نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

پروتکل شاخص توجه

پروتکل شاخص توجه

پروتکل شاخص توجه :

 

اگر نسبت تتا به بتا در کودکان بیشتر از ۳-۲٫۵ و در بزرگسالان بیشتر از ۲ باشد نشان دهنده اختلال توجه است.

روش کار:

  • ثبت تک کانال تک قطبی در مکان CZ
  • ثبت در حالت پایه با خیره نگه داشتن چشم به یک نقطه
  • با چشم خواندن (متن طوری انتخاب شود که بیمار قادر به خواندن آن باشد)
  • گوش دادن
  • نقاشی کشیدن
  • به دست آوردن نسبت تتا به بتا در چهار وضعیت مختلف
  • میانگین نسبت تتا به بتا در چهار وضعیت مختلف
  •  تتا ۸-۴ هرتز و بتا ۲۱-۱۶ مد نظر می‌باشد.

با پروتکل شاخص توجه و برای به دست آوردن شاخص توجه ابتدا پروتکل Evaluation- Attention Index AT را از منو‌ی Template گزینه Open  انتخاب می‌کنیم.

دستگاه را روشن کرده، سپس از منو‌ی Device گزینه eDevice را انتخاب می‌کنیم و در پنجره سمت راست روش نصب دستگاه به نرم افزار را انتخاب می‌کنیم.

مثلاً از روش USB نام دستگاه USB@eWave8e19101 و از طریق بلوتوث نام دستگاه BT@eWave8d19101-55354247809 به این صورت نمایش داده می‌شود، که اعداد نشان داده شده در هر دو در دستگاه‌های مختلف متفاوت و متغیر است. (شماره سریال دستگاه)

کابل EXG را به پورت A دستگاه وصل می‌کنیم.

الکترودها را مطابق شکل زیر (شکل راهنمای نشان داده شده در پانل Image ) مونتاژ می‌کنیم.

پروتکل شاخص توجه

 

– الکترود سبز یا Reference (مرجع) کانال ۱ به گوش راست

– الکترود قرمز یا Active (فعال) کانال ۱ به نقطه Cz

– الکترود مشکی یا Ground (زمین) به گوش چپ     

از منو‌ی دستور بر روی دکمه Play کلیک می‌کنیم، تا شکل موج را ببینیم. بعد از امتحان کردن EMG (فشار دادن فک‌ها و پلک زدن برای مشاهده آرتیفکت ماهیچه‌ای فک‌ها و دیدن پلک‌ها) و در صورت نداشتن نویز دکمه STOP را می‌زنیم، تا نشان دادن موج متوقف شود.

سپس تیک گزینه Save Enable را می‌زنیم، تا رکورد جاری را برایمان ذخیره کند. بعد از آن در منو‌ی User نام مراجع مورد نظر را  از قسمت Select Client انتخاب می‌کنیم و در قسمت Comment یک کامنت دلخواه برای ثبت وارد می‌کنیم (برای اطلاعات بیشتر از قسمت > User منوها > محیط نرم افزار>  eProbe) و دکمهok  را می‌زنیم.

بعد از انجام کارهای ذکر شده از منو‌ی دستور بر روی دکمه Play کلیک می‌کنیم، تا شکل موج را ببینیم و ذخیره کنیم.

در قسمت بالا نوار دستور زمان سپری شده از ثبت، میزان شارژ دستگاه و نام مراجعی که ثبت جاری برای او ذخیره می‌گردد را می‌توان دید.

برای انجام هر یک از رویدادهای ثبت یک دکمه در قسمتEvent  به نام آن رویداد اختصاص داده شده است برای آشنایی با رویدادها به قسمت (> Device> Event منوها > محیط نرم افزار > eProbe)  مراجعه کنید.

 

پیشنهاد میکنم آموزش: پروتکل ارزیابی نیمکره راست و چپ ، را مطالع کنید

با کلیک بر روی دکمه EF رویداد چشم ثابت آغاز می‌شود و به مدت ۲ دقیقه ثبت این رویداد طول می‌کشد. در این مدت مراجع باید به یک نقطه ثابت خیره شود و سعی کند تا حد امکان پلک نزند.

برای این که مدت این ثبت کوتاه‌تر باشد، می‌توان برای خاتمه ثبت این رویداد مجدداً بر روی دکمه EF  کلیک کرد تا رویداد پایان یابد و بعد بر روی دکمه بعدی کلیک کنیم، تا رویداد بعدی آغاز گردد. در غیر این صورت بعد از ۲ دقیقه رویداد EF پایان یافته و رویداد SR  آغاز می‌گردد.

با کلیک بر روی دکمه SR رویداد خواندن بی صدا (با چشم خواندن) آغاز می‌شود و به مدت ۲ دقیقه ثبت این رویداد طول می‌کشد. در این مدت مراجع باید به یک متن را به صورت بی‌صدا بخواند، متن باید خنثی باشد و بار هیجانی نداشته باشد و متناسب با سن و سطح سواد مراجع باشد.

برای اینکه مدت این ثبت کوتاه‌تر باشد، می‌توان برای خاتمه ثبت این رویداد مجدداً بر روی دکمه SR کلیک کرد تا رویداد پایان یابد و بعد بر روی دکمه بعدی کلیک کنیم، تا رویداد بعدی آغاز گردد. در غیر این صورت بعد از ۲ دقیقه رویداد SR پایان یافته و رویداد LI آغاز می‌گردد.

با کلیک بر روی دکمه LI رویداد گوش دادن آغاز می‌شود و به مدت ۲ دقیقه ثبت این رویداد طول می‌کشد. در این مدت مراجع باید به متنی که شما برای او می‌خوانید، گوش دهد بخواند.

متن باید خنثی باشد و بار هیجانی نداشته باشد و متناسب با سن و سطح سواد مراجع باشد. برای اینکه مدت این ثبت کوتاه‌تر باشد، می‌توان برای خاتمه ثبت این رویداد مجدداً بر روی دکمه LI کلیک کرد تا رویداد پایان یابد.

بعد بر روی دکمه بعدی کلیک کنیم، تا رویداد بعدی آغاز گردد. در غیر این‌ صورت بعد از ۲ دقیقه رویداد LI  پایان یافته و رویداد DR  آغاز می‌گردد.

با کلیک بر روی دکمه EC رویداد چشم بسته آغاز می‌شود و به مدت ۲ دقیقه ثبت این رویداد طول می‌کشد. در این مدت مراجع باید چشم‌های خود را ببندد.

برای اینکه مدت این ثبت کوتاه‌تر باشد می‌توان برای خاتمه ثبت این رویداد مجدداً بر روی دکمه EC  کلیک کرد، تا رویداد پایان یابد و بعد بر روی دکمه بعدی کلیک کنیم، تا رویداد بعدی آغاز گردد. در غیر این صورت بعد از ۲ دقیقه رویداد EC  پایان می‌یابد.

بعد از اتمام رویداد چشم بسته بر روی دکمه STOP بروی نوار دستور کلیک کنید تا ثبت جاری پایان یابد.

 

آنالیز سیگنال ثبت شده در پروتکل شاخص توجه :

بر روی تب Analyse در نوار دستور کلیک کنید، تا  اسکوپ Analyse باز شود. دو راه برای آوردن موج ذخیره شده بر روی اسکوپ وجود دارد:

در بالای صفحه اسکوپ سمت چپ بر روی آیکون کلیک کنید، تا آخرین موج ثبت شده روی اسکوپ قرار گیرد.

در بالای صفحه اسکوپ سمت چپ بر روی آیکون کلیک کنید، تا وارد پنجره Add User شوید و با انتخاب نام مراجع از قسمت Select Client ثبت‌های مربوط به او را در قسمت Client Recordings مشاهده کنید.

با انتخاب ثبت مورد نظر Comment مربوط به آن ثبت که در زمان ذخیره اضافه کرده بودید، در قسمت Comment نمایش داده می‌شود.

توجه: ثبت‌ها بر اساس تاریخ و ساعت به ترتیب صعودی قرار دارند.

برای لود شدن ثبت انتخاب شده بر روی اسکوپ آنالیز بر روی دکمه Ok کلیک کنید، تا پنجره Add User بسته شود.

بعد از دیدن ثبت بر روی اسکوپ کلیک راست کرده و از پنجره ظاهر شده گزینه Artifact Remove را انتخاب و مقدار آن را از قسمت سمت راست بر روی عدد ۱۰۰ قرار دهید.

 

برای اطلاعات بیشتر به قسمت زیر مراجعه کنید:

 

(تنظیمات اسکوپ آنالیز <اسکوپ آنالیز < تب آنالیز >  آیتم‌های نرم افزار > محیط نرم افزار >  eProbe)

با حرکت دادن موس بر روی موج می‌توان مارکرهای آغاز و پایان هر رویداد را دید. توضیحات بیشتر در:

(> Device >Event منوها >محیط نرم افزار > eProbe)

برای به دست آوردن مقادیر (دامنه) از باندهای دلخواه (فرکانس) بر روی اسکوپ کلیک راست کرده و بر روی گزینه Band کلیک می‌کنیم و از قسمت سمت راست موج تتا با فرکانس (۴-۸ هرتز) و موج LowBeta با فرکانس (۱۶-۲۱ هرتز) را انتخاب می‌کنیم. برای اطلاعات بیشتر به قسمت زیر مراجعه کنید:

 

(تنظیمات اسکوپ آنالیز <اسکوپ آنالیز < تب آنالیز >  آیتم‌های نرم افزار > محیط نرم افزار >  eProbe)

در قسمت سمت راست اسکوپ ابتدا نام رویداد و زمان آغاز و پایان رویداد نوشته شده و در زیر آن مقادیر (دامنه) فرکانس‌های آمده است.

 

EF1.2-60.8      s

(Theta           (۴-۸

۸٫۷۳۷µv

(LowBeta2      (۱۶-۲۱

۴٫۹۲۹µv

به عنوان مثال در نمونه بالا رویداد چشم ثابت EF  از ثانیه ۱.۲ شروع شده و تا ثانیه ۶۰.۸ طول کشیده یا پایان یافته و مقدار موج تتا ۸.۷۳۷ میکرو ولت و مقدار موج بتا ۴.۹۲۹ میکرو ولت است.

اعداد مربوط به تتا و بتای به دست آمده از هر رویداد را در جدول زیر در برگه  وارد کنید.

برای این کار از آیکون کپی در سمت چپ بالای اسکوپ می‌توانید استفاده کنید. برای اطلاعات بیشتر به قسمت (تنظیمات اسکوپ آنالیز <اسکوپ آنالیز < تب آنالیز >  آیتم‌های نرم افزار > محیط نرم افزار >  eProbe) مراجعه کنید.

توزیع نرمال باندهای فرکانسی در حالت چشم بسته از ناحیه Cz مقدار آلفا بیشتر از تتا و تتا بیشتر بتا است.
توزیع نرمال باند فرکانسی در حالت چشم باز از ناحیه Cz زمانی که چشم باز است دامنه امواج آلفا کاهش میابد (این تغییر فعالیت انسداد آلفا نامیده می‌شود) دامنه آلفا و تتا در فرد بزرگسال تقریباً مشابه است.
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

۶ گام در ارزیابی و تشخیص امواج مغزی

امواج مغزی

ارزیابی و تشخیص امواج مغزی

در مطلب الکترود گذاری با ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ۱۰-۲۰ با نحوه الکترود گذاری در دستگاه الکتروانسفالوگرافی آشنا شدید و در مطلب قبل نیز به فرایند درمان، نکات کلینیکی و احتیاط آن پرداختیم. در این مطلب در ۶ گام به چگونگی ارزیابی و تشخیص امواج مغزی می پردازیم.

