمی و ذهنی نیز با این حال خلقی همراه می‌شوند. طوری که بر توانایی فرد برای عملکرد متعارف، تأثیر منفی می‌گذارند.افسردگی یک حالت خلقی شامل بی‌حوصلگی و گریز از فعالیت یا بی‌علاقگی و بی‌میلی است و می‌تواند بر روی افکار، رفتار، احساسات و خوشی و تندرستی یک فرد تأثیر بگذارد.

  • افسردگی ممکن است یک واکنش طبیعی نسبت به اتفاقات بد زندگی باشد. مانند مرگ اطرافیان، اثرات بیماری‌های بدنی یا عوارض جانبی مصرف بعضی از داروها و درمان‌های پزشکی باشد. اما تا زمانی که این حالت در یک مدت زمان طولانی باقی نمانده باشد.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید کاربردهای نوروفیدبک

علائم افسردگی

علائم افسردگی چیزی بیشتر از داشتن احساس غم و اندوه مدام است. افسردگی می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند که این علامت‌ها در زنان، مردان و کودکان متفاوت است. با توجه به آخرین تحقیقات انجام شده مهمترین علائم افسردگی عبارتند از:
احساس غم و اندود
کاهش انرژی و خستگی
تغییر در اشتها
تغییر در وزن
کم خوابی یا پر خوابی
نا امیدی
احساس پوچی و بی فایدگی
بی انگیزه بودن
تحریک پذیری
بدبینی
احساس گناه
کاهش میل جنسی
ناتوانی در تصمیم گیری
افکار خودکشی
بی علاقگی نسبت به کارهایی که در گذشته برای فرد لذت بخش بود.
آشفتگی روان
عدم تمرکز و فراموشی

در تشخیص اختلال افسردگی باید توجه کرد که آیا شدت این علایم به اندازه ای است که روی عملکرد فرد تاثیر نامطلوبی گذاشته باشد؟ یا چه مدت این علائم طول کشیده است؟

        علایم جسمی نشان دهنده این است که افسردگی فراتر از ذهن فرد است و فقط باعث بر هم زدن و مشکل در افکار فرد نمی‌شود و اثراتی گسترده‌تر دارد.

درمان افسردگی با نوروفیدبک

آمارها در ایران نشان دهنده شیوع رو به رشد افسردگی در کشور است. به گفته‌ی وزیر بهداشت بیش از ۱۲ درصد مردم ایران افسرده هستند.
افراد مبتلا به افسردگی حاد حتی احتمال دارد به درجه‌ای از ناامیدی برسند که دست به خودکشی بزنند.
این در حالی است که امروزه شناخت علائم افسردگی و درمان آن با روش‌های نوین، از افزایش وخامت این بیماری می‌کاهد.
افسردگی شدید بیماری است، که از اختلالات مربوط به نحوه کارکرد مغز به وجود می آید. روش نوروفیدبک منجر به تغییرات الگوهای انتقال دهنده‌های عصبی و امواج مغزی در افراد افسرده خواهد شد.
نوروفیدبک ساز و کار اصلی که مغز به آن وسیله برانگیختگی فیزیولوژیک را کنترل می‌کند، تحت کنترل درآورده و مکانیزم برانگیختگی را طبیعی می‌سازد. این روش صرفنظر از علت افسردگی اثر بخش است.

مکانیسم درمان افسردگی با نوروفیدبک

زمانی که فرد دچار افسردگی می‌شود در واقع امواج مغزی او به درستی فعالیت نمی‌کند و یا فعالیت آن در برخی امواج بیشتر و در برخی امواج کمتر است.
در واقع در افراد نرمال در نیم‌کره‌ی چپ افرادی که مسئول هیجانات مثبت است، میزان موج آلفا پایین است. برعکس در نیم‌کره‌ی راست، که مسئول هیجانات منفی است، میزان موج آلفا بالاست. این امر تعادل را برقرار می کند و درواقع هیجانات مثبت را بالا می برد.
اما در مغز افراد افسرده موج آلفا یا تتا در دو نیم کره متفاوت است. در نیم کره‌ی چپ میزان موج آلفا بالاست و در نیم کره‌ی راست میزان موج آلفا پایین است. در نتیجه فرد دچار افسردگی می شود.
پس در روش درمان افسردگی با نوروفیدبک به عنوان نمونه، درمانگر هدف را بر سرکوب موج آلفا می گذارد و نقطه‌ای که مسئول هیجانات منفی در افراد افسرده است را پیدا کرده و از همان نقطه کار را شروع می کند.
در روش درمان افسردگی با نوروفیدبک در واقع ذهن شرطی می شود. ذهن فرد افسرده به طور خودکار می آموزد که چگونه می‌تواند به تولید بیشتر امواج هایی بپردازد که برای جلوگیری از افسردگی مؤثر است و یا امواج منفی را کمتر کند. یعنی ذهن به نوعی خود تنظیمی دست پیدا می‌کند.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک

سردرد میگرنی

درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک یکی از درمان‌های جدید و بسیار موثر برای بر طراف کردن مشکل میگرنی افراد است. تحقیقات نشان داده، میگرن یکی از بیماری‌هایی است که به درمان نوروفیدبک به خوبی پاسخ داده است. در این مطلب با میگرن و تاثیر درمان آن با نوروفیدبک آشنا می شوید.

اگر با مفهوم نوروفیدبک و این روش درمانی آشنایی ندارید، می توانید قبل از خواندن این مقاله به کمک سری مقالات زیر با نوروفیدبک آشنا شوید.

 

میگرن

برای شروع آشنایی با تاثیر درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک بهتر است ابتدا با سردرد میگرنی بیشتر آشنا شویم و ببینیم سردرد میگرنی چیست و چه علائمی دارد؟

اگر شما هم جزو دسته کسانی باشید که دچار سردردهای می‌گیرنی هستند، حتما تجربه‌های فراوانی از مختل شدن کارهای روزانه خود بخاطر سردرد دارید. افرادی که درگیر میگرن می‌شوند، ممکن است به دلیل وخامت حالشان در کار و فعالیت‌های خود دچار مشکلات فراوانی شوند و این سردردها به اصطلاح آنها را از کار و زندگی بیاندازد.

میگرن یکی از بیماری‌های شدید مغز و اعصاب است، که در آن سردردهای ملایم یا شدید پی در پی رخ می‌دهد. شدت سردرد در افراد مبتلا به حدی است که فرد را از انجام فعالیت‌های روزمره خود ناتوان می‌کند. امروزه ۱ تا ۱۰ درصد از مردم در دنیا درگیر بیماری میگرن هستند.

سردردهای می‌گیرنی به شدت کیفیت زندگی شخص را کاهش می‌دهند و فرد را از فعالیت به صورت مناسب و بهینه دور می کند. تا حدی که سازمان بهداشت جهانی سردرد میگرنی را بین بیشترین بیماری‌های ناتوان کننده (disabling) دسته بندی می‌کند. این بیماری در زنان (تقریباً ۳ برابر) بیشتر شیوع دارد.

در سردردهای می‌گیرنی بیش از دو سوم بیماران یا به پزشک مراجعه نمی‌کنند یا مراجعات خود را قطع می‌کنند. به همین دلیل، این بیماری اغلب تشخیص داده نشده یا به خوبی درمان نمی‌شود. سردرد میگرنی ممکن است در دوران کودکی شروع شود یا تا اوایل بزرگسالی رخ ندهد.

 

سردرد میگرنی چیست؟

سردرد بیماری نیست بلکه خود یک نشانه یا علامت برای بیماری است. در هر نقطه از بدن انسان تنها در آنجا که گیرنده مخصوص درد وجود داشته باشد، می‌تواند درد را احساس کند. خود مغز گیرنده مخصوص درد ندارد.

اما رگ‌های خونی داخل مغز و پرده های مغزی و عضلات کاسه سر و صورت گیرنده های درد دارند. که بر اثر فشار، التهاب، عفونت، گشاد یا تنگ شدن رگ‌های داخل و خارج جمجمه این گیرنده ها تحریک می شوند و در نتیجه انسان احساس سردرد می کند.سردرد میگرنی یکی از شایع ترین علل سردرد است و بیشتر کسانی که میگرن دارند به حملات پی در پی سردرد دچار می شوند. میگرن می‌تواند باعث سردرد شدید در عرض چند ساعت تا چند روز شود.

سردردهای میگرنی مکرر، بسیار شدید، ناتوان کننده و خسته کننده هستند. برخی اوقات درد در قسمت پیشانی، اطراف چشم و یا در پشت سر دیده می شود، ولی اغلب یک طرف سر را درگیر می‌کنند.

سردرد میگرنی از یک طرف سر و از پیشانی یا گیجگاه شروع شده و به اطراف انتشار می یابد. این بیماری سردردی ضربان دار است و به حدی شدید است که عملکرد فرد را مختل می‌کند.