 

۶ گام در ارزیابی و تشخیص امواج مغزی

قبل از هر چیز در نظر داشته باشید ثبت از نقاط ۱ و ۲ و ۳ که در ذیل توضیح داده می‌شود اجباری است و ثبت از نقاط ۴ و ۵ و ۶ در صورتی که تصویر واضحی نداشته باشیم انجام می‌دهیم.

 

۱) گام اول در تشخیص امواج مغزی :

 

از راس و قله سر شروع می‌کنیم. Cz نقطه معیار است. این اولین نشان شماست. برای ارزیابی کیفیت انسداد آلفا داده‌ها را با چشم باز و بسته به دست آورید. توزیع امواج برای نسبت بالای تتا به بتا یا برعکس، نقطه Cz را به طور دقیق بررسی کنید.

 

۲)گام اول در تشخیص امواج مغزی :

 

ثبت‌های خلفی و قدامی که همزمان و به ترتیب در pz و Fz بگیرید. امواج تند در قسمت قدامی و امواج کند در قسمت خلفی امواج آهسته غالب است.

دامنه آلفا در نقطه Pz و با چشمان بسته باید بیشتر از دامنه سایر امواج باشد. کندی لوب پیشانی معمولاً با افسردگی و اختلال نقص توجه ADD همراه است.

در حالی که امواج غالب تند در قسمت خلفی به بی‌خوابی، اضطراب، اختلال وسواس فکری عملی OCD مرتبط است.

 

آشنایی با محصولات شرکت پرتو دانش

 

۳) گام اول در تشخیص امواج مغزی :

ثبت همزمان دو نیمکره متقابل در بین نواحی T3 / C3 و T4 / C4 با چشمان باز دامنه تتای بهنجار شبیه به آلفا است. دامنه آلفای بهنجار با چشمان بسته بیشتر از دامنه تتا است.

معمولاً دامنه بتا در نیمکره چپ بالاتر است. در حالی که دامنه‌های آلفا بهنجار در دو طرف با هم برابراست و یا در نیمکره راست بیشتر است.

به مراجع یادآوری شود که فک خود را شل و بدون انقباض نگهدارد. عدم قرینگی و توزیع نابهنجار امواج به راحتی قابل ارزیابی است. در غیر این صورت انجام مراحل ۴ تا ۶ الزامی است.

عدم قرینگی قدامی و خلفی رایج است. به یاد داشته باشید که داده‌ها باید دقیق باشد. هر ثبتی که مشکوک به آرتیفکت بالا است را تکرار کنید. تا این مرحله ارزیابی  حداقل ۳۰ تا ۴۰ دقیقه زمان صرف کنید.

 

۴) گام چهارم در تشخیص امواج مغزی :

سایر ثبت‌های متقابل نیز مهم است. مقایسه F3 / F7 با F4 / F8 اغلب عدم قرینگی آلفا و بتا را نشان می‌دهد. اگر بتنی طرف راست به طور معنا داری بیشتر از بتنی چپ باشد، مراجع احتمالاً دارای اضطراب، استرس یا شرایطی مثل دندان‌قروچه می‌باشد. اگر آلفای چپ به طور معنا داری بالاتر از آلفای راست باشد مراجع احتمالاً دارای افسردگی یا ADD است.

 

۵) گام پنجم در تشخیص امواج مغزی :

در نهایت T5 / P3 را با T6 / P4 مقایسه کنید. عدم قرینگی امواج آهسته و سریع ممکن است، در اختلال ریاضی، اختلالات یادگیری یا پردازش فضایی ضعیف دیده شود.

نیمکره چپ خلفی در باز شناسی کلمات نقش دارد. در حالی که نیمکره راست خلفی برای بازشناسی چهره است. فرکانس غالب مغزی را بررسی کنید (ریتم غالب خلفی نیز نامیده می‌شود).

مراجعان بزرگسال با رکود مهارت‌های شناختی وابسته به سن و افسردگی اغلب فرکانس آلفای غالب زیر ۱۰ هرتز دارند. علاوه بر این فرکانس موج غالب مغزی در دو نیمکره باید نسبتاً مساوی باشد در غیر این صورت به پردازش شناختی ضعیف باید مشکوک شد.

۶)گام ششم در تشخیص امواج مغزی :

این آخرین مرحله ارزیابی است. Fpz و Oz را برای مطالعه کندی EEG بررسی کنید. هر زمان که داده‌ها را از Pz با چشمان باز ثبت کردیم، آرتیفکت مربوط به حرکات چشم و عضله باید به حداقل برسد.

اگر بخواهیم با چشمان باز ثبت بگیریم از مراجع بخواهید، که به پایین نگاه کند یا به یک جسم خاص در اتاق خیره شود. از مراجع بخواهید از حرکت چشم خودداری کند.

این نکته را به خاطر بسپارید که نسبت تتا به بتای هنجار در تمامی نواحی شکمی مغز از جمله قطب‌های پیشانی کمتر است.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

درمان با نوروتراپی و موارد کاربرد نوروفیدبک

درمان با نوروتراپی

درمان با نوروتراپی و موارد کاربرد نوروفیدبک

نوروتراپی یک روش درمانی نسبتاً جدید است که از اصول علمی عصب‌شناسی و روان‌شناسی برای بهبود عملکرد مغز و سیستم عصبی استفاده می‌کند. این روش تلاش می‌کند با تغییر الگوهای فکری، عاطفی و رفتاری فرد، عملکرد مغز و سیستم عصبی را بهبود بخشد.

اصول اساسی نوروتراپی شامل مفاهیمی همچون نوروپلاستیسیتی و نوروژنزیس می‌شود. نوروپلاستیسیتی به توانایی مغز برای تغییر و تطبیق با محیط و شرایط جدید اشاره دارد. این ایده بر این اساس است که مغز می‌تواند ارتباطات نورونی را بازسازی کرده و الگوهای جدید را برای بهبود عملکرد ایجاد کند. در حالی که نوروژنزیس به تولید و توسعه نورون‌های جدید در مغز اشاره دارد.

فهرست مطالب

نوروتراپی چیست و چه کاربرد هایی دارد؟

نوروتراپی یک روش درمانی نوظهور است که به کمک اصول علمی عصب‌شناسی و روان‌شناسی، بهبود عملکرد مغز و سیستم عصبی را هدف قرار می‌دهد. این روش با استفاده از تغییر الگوهای فکری، عاطفی و رفتاری فرد، بهبود راه‌هایی برای بهبودی مغز و عملکرد عصبی ایجاد می‌کند.

نوروتراپی تلاش می‌کند با اصلاح الگوهای فکری و رفتاری، نقاط ضعف و مشکلاتی که ممکن است در عملکرد مغز و سیستم عصبی وجود داشته باشد را بهبود بخشد. این روش اغلب با روش‌های روان‌درمانی، مشاوره روان‌شناختی و تمرینات مختلف روانی و فیزیکی همراه است.

نوروتراپی

پیشینه تاریخی نوروتراپی

نوروتراپی، یکی از شاخه‌های روان‌درمانی نوظهور است که از اواسط قرن بیستم و به خصوص در دهه‌های اخیر توجه بیشتری به آن شده است. این روش، در حالی که از اصول علمی عصب‌شناسی و روان‌شناسی بهره می‌برد، سعی دارد با استفاده از فرآیندهای ذهنی و روانی، عملکرد مغز و سیستم عصبی را بهبود بخشد.

نوروفیدبک بر مبنای EEG

رایج‌ترین نوع مورد استفاده نوروفیدبک برای درمان با نوروتراپی استفاده از الکتروانسفالوگرافی است، که به صورت آنلاین داده‌های امواج مغزی را به صورت دیداری، شنیداری و یا موارد دیگر در اختیار فرد می گذارد.

تا فرد با اصلاح آن در جهت افزایش موارد دلخواه و کاهش موارد نامطلوب قادر به تغییر الگوی امواج مغزی خود شود، که این تغییر با تمرین و تکرار می تواند تبدیل به الگوی اصلی مغز شود.

امواج مغزی به صورت موجی شامل فرکانس‌های مختلف دیده می‌شود، که با چشم قادر به تفکیک فرکانس‌های تشکیل دهنده آن نیست.

هر طیف فرکانسی امواج مغزی دارای منشاهای مختلفی در مغز است و بنابراین با ثبت از هر نقطه جمجمه موجی متفاوت را شاهد هستیم، که با تغییر حالت و شرایط فرد و هم چنین مکان الکترود متفاوت خواهد بود

اصول اساسی نوروتراپی

نوروپلاستیسیتی:

این اصل اساسی نوروتراپی به توانایی مغز برای تغییر و تطبیق با محیط و شرایط جدید اشاره دارد. مغز افراد قابلیت تغییر و بازسازی اتصالات نورونی خود را داراست. با تمرین‌های مداوم و منظم، می‌توان الگوهای جدیدی از فعالیت‌های عصبی ایجاد کرد

نوروژنزیس:

این اصل به توانایی مغز برای تولید و توسعه نورون‌های جدید اشاره دارد. این فرآیند باعث افزایش حجم مغز، ایجاد اتصالات نورونی جدید و بهبود عملکرد عصبی می‌شود. تحریک‌های فیزیکی و ذهنی می‌توانند فرایند نوروژنزیس را تشویق و تسریع کنند.

اصول عملکرد های دیگر نوروتراپی

  1. پلاستیسیته مغزی (Neuroplasticity): این اصل بیان می‌کند که مغز می‌تواند تغییر کند و قابلیت یادگیری و تغییر الگوهای عملکردی را دارد. این امر به این معناست که با تمرین و تکرار، شبکه‌های عصبی در مغز تغییر می‌کنند و باعث بهبود عملکرد مغز می‌شوند.

  2. تحریک مغزی (Brain Stimulation): از جمله روش‌های مورد استفاده در نوروتراپی، تحریک مغزی از طریق تکنولوژی‌های مختلف مانند تحریک مغناطیسی تکراری (rTMS) و تحریک الکتریکی مستقیم (tDCS) است. این روش‌ها برای تنظیم فعالیت مغزی و بهبود عملکرد مغز استفاده می‌شوند.

  3. انتخاب‌های زندگی و عوامل محیطی (Lifestyle and Environmental Factors): عوامل مختلفی مانند خواب، تغذیه، ورزش، استرس، و روابط اجتماعی می‌توانند بر فعالیت و سلامتی مغز تأثیرگذار باشند. در نوروتراپی، توجه به این عوامل و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن‌ها برای بهبود عملکرد مغز و روان انسان مورد توجه قرار می‌گیرد.

  4. ارتباط مغز و بدن (Mind-Body Connection): این اصل بر این ایده مبتنی است که هیچ ارتباط جدایی بین ذهن و بدن وجود ندارد، بلکه آن‌ها با هم تعامل دارند. در نوروتراپی، از تمرینات روانشناختی، تمرینات تنفسی، مدیتیشن و تمرینات فیزیکی برای بهبود این ارتباط و بهبود عملکرد روان و فیزیکی استفاده می‌شود.

  5. تفکر مثبت (Positive Thinking): تفکر مثبت و بهبود انگیزه و اعتماد به نفس نقش مهمی در بهبود روان و عملکرد مغز دارد. از این رو، در نوروتراپی، به تقویت و تقویت تفکر مثبت و افزایش انگیزه برای تغییر و بهبود استفاده می‌شود.

روش های نوروتراپی

  1. تمرینات روان‌شناختی: شامل تکنیک‌هایی مانند مدیتیشن، ذهن‌آگاهی (مایندفولنس)، تمرینات تفکر مثبت و تمرینات تمرکز و تمرینات تعاملی می‌شود که هدف آن‌ها اصلاح و بهبود الگوهای فکری و روانی فرد است.

  2. تمرینات تنفسی: تمرینات تنفسی می‌تواند به بهبود تمرکز و آرامش فرد کمک کند. تنفس عمیق و متمرکز می‌تواند فشار و استرس را کاهش دهد و عملکرد مغز را بهبود بخشد.

  3. تمرینات حرکتی: فعالیت‌های ورزشی و تناسب اندام نیز می‌تواند به بهبود عملکرد مغز و سیستم عصبی کمک کند. ورزش‌های منظم می‌توانند باعث افزایش جریان خون به مغز، افزایش تولید هورمون‌های مغزی مفید و بهبود عملکرد شبکه‌های عصبی شوند.

  4. مدیتیشن: تمرینات مدیتیشن و ذهن‌آگاهی که بر اساس تمرکز بر روی لحظه‌های حاضر و افکار و احساسات فرد استوار است، می‌تواند به کاهش استرس و افزایش آرامش و تمرکز کمک کند.

  5. تمرینات استرس مدیریتی: این تمرینات شامل تکنیک‌هایی مانند تمرین تنفسی عمیق، تمرینات مدیتیشن، و تکنیک‌های مدیریت زمان و اولویت‌بندی است که هدف آن‌ها کاهش استرس و افزایش سطح آرامش و رضایت زندگی است.

کاربرد و مزایای نوروتراپی

  • مدیریت استرس و اضطراب: نوروتراپی می‌تواند به کاهش سطح استرس و اضطراب کمک کند و راهکارهای موثری برای مدیریت این حالت‌ها ارائه دهد.

  • افزایش تمرکز و توجه: تمرینات نوروتراپی می‌توانند به بهبود تمرکز و توجه فرد کمک کنند و عملکرد شناختی را بهبود بخشند.

  • افزایش خلاقیت و نوآوری: با افزایش ارتباطات نورونی و ایجاد الگوهای جدید فکری، نوروتراپی می‌تواند به افزایش خلاقیت و نوآوری کمک کند.

  • مدیریت دردهای مزمن: برخی از تمرینات نوروتراپی می‌توانند به بهبود مدیریت دردهای مزمن کمک کنند و سطح راحتی فرد را افزایش دهند.

درمان با نوروتراپی

 هدف از آموزش نوروفیدبک تبدیل الگوهای EEG ناسالم به نوع سالم است. به عنوان مثال یک مراجع ممکن است در یک ناحیه از مغز مقدار زیادی تتا داشته باشد، در حالی که دامنه بتا بسیار پایین باشد.

اگر چنین حالتی باشد هدف از آموزش نوروفیدبک در این مراجع کاهش دامنه‌های تتا و افزایش دامنه‌های بتا خواهد بود.

آموزش نوروفیدبک معمولاً مرتبط با تنظیم آستانه‌ها است. آستانه‌ها میزان سختی و آسانی مهارت در انجام یک تکلیف را مشخص می‌کند. در صورت عدم وجود پاداش و تقویت در زمان مناسبی هیچ یادگیری صورت نمی‌گیرد.

کاهش دامنه یک فرکانس در پهنای باند مخصوص با آستانه مهاری و افزایش دامنه با آستانه پاداشی همراه است. یک آستانه مهاری مثل یک خط پایه است.

چون زمانی که دامنه موج کمتر از آستانه می‌شود کارآموز تشویق می‌شود. آستانه پاداشی شبیه یک دونده دو با مانع است، چون کارآموز زمانی پاداش دریافت می‌کند،‌ که دامنه موج بالای آستانه تنظیم شده باشد.

به طور مثال اگر یک کارآموز به طور متوسط ۷ میکرو ولت آلفا در Cz داشته باشد، آستانه‌ها می‌تواند هم در جهت کاهش و هم در جهت افزایش دامنه تنظیم شود.

برای کاهش دامنه یک آستانه مهاری باید استفاده شود و هر زمان که دامنه کمتر از هفت میکرو ولت باشد کارآموز تشویق شود.

این امکان وجود دارد که که یک یا دو یا بیشتر آستانه در یک زمان برای فرکانس‌های مختلف تنظیم شود. در کل افزایش دامنه یک موج آموزش افزایش (up training) و آموزش کاهش (down training) نامیده می‌شود.

بعد از ثبت ارزیابی و آنالیز داده‌ها، باید پروتکل مناسب درمانی را برای مراجع انجام دهیم. قالب‌های درمانی در پوشه پروتکل موجود است.

قالب درمان مد نظر را از بین قالب‌های موجود در پوشه پروتکل در محل نصب برنامه، از منو‌ی Template باز می‌کنیم.

در روند درمان، نیازی به ذخیره داده‌ها نداریم و می‌توانیم تیک ذخیره داده را نزنیم. (اختیاری) فرایند درمان در هر جلسه، حداقل نیم ساعت می‌باشد

نوروتراپی

فرایند درمان نوروتراپی

با توجه به علت مراجعه بیمار، پرسش نامه و تست‌ها و مشاوره مورد نظر انجام می‌گیرد و پروتکل درمانی برای وی مشخص می‌گردد.

به عنوان مثال از پروتکل‌های رایج برای ADHD می‌توان از SMR و theta / beta نام برد. در ابتدای هر جلسه، یک ثبت پایه برای مقایسه‌های بعدی و دنبال کردن سیر پیشرفت انجام می‌گیرد و بعد جلسه نوروفیدبک آغاز می‌گردد.

هر جلسه نوروفیدبک حدود ۲۰ – ۶۰ دقیقه طول می‌کشد. برای تثبیت اثر نوروفیدبک بسته به شدت اختلال و انگیزه بیمار و رابطه بیمار- نوروتراپ حدود ۲۰ – ۴۰ جلسه و گاهی بیشتر لازم است.

جلسه با قرار دادن الکترودها بر مبنای پروتکل و ثبت EEG و در نهایت گرفتن فیدبک به صورت دیداری / شنیداری (بازی- فیلم- موسیقی) بر مبنای پروتکل تعریف شده برای اصلاح امواج مد نظر انجام می‌پذیرد

نکات کلینیکی درمان با نوروتراپی

  1. استفاده از صندلی در وضعیت راست
  2. مدیریت مناسب زمان برای هر پروتکل با توجه به مشکلات مراجعان
  3. تقسیم بندی زمان درمان به جلسات کوتاه برای هر پروتکل (خواندن، نوشتن و غیره)
  4. کلاه بعد از استفاده شسته شود.
  5. کلاه ثبت اندازه سر باشد.
  6. محیط گرم یا سرد نباشد.
  7. پوست سر تمیز باشد.
  8. ژل به اندازه کافی تزریق شود.
  9. محیط سرو صدا نداشته باشد.
  10. حتی‌الامکان دارو مصرف نشود یا اطلاع داده شود.
  11. قهوه مصرف نشود.

موارد احتیاط:

در مراجعان با سابقه تشنج، تتا را افزایش ندهید.
در اختلالات PTSD، افزایش تتا منجر به برانگیختن خاطرات ناخواسته می‌شود.

می‌شود از افزایش تتا و آلفا پس سری (پروتکل عمقی) برای درمان تروماهای گذشته استفاده کرد.

افزایش تتا را در لوب پیشانی انجام نمی‌دهیم زیرا آهسته بودن لوب پیشانی مطلوب نیست

میزان اثر بخشی نوروفیدبک:

 

سطح ۱: به ‌صورت تجربی و آزمایشی مورد تأیید قرار نگرفته است.

سطح۲: با احتمال کم مؤثر است.

سطح ۳: با احتمال زیاد مؤثر است.

سطح ۴: مؤثر است.

سطح ۵: مؤثر و اختصاصی است

موارد پژوهشی نوروتراپی

 

با توجه به اینکه در این روش از امواج مغزی استفاده می‌شود و در بسیاری از بیماری‌ها، اختلال در امواج مغزی مشاهده می‌شود.

بنابراین نیاز به تحقیقات بیشتر برای توسعه کاربرد و هم چنین شناخت مکانیسم عمل دستگاه نوروفیدبک برای شناخت بهتر کارکرد مغز ضروری به نظر می‌رسد.

هم چنین برای ارتقای عملکرد مغز در حالت سالم همانند افزایش خلاقیت نیز تحقیقات پراکنده‌ای انجام شده است، که نیاز به اکتشاف بیشتر دارد

بحث و جمع بندی

نوروتراپی یک روش درمانی نوظهور است که با بهره‌گیری از اصول علمی عصب‌شناسی و روان‌شناسی، بهبود عملکرد مغز و سیستم عصبی را هدف قرار می‌دهد. این روش با اصلاح الگوهای فکری و رفتاری، بهبود راه‌هایی برای بهبودی مغز و عملکرد عصبی ایجاد می‌کند و می‌تواند در مدیریت استرس، اضطراب، بهبود تمرکز و خلاقیت، و مدیریت دردهای مزمن موثر باشد.

در حالی که نوروتراپی برای بسیاری از افراد مؤثر است، اما ممکن است برای برخی دیگر مناسب نباشد. مشاوره با پزشک یا متخصص ضروری است.

تکنیک‌های نوروتراپی شامل نوروفیدبک، rTMS، CES و سایر روش‌های الکتروتراپی هستند.

 

نوروتراپی می‌تواند به عنوان یک روش مکمل در کنار سایر درمان‌ها مانند مشاوره روان‌شناسی و داروها استفاده شود.

 

نتایج ممکن است متغیر باشد. برخی بیماران ممکن است به سرعت احساس بهبودی کنند، در حالی که برای دیگران ممکن است زمان بیشتری نیاز باشد.

بعضی از دستگاه‌های نوروتراپی برای استفاده خانگی وجود دارند، اما بهتر است تحت نظارت یک متخصص مجرب استفاده شوند.

 

امتیاز این مقاله
5/5
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

ژل سونوگرافی و کابرد آن چیست؟

ژل سونوگرافی

استفاده از ژل سونوگرافی همانطور که از اسمش پیداست، به طور معمول در دستگاه سونوگرافی کاربرد دارد. اما در میان محصولات پرتو دانش از این ژل استفاده‌ی دیگری نیز می‌شود.

 

معمولاً در دستگاه‌های نوروفیدبک و بقیه دستگاه‌های ثبت EEG تولید شده توسط سایر برندها، جهت ثبت سیگنال از این دستگاه‌ها از چسب Ten20 استفاده می‌شود، که بسیار گران و هزینه بر است.

اما در دستگاه‌های ثبت EEG تولید شده توسط شرکت پرتو دانش، برای دریافت و ثبت سیگنال از ژل ثبت معمولی یا در واقع همان ژل سونوگرافی نیز می‌توان جهت ثبت استفاده کرد، که بسیار ارزان‌ و کم هزینه‌تر خواهد بود.

بعضی وقت‌ها شده که برای ما یا یکی از اعضای خانواده پیش آمده که بعد از معاینات، پزشک برای تشخیص درست و یا بررسی بیشتر، ما را برای انجام سونوگرافی می‌فرستد.

هنگامی که برای انجام سونوگرافی آماده می‌شوید، شخصی که قرار است سونوگرافی را انجام دهد قبل از انجام سونوگرافی ژلی را روی ناحیه مورد نظر می‌مالد و سپس سونوگرافی را شروع می‌کند.

 

این در واقع همان ژل سونوگرافی است، که در این مطلب می خواهیم به معرفی و بررسی آن و همچنین معرفی کاربرد ژل سونوگرافی بپردازیم.

استفاده از این ژل در دستگاه سونوگرافی روشی است، که امروزه به طور وسیع در تشخیص بیماری‌ها و در دوران حاملگی کاربرد دارد. این روش حتی امروزه کاربرد درمانی نیز پیدا کرده است.

ژل سونوگرافی در واقع عاملی است رسانا که فاصله هوایی بین پوست بیمار و مبدل فراصوت را کاهش می‌دهد. اما برای آشنایی بیشتر با ژل سونوگرافی ابتدا به صورت مختصر ببینیم دستگاه سونوگرافی چیست و چگونه کار می‌کند.