درد در میگرن به‌ طور کلی با بالا رفتن فعالیت بدنی افزایش می‌یابد. معمولا از ۴ تا ۷۲ ساعت درد میگرنی ادامه پیدا می کند.

علائم ممکن است شامل بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، مشکل در صحبت کردن، بی حسی یا سوزن‌سوزن شدن دست‌ها و پاها و علایم حسی هشداردهنده، مانند صاعقه‌ها، فلاش‌های نور، نقاط کور و حساسیت به نور و صدا باشد.

 

علائم میگرن

از شایع ترین نشانه‌ها و علائم این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
سفتی گردن
سر درد در یک سمت سر
اختلال در هوشیاری
دیدن اشکال مختلف، نقاط روشن یا درخشان از نور
از دست دادن بینایی
پین‌ها و سوزن‌ها در یک دست یا پا
ضعف یا بی حسی در صورت یا یک طرف بدن
مشکل صحبت کردن
حرکات غیر قابل کنترل یا حرکات دیگر
تهوع و استفراغ
تاری دید
نوسان خلق
گیجی
سر گیجه
ضعف

 

درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک

بیشتر افراد برای درمان سردردهای میگرنی خود از دارو‌ استفاده می‌ کنند. اما اکثر آنها به علت درمان نشدن با دارو شاکی هستند و باید در نظر داشت این داروها عوارض جانبی دیگرهم دارند.

درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک در زمینه پیشگیری از میگرن و درمان آن بسیار موثر واقع شده و میگرن یکی از بیماری هایی است که به درمان نوروفیدبک به خوبی پاسخ می دهد. به ‌ویژه در صورتی که مصرف داروهای متداول ضد میگرن منع شده باشد، یا مصرف زیاد دارو مضر باشد.

همچنین در درمان دارویی میگرن، دارو تنها آن را کنترل می‌کند و بیمار مجبور به استفاده دائمی از داروهاست. در حالی که یک دوره درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک بسیار موثر، کاملا درمان کننده و دارای اثرات ماندگار است. علاوه بر آن عوارض جانبی نداشته و دوره درمان آن کوتاه است. نوروفیدبک به افراد کمک می‌کند تا برخی از پارامترهای روانی را آگاهانه کنترل کنند و به عنوان روش درمان غیردارویی، اثرپیشگیری کننده خود را در حملات میگرن اثبات کرده است.

 

مکانیسم درمان سردرد میگرنی با نوروفیدبک

آنچه درباره علت میگرن مسلم است، این است که میگرن در اثر تورم رگ‌های خونی و تحریک گیرنده‌های درد اعصاب اطراف رگ‌ها منجر به حس سردرد می شود. این اختلال نتیجه تغییرات عملکرد مغز است، که باعث تغییر در جریان خون مغز می‌شود.

در صورتی که نورون های مغز در مواجهه با محرک های داخلی یا محیطی موفق به دادن پاسخ درست نشوند. این امر منجر به رها شدن مواد شیمیایی می‌شود. این مواد شیمیایی رها شده، موجب گشادی رگ‌های مغزی و متورم شدن عروق مغز می شود. بنابراین گیرنده‌های درد این تغییر حجم را در رگ ها شناسایی کرده و پیام درد را به مغز مخابره می‌کنند و سبب بروز سردرد می‌شود.

با روش نوروفیدبک می توان طی جلساتی توسط کامپیوتر، خود بیمار یاد بگیرد که توانائی تنظیم و تغییر قطر رگ‌های خونی مغز را داشته باشد.

در مرحله‌ای که انقباض عروق می خواهد شروع شود، بطور اتوماتیک شخص قادر خواهد بود تا از بروز مرحله انقباض جلوگیری کرده و مانع ظهور علائم میگرن شود.

در ضمن با نوروفیدبک و بیوفیدبک می توان عضلات شانه و گردن که دچار اسپاسم و انقباض شده و با فشار برروی عروق خونی ایجاد سردرد می کند را توسط آموزش در حالت شل نگه داشت و از بروز سردرد پیشگیری کرد.

نوروفیدبک همان فرایند یادگیری و کسب کردن مهارت جدید است. با این نوع آموزش مغز با ایجاد ارتباط بین سلول های عصبی و استفاده از مسیرهای مهم که نقاط مختلف مغز را بهم متصل می کند، مهارت های جدید را یاد می گیرد.

هر چه بیشتر از این مسیرها استفاده کنید، مغز در انجام کارهای مرتبط بهتر خواهد شد. نوروفیدبک از این طریق و با ایجاد الگوهای مغزی صحیح، فرد را در بهبود عملکرد یاری می کند.