پیشنهاد میکنیم این مقاله مطالعه کنید:  الکتروژل نوار مغز و نوروفیدبک

سونوگرافی چیست؟

سونوگرافی یکی از دستگاه‌های تصویر برداری بر اساس امواج فراصوت است، که در پزشکی کاربرد دارد. این دستگاه به خاطر اینکه از امواج صوتی استفاده می‌کند، جز دستگاه‌های تصویربرداری بی خطر محسوب می‌شود.

این امواج طول موجی بالاتری از فرکانس صدای انسان دارد و در محدوده شنوایی انسان نیست. به همین دلیل است که هنگام تصویر برداری هیچ صدایی از دستگاه یا پروب آن نخواهیم شنید.

تنها حسی که زمان سونوگرافی، متوجه خواهیم شد، معمولاً ارتعاشاتی بر روی سطح پوستمان است که خیلی احساس بد یا ناخوشایندی به ما دست نمی‌دهد و بیشتر شبیه مور مور شدن روی سطح پوستمان خواهد بود.

 

در مورد دستگاه سونوگرافی موضوع از این قرار است، که هر ماده‌ای دارای مقاومت صوتی مخصوص به خود است. مقاومت صوتی، در واقع تغییر وضعیت مقاومت مولکول‌های یک ماده بر اثر ارتعاش مکانیکی است.

ماده‌ای با مقاومت صوتی بالا، مانند استخوان نسبت به ماده‌ای با مقاومت صوتی پایین مانند هوا یا آب، مقاومت بیشتری در برابر تغییر به واسطه ارتعاش خواهد داشت.

بنابراین در انجام سونوگرافی به ماده‌ای نیاز است که دارای مقاومت صوتی مطلوب باشد، تا عکس با کیفیتی توسط دستگاه سونوگرافی ثبت شود.

 

آشنایی با لوازم جانبی محصولات علوم اعصاب

 

ژل سونوگرافی یا ژل اولتراسونیک چیست؟

ژل سونوگرافی یکی از مهم‌ترین بخش‌های استفاده از دستگاه سونوگرافی است. این ژل در واقع مایعی شفاف و نیمه چسبناک است که پل بین پروب سونوگرافی و بافت بدن محسوب می‌شود.

قبل از اینکه سونوگرافر یعنی کسی که با ابزار تصویر برداری و سونوگرافی کار می‌کند، فرآیند اسکن سونوگرافی را شروع کند. لابه‌ای نازک از ژلی بی رنگ را بر روی ناحیه‌ای که قصد انجام اسکن سونوگرافی دارد، می‌مالد. این ژل در تمام مراحل انجام سونوگرافی به صورت یک روان کننده (لوبریکانت) عمل می‌کند، تا تصویر بزرگ‌تری از ناحیه اسکن شده برای دستگاه سونوگرافی ایجاد نماید.

 

در واقع امواج دستگاه سونوگرافی هنگام عبور از هوا کند شده و نمی‌توانند تصاویر دقیق و واضحی را روی دستگاه نشان دهند، بنابراین مقدار اندکی هوا بین دستگاه و پوست می‌تواند مشکل‌ساز شود.

به عنوان مثال در مواقعی که پوست خشک است و مقدار زیادی حفره‌های کوچک هوا در سطح آن وجود دارند، این موضوع بیشتر اهمیت دارد.

این ژل یک نوع ماده رسانا بوده که برقرار‌ کننده رابطه‌ی بین دستگاه و بدن انسان است و می‌تواند پیوندی محکم بین پوست و دستگاه سونوگرافی ایجاد کند. که در نتیجه به امواج قدرت انتقال مستقیم به بافت زیرین و نقاط مورد نظر برای عکس برداری را می‌دهد.

 

ژل ثبت با پر کردن منافذ هوای موجود در پوست امکان ارسال و دریافت امواج صوتی دستگاه سونوگرافی را فراهم کرده و سبب ایجاد تصاویر شفاف و با کیفیتی می‌شود.

در نتیجه می‌توان گفت، استفاده از ژل سونوگرافی باعث انتقال مستقیم امواج صوتی به بافت و ایجاد تصویر شفاف بر روی مانیتور می‌شود.

ژل سونوگرافی

مواد تشکیل دهنده ژل سونوگرافی

ماده اصلی تشکیل دهنده ژل سونوگرافی این محصول آب و پروپیلن گلیکول می‌باشد. البته در برخی از موارد نیز از رنگدانه‌هایی در داخل آن‌ها استفاده می‌کنند.

ژل‌های سونوگرافی عموماً از ترکیبی از گلیکول پروپیلن و گلیسیرین و مقدار زیادی آب ساخته شده است. ماده اصلی تشکیل دهنده این ژل‌ها آب است، درواقع می‌توان گفت حدود ۸۰ درصد مواد تشکیل دهنده ژل سونوگرافی آب می باشد که دلیل حلالیت بسیار بالای آن در آب به دلیل واتر بیس بودن آن است.

علت اصلی سرمای این گونه ژل‌ها وجود آب بوده، آب موجود در این ژل به هنگام برخورد با پوست دمای بدن را گرفته و حس خنکی و سردی را منتقل می‌کند.

همچنین اگر به این ژل دست بزنید، می بینید که این ماده کمی چسبنده نیز می‌باشد. چسبناک بودن ژل باعث می‌شود هنگامی که آن را بر روی پوست می‌مالید، به پایین نریخته و روی پوست ثابت بماند و در پایان نیز به راحتی می‌توان آن را پاک کرد.

طبق تحقیقات انجام شده این ژل هیچ گونه اثر جانبی یا مضری ندارد. به همین دلیل از این ژل علاوه بر تشخیص بیماری‌های مختلف در انجام معاینات واژن و تشخیص انواع عفونت‌های واژینالی نیز استفاده می‌شود.

 

کاربردهای ژل سونوگرافی

سونوگرافی نه تنها برای زنان بارداری که می‌خواهند نوزاد داخل رحم خود را ببینند و تشخیص سلامت جنین، بلکه برای بیماری‌های کلیه، تشخیص تومورهای خوش‌خیم یا بد خیم، تشخیص زود هنگام گسترش سلول‌های سرطانی، توده‌های غیر طبیعی و تجسم اندام‌های داخلی تو خالی، بیماری‌های پوستی و بیماری‌های قلبی عروقی بسیار مورد استفاده و مفید است.

 

در ادامه لیستی از کاربردهای مختلف این ژل در حوزه‌های مختلف پزشکی را با هم می‌بینیم:

 

اورولوژی:

از دستگاه سونوگرافی برای بررسی سلامت کلیه، انسداد کلیه، وجود سنگ‌ها و تومورها استفاده می‌شود.

قلب و عروق:
این ژل در معاینات قلب و عروق، ECG gel یا ژل نوار قلب نام دارد. ژل نوار قلب در فرآیند الکتروکاردیوگرام به کار می‌رود و حتی قادر است سیگنال‌های الکتریکی ضعیف را به طور دقیقی انتقال دهد.

نوروفیدبک و نوار مغزی:
در دستگاه‌های الکتروانسفالوگرافی یا ثبت امواج مغزی، این ژل به عنوان ماده‌ی رسانا جهت ثبت سیگنال‌های مغزی یا همان EEG به کار می‌رود و به ژل ثبت نیز معروف است.

محصولات علوم اعصاب شرکت پرتو دانش

آنکولوژی:
استفاده از ژل اولتراسونیک و انجام سونوگرافی در حوزه‌ی تخصصی آنکولوژی نیز برای بررسی پیشگیرانه تومورها استفاده می‌کنند و راهنمای ابزارهای جراحی در طی مراحل تهاجمی مانند استفاده از سوزن‌های بیوپسی به شمار می‌روند.

دامپزشکی:
دامپزشکان از دستگاه سونوگرافی برای تشخیص بسیاری از مسائل استفاده می‌کنند، بنابراین از ژل اولتراسوند در حیوانات نیز برای کاهش امپدانس و وضوح تصویر نهایی استفاده می‌شود.

پوست:
از تکنولوژی پیشرفته‌ی فراصوت به عنوان ابزار تشخیصی و درمانی در حوزه‌ی بیماری‌های پوستی استفاده می‌شود.

فیزیوتراپی:
در فیزیوتراپی از سونوگرافی درمانی که نوعی الکتروتراپی می‌باشد، سال‌هاست به عنوان یکی از روش‌های درمانی استفاده می‌شود.

در این روش فیزیوتراپی امواج صوتی با فرکانس بالا باعث ایجاد لرزش و حرکت مایعات سلولی می‌شوند. از مزایای سونوگرافی درمانی، می‌توان به بهبود برخی از بافت‌های نرم بدن اشاره کرد.

در این روش نیز ژل سونوگرافی که در اینجا ژل فیزیوتراپی نامیده می‌شود، را بر روی قسمتی از بدن که نیاز به درمان دارد مالیده می‌شود.

لیزر:
نوع دیگری از ژل که در حوزه‌ی زیبایی استفاده می‌شود، ژل لیزر نام دارد. معمولاً از آن برای پیشگیری از عوارضی مثل کک و مک و سوختگی استفاده می‌کنند.

در فرآیندهایی مثل لیزر موهای زائد استفاده از ژل لیزر می‌تواند، باعث کاهش بروز مشکلات احتمالی در پوست‌های حساس شود.

نوشته شده در یک دیدگاه

آنچه که باید جهت ثبت سیگنال‌های EEG بدانید!

انواع مونتاژ 

مونتاژ تک قطبی:

با اتصال یک الکترود فعال اجرا می‌شود، الکترود مرجع (Reference) معمولاً به نرمه گوش و الکترود گراند به گوش دیگر وصل می‌شود.

بسیاری از متخصصان الکترود مرجع را در همان سمت مشابه الکترود فعال (نیمکره مشابه) قرار می‌دهند. برای مثال اگر الکترود فعال در طرف چپ مغز قرار دارد، الکترود مرجع نیز درهمان طرف و بر روی گوش چپ قرار می‌گیرد. اگر الکترود فعال روی خط (,…Z(Cz,Fz قرار گیرد، الکترود مرجع روی هر دو گوش قرار می‌گیرد.

 

مونتاژ دو قطبی (متوالی):

هر دو الکترود فعال و مرجع به پوست سر وصل و الکترود گراند، به یکی از دو گوش وصل می‌شود. به عنوان مثال الکترود فعال را در نقطه Cz و الکترود مرجع را در نقطه pz می‌توان قرار داد.

روش دو قطبی نسبت به روش یک قطبی به آرتیفکت‌های ماهیچه‌ای مقاوم‌تر است. 

 

نویز یا آرتیفکت در ثبت سیگنال

نوار مغزی خام ممکن است با اجزای ناخواسته ای مانند صداها و امواج ناشی از منبع انرژی، محیط، پلک زدن چشم، ضربان قلب و حرکات ماهیچه ای همراه شود. که این امر اجتناب ناپذیر است. به عبارتی آرتیفکت یعنی هرچیزی که در نوار مغزی ثبت شود ولی منشا مغزی نداشته باشد.

این اجزای ناخواسته بر تجزیه و تحلیل EEG تأثیر می گذارند و اطلاعات نادرستی را ارائه می دهند. 

بنابراین، محققان انواع روش ها را برای حذف صداها و مصنوعات ناخواسته، از سیگنال های EEG پیشنهاد کرده اند.

 

اگر سیگنالهای EEG نویزی باشند، به یکی از موارد زیر مشکوک شوید:

– الکترومایوگرافی سطحی (SEMG) اضافی یا آرتیفکت عضلانی

– سیم‌های آسیب دیده (باید با یک اهم متر بررسی کنید)

– وجود یک پل نمکی (ارتباط الکتریکی) یا رسانایی بین دو سر حسگرها به دلیل تعریق (می بایست عرق را خشک کنید)

– عدم اتصال صحیح حسگر به دستگاه

– وجود اشکال در برق ساختمان

– لامپ مهتابی ۶۰ هرتز که سبب ایجاد آرتیفکت

– مداخلات فرکانس رادیویی (RFI) یا الکترومغناطیس (EMI) 

–وجود  الکتروکاردیوگرام (ECG) که سبب ایجاد آرتیفکت می شود.