با تکرار جلسات نوروفیدبک مغز بیمار، دیگر حالت موجی که باعث بروز علایم بیماری می شود را ندارد. در واقع کارکرد مغز در آن ناحیه اصلاح و تنظیم شده و همین باعث بهبودی بیمار می‌شود.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان عدم تمرکز با نوروفیدبک

درمان عدم تمرکز

درمان عدم تمرکز با نوروفیدبک یکی از جدیدترین و کارآمدترین شیوه برای بر طرف کردن مشکل عدم تمرکز است. تحقیقات نشان داده، نوروفیدبک می تواند در درمان عدم تمرکز و افزایش تمرکز شخص کمک شایانی کند.

نوروفیدبک به مغز کمک می کند، تمرکز کرده و باعث افزایش توانایی توجه کردن، دقت بهتر، حواس پرتی کمتر، بهبود مهارت‌های اجتماعی و… می شود.

اگر با مفهوم نوروفیدبک و این روش درمانی آشنایی ندارید، می توانید قبل از خواندن این مقاله به کمک سری مقالات زیر با نوروفیدبک آشنا شوید.

عدم تمرکز یا حواس‌پرتی

برای آشنایی با شیوه درمان عدم تمرکز با نوروفیدبک بهتر است، در ابتدا ببینیم اصلا عدم تمرکز یا همان حواس پرتی که عموم مردم می گویند در واقع چیست؟حواس‌پرتی یا نداشتن تمرکز این روزها برای خیلی از ماها تبدیل به یک مشکل بزرگ و اساسی شده است. احتمالا خیلی از ما با چالش تمرکز نداشتن روی کاری که در حال انجام آن هستیم مواجه شده‌ایم.

این امر باعث طولانی شدن کارها و تبدیل شدن یک کار کوتاه به یک فعالیت چند ساعته و عقب افتادن از کار و زندگی می شود. البته اگر این عدم تمرکز برای دانش‌آموزن و دانشجویان رخ دهد، مسئله خیلی جدی‌تر است و باعث افت تحصیلی در آنان خواهد شد.

امروزه مردم چندین کار را به‌طور هم‌زمان با هم انجام می‌دهند. چند شغله بودن، مسئولیت‌های خانه و خانواده، وظایف شخصی و مشکلات دیگر ذهن افراد را بیش از حد مشغول کرده و باعث شده هوشیار ماندن و تمرکز کردن سخت‌تر از قبل شود.

گاهی وجود فشارهای عصبی یا استرس نیز باعث می شود، افکار مختلف یا خاطرات به ذهن شما هجوم بیاورند و تمرکز خود را از دست ‌دهید. البته عدم تمرکز در بعضی از افراد هم ممکن است به دلیل وجود اختلال مغزی در آن‌ها رخ دهد، اما این مشکل در افراد عادی نیز دیده می شود.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: تاثیر نوروفیدبک در ورزشکاران

عدم تمرکز چیست؟

تمرکز یکی از حالت‌های ذهن انسان است، که در اصطلاح یعنی حفظ و نگهداری توجه و تمرکز حواس، روی موضوعی معین و خاص. در حالت تمرکز باید قدرت بیرون کردن تمام فکرهای غیر لازم را داشته باشیم و بتوانیم سایر ایده‌ها و احساسات خارج از موضوع را از خود دور کنیم.در واقع داشتن تمرکز یعنی به جای اینکه به موضوعات مختلف فکر کرده و خود را بی‌دلیل درگیر افکار و کارهای دیگر کنیم، زمان و انرژی خود را تنها صرف انجام یک کار کنیم.

بنابراین تعریف عدم تمرکز هم این می شود: که فرد نمی‌تواند توجه خود را روی یک موضوع یا فکر خاص ثابت نگاه دارد و توانایی کنترل و هدایت افکار در جهت خاص را ندارد. در نتیجه موضوعات دیگر حواس او را پرت می‌کند.

عدم تمرکز مشکلی گسترده میان انسان‌هاست که ربطی به سن، جنسیت و ملیت ندارد.

تمرکز کردن گاهی ساده و گاهی سخت است. در واقع در موضوعاتی که نیاز به تفکر و تجزیه و تحلیل دارند، تمرکز مشکل و در موضوعاتی که جنبه تفریحی و سرگرمی دارند، بسیار آسان است.