 

آشنایی با محصولات علوم اعصاب: دستگاه نوروفیدبک ۸ کاناله

EEG تک کاناله

این سیستم یک سیگنال خام را ثبت می‌کند. اطلاعات و دیتاها با قرار دادن الکترودها روی پوست سر و بر اساس سیستم ۲۰-۱۰، ثبت می شوند. ثبت EEG یک کاناله، نیاز به قرار دادن ۳ الکترود روی سر دارد.

هر سیم یک کلاهک کوچک در یک طرف و یک اتصال دهنده الکتریکی در طرف دیگر دارد، کلاهک‌ها به پوست سر یا گوش متصل اند و اتصال دهنده به دستگاه آموزش الکتروانسفالوگرافی (eWave) وصل می‌شود.

 

 EEG دو کاناله

سیستم های EEG دو کاناله به منظور بررسی یا آموزش، دو سیگنال EEG مجزا را ثبت می‌کنند.

سیستم آموزش دو کاناله کارایی بیشتری نسبت به سیستم‌های تک کاناله دارند. آن‌ها می‌توانند ۲ نقطه را به طور هم زمان آموزش  بدهند یا با هم مقایسه کنند. نواحی مختلف مغز به صورت مستقل عمل نمی‌کنند.

هر کانال سیستم آموزشی  EEG دو کاناله، حسگرها و الکترودهای خاص خود را دارند. هر کانال دو الکترود فعال دارد در حالی که الکترود گراند آن‌ها مشترک است.

 دو روش مونتاژ ارجاعی معمولاً برای آموزش هم نوسانی و هم آهنگی بین دو ناحیه مغز مورد استفاده قرار می‌گیرد، در حالی که مونتاژ دوقطبی (متوالی) برای آموزش عدم قرینگی استفاده می‌شود.

حسگرها اغلب در موقعیت‌های مخالف (مقابل) روی پوست سر قرار می‌گیرند. زمانی که هدف ارتقای پویایی مغز باشد، آموزش دو کاناله به تک کاناله ارجحیت دارد.

روش دو کاناله در بهبود انعطاف پذیری و عملکرد شناختی، عدم قرینگی نابه هنجاری دو نیمکره و نتایج فرکانس‌های کلی موثر است.

 

 

الکترودها 

هر کدام از سه الکترود عملکرد متفاوتی دارد:

یک الکترود گراند نام دارد و می‌تواند به گوش و یا هر جای مناسب روی پوست سر وصل شود.

دو الکترود دیگر اطلاعات را ثبت می‌کنند و الکترودهای فعال نامیده می‌شوند. یکی از این دو الکترود، الکترود فعال مرجع نامیده می‌شود.

دو روش برای تنظیم مرجع وجود دارد. یکی استفاده از نرمه گوش به عنوان مرجع و راه دیگر استفاده از یک نقطه ی پوست سر می‌باشد.

 

مکانیسم قرار دادن حسگرها:

کلاهک الکترودها از نقره، طلا و قلم ساخته شده اند و معمولاً به یک ژل خاص یا چسب رسانای Ten 20 به منظور رسانایی الکتریکی، آغشته می‌شوند.

قبل از اتصال، حسگرها با الکل یا یک ژل تمیز کننده بنام Nuprep، که ژل تمیزکننده و آماده کننده پوست برای ثبت EEG و ECG است، تمیز می‌شوند.

 پنبه یا پدها را به الکل آغشته کنید، موها را کنار بزنید و پوست سر را در محل مورد نظر تمیز کنید. مطمئن شوید که موی کمی زیر سنسور باشد. حسگر دیگر را به نرمه گوش وصل کنید.

نوشته شده در 2 دیدگاه

الکترودگذاری با ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ۱۰-۲۰

الکترودگذاری

الکترودگذاری با ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ۱۰-۲۰

پروتکل ثبت سیگنال های مغزی در نمونه های انسانی

برای داشتن امکان مقایسه نتایج ثبت سیگنال مغزی و امکان تعمیم نتایج، یک شیوه چیدمان الکترود به عنوان استاندارد بین‌المللی شناخته شده است. این چیدمان جهانی الکترود گذاری که به عنوان استاندارد ۲۰-۱۰ شناخته می‌شود، امکان پوشاندن تقریباً تمام نواحی سر را توسط الکترودها فراهم می‌کند.

انتخاب محل الکترودها بر اساس نقاط ویژه استخوان جمجمه (nasion, inion, preauricular point) انجام پذیرفته است.

الکترودها در نواحی مربوطه استخوان جمجمه قرار می‌گیرند و سایر الکترودهای میانی بر اساس ۱۰ و ۲۰ درصد کل فاصله چیده خواهند شد. در شکل زیر این چیدمان نشان داده شده است.

نورولوژیست‌ها نواحی مختلف مغز را با اصطلاحات و عبارات آناتومیکی آن به کار می‌برند. نوروتراپیست‌ها برای الکترودگذاری از سیستم بین‌المللی ۱۰-۲۰ که شامل حروف و اعداد است و برای مشخص کردن نقاط ۱۹ گانه مختلف جمجمه به کار می‌رود، استفاده می‌کنند.

اعداد فرد مربوط به سمت چپ مغز و اعداد زوج مربوط به طرف راست مغز است. زمانی که علامت – بین دو ناحیه قرار می‌گیرد دلالت بر دو ناحیه دارد.

حرف F برای لوب فرونتال و حرف Fp برای قطب‌های لوب پیشانی، T برای لوب گیجگاهی و O برای لوب پس سری و C برای مرکز و قشر حسی پیکری و حرف Z برای خط وسطی که راست و چپ را از هم جدا می‌کند.

اصطلاحات آناتومیکی مربوط به جهت‌های مغز:

قسمت خلفی ناحیه‌ایی است که در پشت خطی که دو گوش را به هم وصل می‌کند قرار دارد. قسمت قدامی ناحیه‌ایی است که در قسمت جلوی خطی که دو گوش را به هم وصل می‌کند.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید پروتکل ارزیابی جلو و عقب سر

Vertex موقعیت مرکزی جمجمه (Cz, Pz, Fz)، مدیال خط وسط مغز، lateral از خط وسط تمایل به طرف راست یا چپ، superior قسمت فوقانی جمجمه، inferior قسمت تحتانی جمجمه می‌باشد.

در جدول زیر تعبیر و تفسیر محل قرار گرفتن سیستم ۱۰-۲۰ همراه با تقسیم مغز به دو نیمکره راست و چپ را مشاهده می‌کنید.

Fpz در قسمت قدامی قطب پیشانی و در خط وسط
Fz در قسمت قدامی قطب پیشانی و درپشت خط وسط بین دو فرونتال
Cz در ناحیه ورتکس و در مرکز سرو در ناحیه قشر حسی پیکری
Pz در قسمت خلف و خط وسط بین دو لوب آهیانه‌ایی
Oz در قسمت خلف و خط وسط بین دو لوب پس سری
Fp1 در قطب پیشانی طرف چپ و در جایروس اوربیتال
Fp2 در قطب پیشانی طرف راست و در جایروس اوربیتال
F3 در قسمت قدامی طرفی لوب پیشانی چپ
F4 در قسمت قدامی طرفی لوب پیشانی راست
F7 در قسمت خارجی قدامی لوب پیشانی چپ
F8 در قسمت خارجی قدامی لوب پیشانی راست

ناحیه بروکا فقط در نیمکره چپ و مربوط به نواحی F7 و F3 است. ناحیه ورنیکه در قسمت خلفی فوقانی لوب آهیانه‌ایی طرف چپ قرار دارد.

کورتکس شنوایی در هر دو طرف و مجاور شیار جانبی قرار دارد. در نیمکره چپ (T3 / C3) و در نیمکره راست (T4 / C4).

آهیانه پس سر در نیمکره چپ (O1 / P3) و آهیانه پس سر در نیمکره راست (O2 / P4) و به همین ترتیب نام گذاری ادامه میابد.

محل های الکترودگذاری اعمال فیزیولوژیکی علائم اختلالات
لوب آهیانه‌ایی P4, P3, Pz نیمکره چپ: حل مسئله، ریاضیات، دستور زبان، توجه، معاشرت

نیمکره راست: اطلاعات فضایی و جغرافیا

عدم توانایی محاسبات، اختلال در جهت‌یابی، اختلال یادگیری
شکنج سینگولیت Oz,Pz,Cz,Fz,Fpz انعطاف پذیری ذهنی، همکاری و تشریک مساعی، توجه، انگیزه، اخلاقیات وسواس، تیک، عقیده به اینکه انسان، می‌تواند به حد کمال برسد. نگرانی، علائم ADHD، OCD و یا طیفی ازOCD
قشرحسی- حرکتی C3, C2, C4 نیمکره چپ: توجه، پردازش ذهنی

نیمکره راست آرامش، احساسات، همدلی

دو نیمکره با هم: مهارت‌های حرکتی خوب، چالاکی، جمع بندی و تجزیه و تحلیل حسی و حرکتی

فلج‌ها (سکته)، بیماری صرع، دست خط بد و ضعیف، علائم ADHD
لوب‌های پیشانی Fz,Fpz,Fp1,Fp2,F3,F7,F4,F8 نیمکره چپ: حافظه کاری، تمرکز، برنامه‌ریزی اجرایی، هیجانات مثبت

نیمکره راست: حافظه رویدادی، آگاهی اجتماعی

قطب‌های پیشانی: توجه، قضاوت

نیمکره چپ: افسردگی

نیمکره راست: اضطراب، ترس، عملکرد اجرایی ضعیف

لوب‌های گیجگاهی T3, T5, T4, T6 نیمکره چپ: تشخیص کلمات خواندن، زبان، حافظه

نیمکره راست: تشخیص اشیا، موسیقی، نشانه‌های اجتماعی، تشخیص چهره

عصبانیت، خشم، نارسا خواندن، حافظه بلند مدت، ضربات مغزی بسته
لوب‌های پس سری O1, Oz, O2 یادگیری، بینایی، خواندن، اعمال مربوط به لوب‌های پس سری، گیجگاهی و آهیانه‌ایی اختلالات یادگیری
ناحیه بروکا T3-T7 بیان کلامی اختلال در خواندن، درک کلامی
ناحیه ورنیکه: محل اتصال لوب‌های آهیانه و گیجگاهی فهم کلامی اختلال در خواندن، درک کلامی
نیمکره چپ (کلیه نواحی قشر مغز به اعداد فرد را دارد) تسلسل منطقی، تمایل به جزئیات، توانایی‌های گفتاری، بازیابی کلمات، سلامت بیان، خواندن، ریاضیات، علم، حل مسئله و حافظه کلامی افسردگی (کاهش فعالیت)
نیمکره راست (کلیه نواحی قشر مغز مربوط به اعداد زوج را دارد) حافظه رویدادی، رمزگذاری، آگاهی‌های اجتماعی، ارتباط چشمی، موسیقی، شوخی، همدلی

هنر، بینش، حافظه غیر کلامی

اضطراب (افزایش فعالیت)
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

پیش نیازهای ثبت و آنالیز داده EEG و مکانیسم قراردادن حسگرها

EEG چیست؟

به ثبت برآیند فعالیت الکتریکی سلول‌های قشر مخ به ویژه سلول‌های هرمی قشر مخ از سطح پوست (تغییرات ولتاژ ناشی از جریان یونی درون سلول‌های مغزی) EEG می‌گویند.