علت عدم تمرکز چیست؟

حواس پنجگانه ما مدام در حال دریافت اطلاعات در محیط اطراف است. گاهی اوقات نیاز داریم چند تا از این حواس را هم زمان روی یک موضوع خاص متمرکز کنیم. وقتی نتوانیم این کار را انجام دهیم، اصطلاحا می‌گویم دچار حواس‌پرتی یا عدم تمرکز حواس شده‌ایم.به طور کلی می‌توان گفت عوامل درونی و بیرونی در عدم تمرکز حواس نقش دارند. حواس پرتی یا علت بیرونی و محیطی دارد و یا منشاء آن درونی و ذهنی است و علت آن از درون خود ما برمی‌خیزد.

عوامل عدم تمرکز درونی و ذهنی:

عوامل حواس پرتی درونی و ذهنی، اشکالات فکری انسان و اندیشه‌هایی است که مانعی بر سر راه توجه و تمرکز ایجاد می کنند. از جمله عوامل درونی عدم تمرکز می‌توان، به افکار، احساسات، ترس‌ها، درد، رنج، غم، نگرانی، گرسنگی و تشنگی، خشم و شادی، سردرد و …اشاره کرد.

عوامل عدم تمرکز بیرونی و محیطی:

عوامل حواس پرتی بیرونی و محیطی، آنچه که به محیط پیرامون فرد ارتباط پیدا می کند و یا تحریکات غیر عادی که توسط حواس مختلف انسان ایجاد می شوند. مانند نور شدید و نور ضعیف، صداهای ناهنجار، روشن بودن رسانه‌ای صوتی و تصویری و هر آنچه که توسط حواس پنجگانه از محیط دریافت می‌شود می‌توان اشاره کرد.

درمان عدم تمرکز با نوروفیدبک

کنترل ذهن برای بعضی افراد ساده و برای بعضی افراد هم سخت و گاهی طاقت‌فرسا است. افراد در دسته دوم برای دست یافتن به تمرکز نیاز به آموزش و تمرین دارند.تمرکز یک فرآیند آگاهانه و عمدی است. یعنی شما هر وقت بخواهید باید بتوانید روی موضوع یا کار مورد نظر خود تمرکز کنید. پس اگر این مهارت را ندارید، می‌توانید با روش‌های کمکی و یا درمانی افزایش تمرکز این توانایی را در خودتان افزایش دهید.

داشتن تمرکز و ذهن روشن برای یادگیری و مهارت‌های زندگی بسیار موثر و مهم است. البته مبحث تمرکز در حوزه کودکان بسیار مهم‌ و حیاتی‌تر است. زیرا فرآیند یادگیری به‌ طور مستقیم به تمرکز در کودکان مربوط است و عدم تمرکز میزان یادگیری را پایین می‌آورد و باعث افت تحصیلی کودک می‌شود.

بسیاری از جنبه های عملکرد مغز در تمرکز موثر هستند. بنابراین شما در فرآیند درمان عدم تمرکز با مسئله‌ای پیچیده مواجه هستید. راه‌های درمانی زیادی برای افزایش تمرکز وجود دارد مانند: درمان با دارو، آموزش درمانی، مشاوره و…

اما در برخی از موارد دارو، کاری از پیش نمی برد و یا عوارض جانبی نشان می دهد. در آموزش درمانی و مشاوره نیز گاهی شخص انگیزه‌‌ و اراده کافی برای رعایت کردن دستورات و تمرینات مشاور را ندارد.

بنابراین باید از روش های دیگری برای درمان استفاده کرد. نوروفیدبک یکی از بهترین، جدیدترین و موثرترین شیوه‌ی درمان عدم تمرکز در حال حاضر است.

نوروفیدبک علاوه بر اثرات درمانی که نشان می‌دهد، برای برخی کارکردهای مغز حالت ارتقا دهنده دارد. بسیاری از مدیران، دانش آموزان، ورزشکاران، دانشجویان و افراد زیاد دیگری هستند، که در حرفه و رشته خود به افزایش تمرکز نیاز دارند. آنها برای بهتر کردن تمرکز و بالا بردن دقتشان از نوروفیدبک استفاده می‌کنند.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: نوروفیدبک و مدیریت خشم

مکانیسم درمان عدم تمرکز با نوروفیدبک

درمان عدم تمرکز با نوروفیدبک مکانیسمی برای متعادل کردن قدرت مغز است، که می توان با کمک آن فعالیت مغز را بهبود داد.نوروفیدبک روشی برای آموزش دادن مغز است، تا مغز یاد بگیرد چگونه کارکرد خود را تنظیم کند و به حالت متعادل در آید. به وسیله این روش شما به مغز خود آموزش می دهید که چطور امواج خود را کنترل کند.