  • مزایایی EEG
    دقت زمانی بسیار بالا در حد میلی ثانیه
    مقاوم به حرکات فرد
    بی صداست
    کاملاً غیرتهاجمی
  • موارد کاربرد EEG
    تشخیص مرگ مغزی
    تشخیص بیماری صرع و تشخیص نوع صرع
    بررسی اختلالات خواب
    تعیین سطح هوشیاری

 

پیش نیاز ثبت و آنالیز داده EEG
برای انجام نوروفیدبک بر مبنای EEG نیاز به دستگاه ثبت EEG، پروتکل اصلاح امواج مغزی بر مبنای بیماری/اختلال و یا تداخل مدنظر، محیط مناسب ثبت، نرم افزار ثبت و نمایش  و تکنسین آگاه از ثبت EEG و نوروفیدبک می‌باشد.

 

در دستگاه‌های EEG بسته به کاربرد، ۳ تا ۲۵۶ عدد الکترود روی پوست سر قرار می‌گیرد. برای کاربردهای بالینی معمولاً بین ۳۲-۸ کانال EEG مورد نیاز است.

به منظور کاهش امپدانس بین سطح الکترود و پوست، از ژل استفاده می‌شود. بهترین مقدار امپدانس تماسی بین ۱ تا ۱۰ کیلو اُهم است.

امپدانس بیش از ۱۰ کیلو اهم می‌تواند سبب ایجاد آرتیفکت شود. همچنین مواردی از قبیل: خشک شدن ژل، عرق کردن پوست سر، حرکات فرد (پلک زدن، تنفس و…) در ثبت سیگنال‌ها تأثیر منفی دارند.

 

یکی از ثبت‌های مورد نیاز برای نوروفیدبک، ثبت پایه است که یکی از حالت‌های آن فرد مورد آزمایش در وضعیت چشم باز بدون حرکت است. در این حالت، ثبت از ناحیه Cz در سیستم بین‌المللی ۲۰-۱۰ صورت می‌گیرد.

برای نشان دادن پروتکل ثبت و محل قرارگیری الکترودها می‌توان از پانل Image استفاده کرد و عکس پروتکل را در صفحه نمایش داد.

بعد از فراهم ساختن مقدمات ثبت (مثلاً قرار دادن الکترودها بر روی سر، اتصال الکترودها به دستگاه eWave و اتصال دستگاه به کامپیوتر) لازم است.

 

مکانیسم قراردادن حسگرها:

  • کلاهک الکترود از نقره، طلا و یا قلع ساخته شده است. کلاهک‌ها معمولاً با ژل خاصی که رسانای الکتریکی است آغشته می‌شود. کلاهک‌ها را با چسب رسانای Ten ۲۰ آغشته می‌کنند.
  • قبل از اتصال حسگرها با الکل یا ژل تمیز کننده مثل (Nuprep) ژل تمیزکننده و آماده کننده پوست برای EEG و ECG تمیز می‌شوند.
  • الکل را روی پنبه یا پد ریخته و موها را کنار زده و پوست سر را در محل مورد نظر تمیز کنید. مطمئن شوید که حداقل مو زیر سنسور باشد. حسگر (حسگرهای) دیگر را به نرمه گوش وصل کنید.
  • با انتخاب سربرگRecord  به صفحه ساخته شده برای ثبت باز گردید. بر روی علامت شروع کلیک کرده و سیگنال ثبت شده را مشاهده می کنیم. برای نمایش بهینه سیگنال، مقادیر V / D و T / D را در پنجره تنظیمات Scope تغییر می‌دهیم.
  • در پنجره FFT، قادر به مشاهده دامنه هر ستون فرکانسی در پنجره زمانی معین ثبت EEG در ناحیه Cz هستید.
  • می‌توان توضیحاتی برای ثبت داده در پانل  Text وارد کرد.
  • با علامت دار کردن Save Enable، داده شما در مکانی که در قسمت Record Fileتعیین کرده بودید ذخیره می‌شود.
  • شما می‌توانید داده‌های ذخیره شده خود را از قسمت Analayze بازیابی کنید.
  • مدت زمان ثبت و درصد شارژ باتری در بالای دکمه شروع نشان داده می‌شود.‌
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

الکتروفیزیولوژی چیست؟ انواع تکنیک الکتروفیزیولوژی کلاسیک

الکتروفیزیولوژی چیست

به طور کلی الکتروفیزیولوژی به مطالعه سلول‌ها و بافت‌های بدن می‌پردازد، این حیطه دارای روش‌های بسیار متنوعی از گذشته تا امروز است. الکتروفیزیولوژی شامل روش‌های تهاجمی و غیر تهاجمی می‌باشد، که در این مقاله و مقاله بعد با برخی از آنها آشنا می‌شوید.

الکتروفیزیولوژی چیست؟

اما برای آشنایی با این حوزه از علم ابتدا باید ببینیم، الکتروفیزیولوژی چیست و با دادن تعریفی از آن این آشنایی را شروع کنیم.

الکتروفیزیولوژی شاخه‌ای از علم فیزیولوژی است، که مربوط به جریان یون‌ها (جریان یونی) در بافت‌های بیولوژیکی و به ویژه تکنیک‌های ثبت جریان الکتریکی است، که اندازه‌گیر‌ی این جریان را امکان پذیر می‌کند.

الکتروفیزیولوژی در واقع بررسی و مطالعه خواص الکتریکی سلول‌ها و بافت‌های بیولوژیکی بدن است. این محبث شامل اندازه‌گیری تغییر ولتاژ یا جریان الکتریکی، در طیف گسترده‌ای از پروتئین‌های دارای یک مجرای یونی گرفته تا یک اندام کامل مانند قلب می‌باشد.

علوم اعصاب شامل اندازه‌گیر‌ی فعالیت‌های الکتریکی نورون‌ها و به ویژه فعالیت بالقوه عمل آنها می‌شود. ثبت سیگنال‌های الکتریکی در مقیاس بزرگ از سیستم عصبی، مانند ثبت جریان الکتریکی مغز توسط دستگاه الکتروانسفالوگرافی، به عنوان ثبت‌های الکتروفیزیولوژیکی نیز می‌تواند نامیده شود. آنها برای تشخیص و نظارت بر الکترود مفید هستند.

علوم اعصاب یک مطالعه علمی از جنبه‌های مولکولی، سلولی، رشدی، ساختاری، عملکردی، تکاملی، محاسباتی و پزشکی سیستم عصبی است. این حوزه علمی یک علم میان رشته‌ای است که جنبه‌های زیست شناسی، شیمی، علوم کامپیوتر، مهندسی، ریاضیات و پزشکی را در بر می‌گیرد.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را نیز مطالعه کنید: سلامت روانی و اجتماعی مردان

تکنیک‌های الکتروفیزیولوژی کلاسیک

تکنیک‌های الکتروفیزیولوژی کلاسیک، به صورت قرار دادن الکترودهای مختلف در بافت بیولوژیکی است. انواع اصلی الکترودها عبارتند از:

۱- الکترودهای جامد ساده مانند، دیسک‌ها و سوزن‌ها

۲- ردیابی روی تخته‌های مدار چاپی

۳- لوله‌های توخالی پر از یک الکترولیت، مانند پیپت‌های شیشه‌ای پر از محلول کلرید پتاسیم یا یک محلول دیگر الکترولیت.

مراحل آماده سازی اصلی شامل موارد زیر است :

۱- انتخاب یک موجود زنده

۲- خارج کردن بافت

۳- خارج کردن سلول‌های مورد نیاز از بافت

۴- سلول‌ها یا بافت‌ها به صورت مصنوعی رشد یافته

۵- یا از جانوران هیبرید (دو رگه) استفاده می‌شود.

اگر قطر یک الکترود به اندازه میکرومتر کوچک باشد، الکتروفیزیولوژیست می‌تواند به کمک نوک سوزن آن را درون یک سلول وارد کند. چنین کاری امکان مشاهده مستقیم و ثبت فعالیت الکتریکی داخل سلولی یک سلول را فراهم می‌کند.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را نیز مطالعه کنید: ذهن آگاهی و بیوفیدبک

با این حال، با راه اندازی چنین وضعیت تهاجمی هم زمان باعث کاهش عمر سلول شده و همچنین موجب نشت مواد در غشای سلولی می‌شود.

همچنین فعالیت داخل سلولی می‌تواند با استفاده از یک پیپت شیشه‌ای مخصوص (توخالی) حاوی یک الکترولیت مشاهده شود. در این تکنیک نوک پیپت میکروسکوپی بر روی غشای سلولی فشرده می‌شود، که بر اثر تعامل بین شیشه و لیپیدهای غشای سلولی محکم به آن می‌چسبد.

این امکان هم وجود دارد که متخصص الکتروفیزیولوژیک الکترود را درون یک سلول قرار ندهد، بلکه الکترود می‌تواند با فضای خارج سلولی در ارتباط باشد.

اگر الکترود به اندازه کافی کوچک باشد، در این وضعیت امکان مشاهده غیرمستقیم و ضبط پتانسیل‌های عملیاتی از یک سلول را فراهم می‌کند، که در این صورت ثبت تک واحدی نامیده می‌شود.

بسته به نحوه تعبیه و قرار گیر‌ی دقیق الکترود، در خارج سلول می‌توان فعالیت الکتریکی چندین سلول در نزدیکی هم را همزمان ثبت کرد و این روش ثبت چند واحدی نامیده می‌شود.

با افزایش اندازه الکترود، قدرت ثبت جریان الکتریکی کاهش می‌یابد. الکترودهای بزرگ‌تر تنها به فعالیت الکتریکی شبکه‌ای از سلول‌ها حساس هستند و به آنها پتانسیل‌های محلی گفته می‌شود.

هنوز الکترودهای بزرگ‌تر، مانند سوزن‌های عایق بندی نشده و الکترودهای سطح توسط نوروفیزیولوژیست‌های بالینی و جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها فقط به انواع خاصی از فعالیت همزمان، شبکه‌ای از میلیون‌ها سلول مختلف حساس هستند.

از سایر تکنیک‌های الکتروفیزیولوژی کلاسیک، می‌توان ضبط تک کانال و آمپرومتری را نام برد.

آشنایی با محصولات الکتروفیزیولوژی پژوهشی

روش‌های الکتروگرافیک بر روی عضو بدن

به طور کلی ثبت الکتروفیزیولوژیکی گاهی اوقات الکتروگرافی نامیده می‌شود. که برگرفته از دو کلمه الکترو+گرافی، به معنی “ثبت الکتریکی” است، که جریان الکتریکی ثبت شده به این ترتیب یک الکترومتر است.

با این حال، کلمه الکتروگرافی -electrography دارای اشکال دیگری از جمله الکتروفوتوگرافی نیز است و انواع خاص ثبت الکتروفیزیولوژیکی معمولاً با نام اختصاری ExG نامیده می‌شود.

به همین ترتیب، کلمه الکتروگرام-electrogram معمولاً دارای معنای خاصی از الکتروگرام داخل قلب است، که مانند یک الکتروکاردیوگرام (نوار قلب) عمل می‌کند. اما این شیوه با برخی از روش‌های تهاجمی داخل بدن (درون قلب) و نه فقط با استفاده از روش غیر تهاجمی (روی پوست) انجام می‌شود.

ثبت الکتروفیزیولوژیک برای اهداف تشخیصی کلینیکی در داخل دسته آزمایش‌های الکترودیاگنوسیتیک- electrodiagnostic قرار دارد.

تا اینجا با انواع روش‌های الکتروفیزیولوژی کلاسیک آشنا شدیم، در مقاله بعدی با انواع حالت‌های مختلف “EXG” آشنا خواهید شد.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را نیز مطالعه کنید: واکر چیست؟ با انواع مختلف واکر آشنا شوید!

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

کاربرد دستگاه EEG در تکنولوژی واسط مغز و رایانه یا BCI

کاربرد دستگاه EEG

کاربرد دستگاه EEG فراوان و ارزشمند است، اما یکی از کاربردهای مهم و جذاب آن که به پیشرفت روز افزون تکنولوژی کمک فراوانی کرده و آینده را متحول خواهد کرد، کاربرد آن در تکنولوژی واسط مغز و رایانه یا BCI است.