آموزش مغز یک راه قدرتمند در بهبود تمرکز است. می‌توان از نورفیدبک برای تحریک و سرعت بخشیدن به مغز استفاده کرد و باعث بیدار شدن یا هوشیار شدن مغز شد. برای آن که بتوان نوروفیدبک را با توجه به نیازهای دقیق به کار برد، می توان از نقشه مغزی استفاده کرد.

نوروفیدبک روشی است که در آن با استفاده از دستگاه‌های الکترونیکی بازخوردها و واکنش های فیزیولوژیکی و غیر اردای انسان به او شناسانده می شوند.

در نتیجه فرد قادر خواهد بود، عوامل و ایراداتی که موجب کاهش تمرکز و حواس پرتی در او می شوند را به تدریج حذف نموده و با جایگزین کردن اعمال دیگر تمرکز را بهبود داده و سبب ارتقای عملکردی مغز خود شود.

نوروفیدبک و عدم تمرکز

روش نوروفیدبک در درمان افراد مبتلا به حواس پرتی و نداشتن تمرکز کاربردی بسیار دارد و امروزه یکی از روش های پرطرفدار حوزه پزشکی و روانشناسی برای درمان بسیاری از بیماری های مرتبط با مغز است.این روش هیچ گونه عوارضی بر فرد درمان شده بر جای نمی گذارد و یک درمان غیر دارویی برای رفع اختلال های تمرکز و یا کمبود توجه است.

در حال حاضر بیش از هزار مرکز در آمریکا جهت افزایش توانایی های ذهنی و تقویت تمرکز و حافظه استفاده می شود.

همچنین تقریبا تمامی مراکز مهم و موثر دنیا مانند سازمان ناسا، بازیکنان تیم‌های فوتبال لیگ‌های اروپا و مدیران شرکت‌های بزرگ و بسیاری از موسسات آموزشی و کادر پزشکی و… از این روش برای بهبود کارایی استفاده می کنند.

به تازگی نیز در ایران نوروفیدبک و بیوفیدبک جهت بسیاری از بازیکنان تیم های شطرنج و تیر اندازی و توسط بسیاری از پزشکان و متخصصین و دانشجویان و محصلین در حال استفاده روز افزون می باشد.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان اعتیاد با نوروفیدبک

درمان اعتیاد

در این مقاله قصد داریم یکی از کاربرد های مهم نوروفیدبک را که درمان اعتیاد با نوروفیدبک است توضیح دهیم. با پیشرفت علم و تکنولوژی به همراه بالا رفتن دانش بشر در زمینه روان شناسی و دانش ذهن، دستاوردهای انسان نیز در زمینه درمان و بهبود مسائل روانی بالا رفت.

 

دیگر بشر برای درمان بیماری ها تنها به کالبد و بیوشیمی توجه نمی کند. بلکه انسان را موجودی پیچیده در نظر گرفته و برای درمان آن از علوم مختلف بهره می گیرد.

 

یکی از مشکلاتی که جامعه بشر با آن دست و پنجه نرم می کند اعتیاد است. اعتیاد انواع مختلقی دارد که تمام آن ها ریشه روانی دارند از مصرف مواد مخدر گرفته تا مشروبات الکلی و عادت مصرف سیگار به صورت افراطی از آنجا که اعتیاد نوعی بیماری است که در زمره بیماری های اعصاب و روان قرار می گیرد و با تاثیر گذاری بر روی مغز سبب می شود رفتار مغز تغییر کند.

 

پس اگر اعتیاد، بیماری عملکرد مغز باشد که سبب مختل شدن کارایی آن می شود باید به دنبال درمان هایی باشیم که عملکرد مغز را به صورت طبیعی خود بازگرداند.

 

دستگاه نوروفیدبک امواج ذهنی را اندازه گیری کرده و با کم و زیاد شدن این امواج در قالب بازی و یا فیلم نتیجه را منعکس می نماید. مغز با آگاهی از وضعیت امواج خود در واقع از وضعیت خویش آگاه می شود و سعی دارد که هر موج را به وضعیت مطلوب خود برساند.

در نتیجه این کار به اصلاح عملکرد خود می رسد. به مرور مغز این کار را یاد گرفته و خود تنظیمی را می آموزد. و دیگر نیازی به دستگاه برای تنظیم خود ندارد با برگزیدن روش درمان اعتیاد با نوروفیدبک پیش بینی می شود که در بلند مدت این شیوه درمان مثمر ثمر بوده و از روش درمان به وسیله ی دارو به تنهایی مفید تر باشد. چرا که خود دارو درمانی نیز عوارض جانبی خود را دارد.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان اختلالات یادگیری با نوروفیدبک

اختلالات یادگیری

درمان اختلالات یادگیری با نوروفیدبک یک روش‌ نوین و جذاب برای کودکان جهت درمان این اختلال است، که نتایج خوب و قابل توجهی را تا کنون در پژوهش‌ها نشان داده است.

اگر با مفهوم نوروفیدبک و این روش درمانی آشنایی ندارید، می توانید قبل از خواندن این مقاله به کمک سری مقالات زیر با نوروفیدبک آشنا شوید.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را نیز مطالعه بفرمایید: ژل سونوگرافی و کاربرد آن چیست؟

اختلالات یادگیری چیست؟

قبل از اینکه با شیوه درمان اختلالات یادگیری با نوروفیدبک آشنا شویم، بهتر است ابتدا با اختلال یادگیری آشنایی مختصری پیدا کنیم. با هم ببینیم اختلال یادگیری چیست و چگونه باید آن را تشخیص داد؟

اختلال یادگیری شرایطی است که کودک در یادگیری دچار مشکلاتی شده است. این اختلال طیف وسیعی از مشکلات یادگیری را شامل می‌شود. این کودکان به طور معمول ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان هم عادی است. هوششان هم نرمال است. اما وقتی که وارد مدرسه می شوند و می خواهند خواندن و نوشتن و ریاضی یاد بگیرند مشکلات تازه خودشان را نشان می دهند.

کودکان دچار اختلال یادگیری تنبل یا کودن نیستند و فقط مغزشان به طریقه‌ی متفاوتی عمل می‌کند. آنها متفاوت از سایرین می‌بینند، می‌شنوند و درک می‌کنند. به همین دلیل در یادگیری یا به کارگیری آموخته‌‌هایشان با مشکل مواجه می‌شوند.

اختلال یادگیری یا Learning Disability که به اختصار به آن LD می گویند. در این اختلال هر زمان کودک یا حتی بزرگسال در مقایسه با به سن، آموزش و میزان هوش خود از آنچه از او انتظار می‌رود، توانایی خواندن، نوشتن، دیکته و یا انجام محاسبات ریاضی بسیار کمتری داشته باشد، به آن اختلال یادگیری گفته می‌شود. یعنی فرد برخلاف اینکه از لحاظ هوشی مشکلی ندارد و هوش فرد به صورت عادی است، اما در یکی یا همه زمینه‌های گفته شده دچار مشکل در یادگیری است.

نقص یا ناتوانی در یادگیری، می تواند به شکل نداشتن توانایی کامل در گوش کردن، فکرکردن، صحبت کردن، خواندن، نوشتن، درک جهت یا انجام محاسبه های ریاضی ظاهر شود. یا به صورت جزئی‌تر در شناسایی کلمه، ادراک خواندن، حساب کردن، استدلال کردن، هجی کردن و یا کلمه بندی در نوشتن دچار مشکل باشد.

در این نوع اختلال کودک تنها در درک، تمرکز و یادگری دچار اختلال و مشکل است. اگر بخواهیم علت اختلال یادگیری را در یک جمله بگوییم، می توان گفت: علت اختلال یادگیری، ناتوانی در چگونگی دریافت، پردازش و ذخیره اطلاعات است.

این کودکان به دلیل نقص در راه های پردازش اطلاعات در مغزشان، عملکرد ذهنی پایینی را نشان می دهند. به عبارتی ناتوانی یادگیری از تفاوت در مسیرهای عصبی و ارتباط آنها در مغز بوجود می آید. این مشکلات باعث می شود یک دانش آموز بسیار کندتر از فردی که این مشکل را ندارد، مطالب را یاد بگیرد.

اختلالات یادگیری ممکن است با حالت های مختلف بیش فعالی همراه با نقص توجه و اختلالات رفتاری هم همراه شود. این مشکلات باعث می شود تحصیل برای کودک عذاب آور شود و موجب دلسردی، پایین آمدن عزت نفس، سرخوردگی و روابط ضعیف با همسالان می شود.