برای آشنایی با دستگاه EEG یا الکتروانسفالوگرافی مقاله الکتروانسفالوگرافی یا نوار مغزی چیست؟ را بخوانید.

Wave یک دستگاه ثبت الکتروانسفالوگراف یا نوار مغز با تکنولوژی جدید میباشد که در مدلهای ۲۴، ۳۲، ۶۴ و ۱۲۸ عرضه میشود.
همچنین eWave  قابلیت ثبت سایر سیگنال‌های  زیستی چون  EEG ، EMG، ECG و EOG را نیز دارد.
eWave هم‌چنین یک سیستم ثبت ERP و LTM و BCI را نیز دارد

اطلاغات بیشتر در مورد محصول

این شاخه از علم با عناوین زیادی مانند واسط مغز و رایانه (BCI or Brain Computer Interface)، رابط بین ذهن و دستگاه، رابط نورونی مستقیم و رابط تلپاتی شناخته می‌شود و برای بهبود شناخت انسان از محیط اطرافش و افزایش توانایی او در ارتباط با دستگاه‌های مختلف فعالیت دارد.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را نیز مطالعه بفرمایید: هرآنچه که باید برای ثبت سیگنال های EEG بدانید!

کاربرد دستگاه EEG در BCI

اما واسط مغز و رایانه یا BCI چیست؟ واسط مغز و کامپیوتر (BCI) که به واسط مغز و ماشین هم معروف است، دستگاهی است که رایانه بین مغز و مثلاً یک شیء دیگر به عنوان رابط عمل کرده و اطلاعات مغز را به کامپیوتر و سپس به یک وسیله‌ی خارجی منتقل می‌کند.

سامانه BCI از مجموعه‌ای از سنسورها و دستگاه پردازش سیگنال تشکیل می‌شود، که رابط مستقیم بین مغز و یک واسط بیرونی است، که فعالیت‌های مغزی فرد را مستقیماً به یک سری سیگنال‌های ارتباطی یا کنترلی تبدیل می‌کند.

در این سامانه بدون آنکه کاربر موس یا صفحه کلید یا اشیاء را لمس کند، تنها به کمک ذهن و کامپیوتر که حد واسط بین مغز و آن شیء است، می‌تواند اشیاء مجازی یا واقعی را کنترل کند یا حرکت دهد. این واسط‌ها انواع مختلف دارند و به طبع شیوه استفاده از آن‌ها هم متفاوت است.

در این سامانه ابتدا باید فعالیت‌های الکتریکی و امواج مغزی را به وسیله‌ی دستگاه‌های ثبت امواج مغزی، ثبت کرد. برای این کار دستگاه‌های متفاوتی وجود دارد، که معمولا به دلیل دقت زمانی بالا و ارزان قیمت بودن و همچنین استفاده آسان، از الکتروانسفالوگرافی برای ثبت امواج مغزی استفاده می‌شود.

به همین علت کاربرد دستگاه EEG در BCI فراوان است و اکثراً از این دستگاه برای ثبت امواج مغزی استفاده می‌کنند. از دیدگاه حسگرهای زیستی موانع زیادی در دسترسی به فعالیت الکتریکی نورون‌های مغز وجود دارد، که در مورد EEG این موانع از همه کمتر است.

در این روش الکترودهای EEG روی سطح پوست سر قرار می‌گیرند و میدان الکتریکی تولید شده از فعالیت نورون‌ها را اندازه‌گیری می‌کنند. در مرحله بعد این امواج بررسی شده و ویژگی‌های مورد نظر استخراج می‌شود و از روی این ویژگی‌ها می‌توان حدس زد که کاربر چه فعالیتی را در نظر دارد.

هر چند که هنوز سرعت و دقت این سیستم‌ها به حد قابل قبولی نرسیده و تجهیزات مرتبط با واسط‌های مغز و کامپیوتر (BCI) نیاز به فکر و تحقیق بیشتر و دقیق‌تر دارند.

اما از آن جایی که آینده علوم مختلف به سمتی حرکت می‌کند که نیاز به استفاده از کاربردهای مختلف این حوزه را دارند و این سیستم‌ها روش نوینی برای برقراری ارتباط، مخصوصاً برای افرادی که دارای معلولیت جسمی هستند را فراهم می‌کند، گروه‌های پژوهشی زیادی روی این پروژه‌ها کار می‌کنند، تا بتوان به سامانه‌هایی با سرعت و دقت بالا دست پیدا کرد.

همچنین می‌توان گفت، ثبت سیگنال با استفاده از دستگاه الکتروانسفالوگرافی بر روی یک شیوه غیر تهاجمی تمرکز دارد. این شیوه کاملاً متفاوت از سایر شیوه‌های ثبت سیگنال است، که نیاز به کاشت تراشه و یا الکترود درون مغز انسان دارد.

چنین روش‌هایی تهاجمی بوده و نیاز به تجهیزات و فضای آزمایشگاهی فراوان برای کنترل سلامت بافت زنده مغز، که دستگاه در آن جاسازی شده را دارد.

همچنین نکته‌ای که باید به آن توجه شود این است که، واسط مغز و کامپیوتر (BCI) به طور دقیق نمی‌تواند ذهن شما را بخواند. بلکه می‌تواند کوچک‌ترین تغییر در سیگنال‌ها و امواج مغزی را شناسایی کند و به شکل الگوهایی از شیوه تفکر و یا احساسات در بیاورد.

تکنولوژی BCI به طور مستقیم به عملکردهای شناختی انسان ربط پیدا می‌کند. این شاخه از علم نوین و رو به پیشرفت که از سال ۱۹۲۴ تا کنون در حال رشد و توسعه است، تلفیقی از علوم مختلف مانند مهندسی الکترونیک، مهندسی کامپیوتر، مهندسی پزشکی، و علوم اعصاب و روانشناسی می‌باشد.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: کاربرد دستگاه الکتروانسفالوگرافی در پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری

ظهور BCI با اختراع دستگاه الکتروانسفالوگرافی

کاربرد دستگاه EEG در سیستم واسط مغز و کامپیوتر به حدی است، که به راحتی می‌توان گفت اختراع این دستگاه باعث به وجود آمدن این حوزه شده است. شروع تاریخچه BCI در ابتدا به فردی به نام هانس برگر (Hans Berger) و اختراع دستگاه نوار مغزی (الکتروانسفالوگرافی) او برمی‌گردد.

در اصل ماهیت الکتریکی بودن سیگنال‌های مغزی اولین بار توسط هانس برگر کشف شد. جالب است بدانید او اولین سیگنال‌های EEG را از روی مغز پسرش ثبت کرد. همچنین موج آلفا (در فرکانس ۸ تا ۱۳ هرتز) که یکی از سیگنال‌های مغزی بود را او کشف کرد.

دستگاه الکتروانسفالوگرافی یا EEG در حقیقت ثبت فعالیت‌های الکتریکی مغز است و EEG حاصل فعالیت‌های الکتریکی پیرامیدال یا سلول‌های هرمی شکل سطح قشر مخ است.

ابداع خارق‌العاده هانس برگر در زمینه شناخت مغز و کشف فعالیت‌های الکتریکی مغز نقطه عطفی در اکتشافات بعدی دانشمندان سراسر دنیا در حوزه واسط مغز و کامپیوتر (BCI) بود.

هانس برگر با بهبود کیفیت دستگاه EEG توانست رویای تقریباً محال انسان را که همان رویای جابجا کردن اشیا توسط ذهن و خواندن الگوهای مغز بشر بود به واقعیت نزدیک کند.

سال‌های بعد با اختراع کامپیوتر و آمدن تکنولوژی‌ها جدیدتر، بشر به این فکر افتاد که بتواند از طریق مغز اشیاء و سایر چیزها را کنترل کند و حد واسط این رابط بین مغز و آن شیء یا سوژه بیرونی کامپیوتر باشد.

در سال ۱۹۷۰ بود که برای اولین بار تحقیقات روی BCI در دانشگاه کالیفرنیا با قراردادی که با دارپا بسته شد، آغاز شد. مقالاتی که در آن زمان داده شد، جزء اولین‌ها در این زمینه بودند.

اولین تحقیقات جدی این دانشگاه بر روی پروتزهای نورونی بود، که در زمینه بهبود عصب‌های دفاعی عنبیه آسیب دیده چشم، شنوایی و ناتوانی‌های حرکتی کاربرد داشت. در اواسط دهه ۱۹۹۹ دانشگاه کالیفرنیا اولین ابزار عصب دفاعی را در دنیا رونمایی کرد.

در صورتی که سیستم عصبی عضلانی، که مغز از طریق آن قادر به ایجاد ارتباط و اعمال کنترل به محیط خارج است صدمه ببیند. فرد ممکن است حرکات ارادی خود را از دست بدهد، حتی ممکن است حرکات چشم و تنفس که اعمالی غیرارادی هستند را نیز از دست بدهند.

یکی از روش‌هایی که برای بازآفرینی عملکرد طبیعی بیماران وجود دارد، فراهم آوردن مسیر ارتباطی جدید و غیر ماهیچه‌ای برای مغز است. که با کمک آن بتوان مستقیماً پیام‌ها و دستورالعمل‌های کنترلی را به محیط خارج ارسال کرد، که به آن رابط مغز و رایانه یا BCI می‌گویند.

در این روش نیاز به حرکتی آشکار در بدن به منظور انتقال اطلاعات نیست و فرد فقط با تمرکز بر روی افکار و تولید امواج مغزی مناسب منظور خود را بیان می‌کند. با توجه به ناتوانی بعضی بیماران در تحرک، اهمیت این موضوع بیشتر نمایان می‌شود.

پیشنهاد میکنیم این مقاله را مطالعه کنید: الکترود نوار مغز

کاربرد دستگاه EEG و تحول زندگی بیماران

در اولین همایش بین‌المللی که در ژوئن ۱۹۹۹ برگزار شد، برای BCI تعریفی به صورت زیر ارائه شد: «یک واسط مغز و رایانه، یک سامانه ارتباطی است که وابسته به مسیرهای خروجی نرمال سامانه عصبی جانبی و ماهیچه‌ها نیست.»

این سیستم BCI از چهار قسمت اصلی تشکیل شده است، که شامل جمع‌آوری سیگنال‌ها، پردازش سیگنال‌ها، استخراج الگوها و نهایتاً طبقه‌بندی آن‌ها است.

جمع‌آوری سیگنال‌ها که یکی از اساسی‌ترین بخش‌های BCI محسوب می‌شود، توسط دستگاه EEG انجام می‌شود و وظیفه ثبت سیگنال و ارسال آن‌ها به بخش پردازش را بر عهده دارد.

در بخش پردازش سیگنال‌ها تقویت شده و نویزهای آن‌ها گرفته می‌شود. در بخش استخراج الگوها، نیز ویژگی‌های متمایز کننده هر سیگنال به منظور تقویت دوباره آن و کاهش سایز دیتای جمع‌آوری شده تشخیص داده می‌شود. در نهایت این ویژگی‌ها به دستورهای قابل فهم ترجمه می‌شوند و دستگاه می‌تواند آن‌ها را اجرا کند.

از طریق BCI که سیگنال‌های زیستی مغز را دریافت می‌کند، می‌توان ربات‌ها، بازی‌ها، انیمیشن‌ها و یا سایر برنامه‌ها و اشیاء را با کمک ذهن کنترل و حرکات آنها را هدایت کرد.

چنین سیستمی می‌تواند به افراد معلول کمک کند، که با محیط اطراف خویش ارتباط برقرار نماید. به عنوان مثال، فرد به راحتی می‌تواند صندلی چرخدار خود را کنترل کند. یا عضو مصنوعی خود را مانند دست یا پا با ذهن حرکت دهد.