ربات نوروفیدبک و بیوفیدبک

راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی که توسط انجمن روانپزشکی آمریکا منتشر شده‌است، علایم زیر را برای اختلال یادگیری بیان کرده ‌است:

  • روخوانی دشوار، کند و نادرست کلمات
  • اشکال در درک معنی آنچه که خوانده می‌شود.
  • مشکلات هجی کردن
  • اشکالات بیان نوشتاری
  • اشکال در یادگیری مفاهیم و معانی اعداد یا محاسبات
  • اشکال در استدلالات ریاضی
  • حتی وجود یکی از علایم بالا می‌تواند نشانگر اختلالات یادگیری باشد.

آشنایی با محصولات علوم اعصاب

درمان اختلالات یادگیری با نوروفیدبک

درمان اختلالات یادگیری با نوروفیدبک یکی از جدیدترین و کاربردی‌ترین روش‌ها درمان انواع اختلالات، از جمله درمان و بهبود کودکان مبتلا به اختلال یادگیری است.

اختلال یادگیری اختلالی دائمی است، ولی با تشخیص و درمان به موقع می‌توان مهارت‌های کودک را به اندازه‌ای مناسب گسترش داد، طوری که بتواند مثل بقیه زندگی طبیعی داشته باشد.

در درمان اختلال یادگیری، روش نوروفیدبک تحول بزرگی به وجود آورده است. طوری که در درمان این اختلال با نوروفیدبک این روش به تنهایی کافی بوده و به استفاده از هیچ گونه دارو و یا مکمل و یا هر گونه روش بهبود دیگری در کنار آن نیاز نیست. تاثیر روش نوروفیدبک و بیوفیدبک در درمان کودکان و افراد مبتلا به اختلال یادگیری در بسیاری از پژوهش ها اثبات شده است.

در اختلال ناتوانی یادگیری بعضی از نواحی مغز بصورت هماهنگ با هم کار نمی کنند و این باعث می شود که بچه ها در بعضی از فعالیت های شناختی خود دچار مشکل شوند.

به عنوان مثال، زمانی که شما دست خود را برای برداشتن یک شیء حرکت می دهید، عملاً چندین ناحیه از مغز باید در کمترین زمان ممکن با هم همکاری کنند. همین موضوع باید برای فعالیت‌های شناختی نظیر حافظه، عملکرد اجرایی و توجه و تمرکز نیز صدق می کند. بچه هایی که مشکل ناتوانی یادگیری دارند عملاً در خواندن، نوشتن و عملکرد ریاضی دچار اختلال هستند.

زمانی که ما متنی را مطالعه می کنیم، توسط قشر دیداری که در لوب پس سری سر ما می باشد کلمات و حروف ادراک می شود. همچنین فرد باید صداهایی که با این نمادها مرتبط هستند را درک کند. که این فعالیت با بخش های میانی لوب گیجگاهی که محل قشر شنیداری ما هستند مرتبط می باشد.

در قدم بعدی فرد نواحی مرتبط با حرکت چشم را با نواحی زبانی در قشر پیشانی مغز هماهنگ کند. برای اینکه بتوانیم درمان مناسبی برای این کودکان داشته باشیم، بایستی نواحی که دارای ارتباطات کمتر هستند را شناسایی کنیم و در قدم بعد از طریق نوروفیدبک سعی کنیم ارتباطات در این نواحی دچار مشکل را بهنجار کنیم.

طی نتایج بدست آمده از بررسی مطالعات انجام شده، اکثریت استفاده از نوروفیدبک را برای درمان اختلال یادگیری در کودکان موثردانستند. کودکانی که دچاراختلالات یادگیری هستند، سطوح بالایی از نسبت فعالیت های آلفا و تتا را از خود نشان می دهند که این مسئله به پیشرفت فعالیت های ذهنی آنان صدمه می زند.

ولی نوروفیدبک می تواند سبب کاهش نسبت آلفا و تتا شود و از این طریق سبب بهبود مهارت های خواندن، نوشتن، ریاضیات و افزایش نمره IQ می شود. بنابراین موجب پیشرفت های رفتاری، شناختی و تحصیلی می شود.

بر اساس نتایج مطالعات، برنامه آموزش نوروفیدبک سبب ارتقاء حافظه فعال و تمامی مؤلفه های عملکرد خواندن در دانش آموزان شده است.

در درمان نوروفیدبک از امواج مغزی و بازخورد آن به بیمار برای درمان استفاده می شود. هر جلسه درمان نوروفیدبک تقریبا ۴۰ دقیقه طول می کشد. تعداد جلسات نیز به نوع بیماری، سن بیمار و میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد، ولی بطور متوسط ۷ تا ۱۵ هفته بصورت ۳ جلسه در هفته است.