تفکیک درست و نسبتاً سریع عملیات ذهنی می‌تواند پایه‌ای برای توسعه و طراحی سیستم‌های BCI باشد. با وجود این که دقت مکانی کاربرد دستگاه EEG پایین است، اما دقت زمانی آن بالاست و کمتر از چند میلی‌ثانیه می‌باشد. که البته امروزه محققان در تلاشند دقت مکانی آن را نیز بالا ببرند.

همچنین این روش به علت ارزان‌تر بودن نسبت به سایر روش‌ها و استفاده آسان از آن نیز اکثر اوقات در BCIها از آن برای ثبت فعالیت‌های مغز استفاده می‌کنند و کاربرد دستگاه EEG در این زمینه فراوان است.

تا به امروز تحقیقات زیادی روی میمون‌ها، خفاش و گربه انجام شده که حرکت دست رباتی توسط یک میمون و حرکت نشان‌گر موس از طریق خواندن امواج مغزی میمون و دادن فیدبک از طریق بینایی به حیوان، نمونه‌ای از آن‌ها است.

یک استارت‌اپ در سال ۲۰۱۵ از این شیوه و از فناوری واسط‌های مغز و کامپیوتر و دستگاه EEG، برای حرکت دادن اسباب بازی‌ها و یا حتی ماشین‌ها استفاده کرد.

از دیگر کاربرد دستگاه EEG در BCI روش درمانی نوروفیدبک است. نوروفیدبک نیز در واقع نوعی BCI پر کاربرد در حوزه پزشکی محسوب می شود، که با دستگاه الکتروانسفالوگرافی ربات‌ها، بازی‌ها و انیمیشن‌ها را با کمک ذهن کنترل می‌کنند.

امروزه، سیستم‌های BCI یک روش ارتباطی بدون دخالت ماهیچه را در اختیار بشر قرار می‌دهد، تا بتوانند مستقیماً با محیط پیرامون خود ارتباط برقرار کنند.

برای تهیه دستگاه  EEG با قابلیت بالا بر روی لینک کلیک کنید

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

نوار مغز (الکتروانسفالوگرافی)چیست؟

الکتروانسفالوگرافی

الکتروانسفالوگرافی چیست و چه کاربردی دارد ؟

الکتروانسفالوگرافی (Electroencephalography یا EEG) یک روش تشخیصی است که برای نمایش فعالیت های الکتریکی مغز استفاده می‌شود. این روش از الکترودها بر روی سر فرد برای ثبت سیگنال‌های الکتریکی تولید شده توسط فعالیت‌های نورونی مغز استفاده می‌کند.
 
در یک نمایش EEG، الکترودها به صورت معمول بر روی صفحه‌ای به نام “کاپ” یا “هدست” قرار می‌گیرند و به سر فرد متصل می‌شوند. این الکترودها سیگنال‌های الکتریکی را که از فعالیت نورونی مغز به دست می‌آید، ضبط می‌کنند. این سیگنال‌ها به عنوان نمودارهای الکتروانسفالوگرافی خوانده می‌شوند.

دستگاه نقشه مغزی چیست ؟الکتروانسفالوگرافی (EEG/ERP/QEEG)  چیست و چه کاربردی دارد؟

الکتروانسفالوگرافی (EEG) آزمایشی است که فعالیت الکتریکی مغز را با استفاده از دیسک‌های فلزی کوچک (الکترود) متصل به پوست سر شما تشخیص می‌دهد. سلول های مغز شما از طریق تکانه های الکتریکی ارتباط برقرار می کنند و همیشه فعال هستند، حتی زمانی که شما خواب هستید.

EEG معمولاً در تحقیقات علمی، تشخیص اختلالات مغزی، ارزیابی حالت ویجیتاتی و یا در پایش فعالیت مغزی در زمان عملیات جراحی مغزی استفاده می‌شود. این روش غیرتهاجمی است و به عنوان یکی از ابزارهای مهم در زمینه نوروفیزیولوژی و علوم مغز و اعصاب شناخته می‌شود.

این فعالیت ها به صورت خطوط موجی روی مانیتور نمایش داده می شوند. از این طریق می توان ناهنجاری‌ها را در امواج مغزی یا فعالیت های الکتریکی مغز تشخیص داد.

برای مشاوره خرید جدیدترین سیستم های نوروفیدبک و بیوفیدبک تماس بگیرید.

 

تماس با ما

خرید جدیدترین سیستم نوار مغزی با قابلیت نقشه مغزی و نوروفیدبک

QEEG

اما در ثبت الکتروانسفالوگرافی کمی امواج مغز با نرم افزارهای تحلیل سیگنال مورد پردازش قرار میگرند و دامنه و توان فرکانسهای مختلف مغز به صروت سرهای رنگی نمایش داده میشود.

نرم افزارهای در سطح جهان مانند نرم افزار نوروگاید برای این کار طراحی شده اند، که دارای یک دیتابیس از امواج مغزی افراد سالم هستند. ثبت که شما با دستگاه eWave میگیرد با این امواج سالم مقایسه خواهند شد.انحراف معیار از استاندارد به صورت طیف رنگی قرمز تا آبی نمایش داده میشود. رنگ سبز به معنی نداشتن انحراف معیار ، قرمز داشتن دامنه بیشتر و رنگ  آبی دامنه کمتر است.

این ویژگی در ۱۹ نقطه سر و برای فرکانسهای ۱ الی ۳۵ هرتز نمایش داده میشود مانند شکل

 

eWave-24 یک سیستم قوی برای ثبت و بررسی تا 24 کانال EXG سیگنال های ECG، EMG، EEG و EOG به طور همزمان است.

برای آشنایی با نحوه کارکرد این دستگاه لازم است، در ابتدا با نحوه عملکرد مغز آشنایی مختصری داشته باشید. برای این منظور می توانید به مقالات زیر مراجعه کنید.

امروزه تحقیق درباره فعالیت الکتریکی مغز، موضوع مورد علاقه بسیاری از دانشمندان و محققان است. همچنین سیگنال‌های ثبت شده با الکتروانسفالوگرام کاربرد و اهمیتی فراوانی در تشخیص بیماری‌ها دارد.

دانستن عوامل مؤثر در تولید سیگنال و نحوه تولید آن می‌تواند راه‌گشای مناسبی برای استفاده از آن در تشخیص میزان سلامت عملکرد مغز باشد.

سیگنال EEG

سیگنال EEG دارای ریتم‌های مختلف است، که وابسته به شرایط حسی و حرکتی گوناگون می‌باشند. تشخیص هر ریتم این سیگنال احتیاج به تجربه و مهارت زیادی دارد.

سیگنال EEG (الکتروانسفالوگرافی) یک نمایش گرافیکی است که الکترودها در موقعیت‌های خاصی بر روی سر قرار گرفته‌اند و فعالیت‌های الکتریکی مغز را ثبت می‌کند. این سیگنال‌ها نشان‌دهنده فعالیت‌های الکتریکی نورون‌ها در مغز هستند و می‌توانند درک و تحلیل فعالیت مغزی فرد را کمک کنند.

سیگنال EEG می‌تواند در تحقیقات علمی، تشخیص اختلالات مغزی، نقشه‌برداری مغز، و همچنین در زمینه‌های دیگر مانند بررسی حالت ویجیتاتی و ارزیابی تأثیرات مختلف روی فعالیت مغزی مورد استفاده قرار گیرد.

brain tape
نوار مغزی

نوار مغزی چیست؟

فعالیت الکتریکی مغز توسط دستگاه‌ی به نام الکتروانسفالوگرافی ثبت می شود. هنگامی که نتیجه کار این دستگاه، یعنی سیگنال‌های امواج مغزی به صورت دیجیتالی یا کاغذی ثبت شود، به اصطلاح به آن نوار مغزی می گویند.

EEG یا نوار مغزی تستی است که ناهنجاری‌های موجود در امواج مغزی یا فعالیت الکتریکی مغز را نشان می دهد.

این تست برای موارد مختلفی، از جمله مشکلات مربوط به فعالیت‌های الکتریکی مغز که باعث ایجاد اختلالات مختلف مغزی می شوند، به کار می رود.

اندازه‌گیری‌های داده شده در نوار مغز به منظور رد، یا پذیرش یک اختلال استفاده می شود و یا اطلاعاتی درباره‌ی اختلال موجود در مغز به پزشک می دهد. نوار مغزی همچنین در انواع پژوهش‌ها نیز کاربرد دارد.

 

استفاده از دستگاه EEG برای کنترل فعالیت مغز در زمان جراحی مغز و یا برای تعیین فعالیت مغز فردی که در کماست، استفاده می شود. برخی از اختلالاتی که در آن نوار مغزی کاربرد دارد، مانند:

برخی کاربرد های دستگاه نوار مغز

دستگاه نوار مغز یک ابزار مهم در حوزه‌های مختلف علمی و پزشکی است که برای بررسی فعالیت‌های الکتریکی مغز انسان به کار می‌رود. کاربردهای این دستگاه گسترده بوده و شامل موارد زیر می‌شود:

۱. تشخیص بیماری‌های مغزی:

  • صرع: نوار مغز برای تشخیص نشانگان صرع و تعیین نوع و شدت تشنج‌ها به کار می‌رود.
  • اختلالات خواب: بررسی الکتریکی مغز در طول فرآیند‌های خواب و بیداری می‌تواند در تشخیص مشکلات خواب مفید باشد.

۲. پزشکی نورولوژی:

  • تحلیل فعالیت‌های مغزی: در مورد اختلالات نورولوژیک مانند میگرن، اسکلروز چندگانه و پارکینسون، نوار مغز می‌تواند به تحلیل فعالیت‌های الکتریکی مغز کمک کند.
  • پیش بینی سکته: بررسی الکتریکی مغز ممکن است برای ارزیابی خطر سکته و تشخیص زودهنگام مشکلات عروقی مغزی مفید باشد.

۳. پزشکی روانپزشکی:

  • اختلالات روانی: نوار مغز برای تشخیص و پیگیری اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب، اختلالات هیجانی و اختلالات هویت به کار می‌رود.
  • تحلیل حالات ذهنی: در تحقیقات روانپزشکی، نوار مغز برای بررسی و تحلیل حالات ذهنی و پدیده‌های شناختی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۴. پژوهش علمی:

  • بررسی حوزه علوم اعصاب: نوار مغز در پژوهش‌های علمی برای بررسی عملکرد مغز در شرایط مختلف و در پاسخ به محرک‌های مختلف استفاده می‌شود.
  • نوروفیدبک: نوار مغز به عنوان یک ابزار در تحقیقات نوروفیدبک به کار می‌رود که افراد را در یادگیری کنترل فعالیت‌های الکتریکی مغزی آموزش می‌دهد.

۵. آزمایش‌های روانشناختی:

  • بررسی توجه و حافظه: نوار مغز در تحقیقات روانشناختی برای بررسی فعالیت‌های مغزی در طول وظایف مختلف مانند آزمایش‌های توجه و حافظه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • تحلیل واکنش‌های رفتاری: ارتباط میان الکتریکی مغز و واکنش‌های رفتاری فرد در مواجهه با محرک‌های مختلف بررسی می‌شود.

۶. آموزش و بهبود عملکرد فرد:

  • تحلیل نوروفیدبک: نوار مغز در آموزش به افراد برای بهبود تمرکز، کنترل استرس، و بهبود عملکرد ذهنی به عنوان یک ابزار نوروفیدبک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۷. تحقیقات نیروی کار:

  • ارزیابی تعامل انسان و کامپیوتر: نوار مغز در تحقیقات مرتبط با تعامل انسان و کامپیوتر برای بررسی فعالیت‌های مغزی در پاسخ به رابط‌های کاربری و فناوری‌های جدید استفاده می‌شود.
  • تحلیل حالات روانی در محیط کار: بررسی تأثیر شرایط محیط کار بر حالت روانی و عملکرد مغزی کارکنان در تحقیقات نیروی کار.

کلیه این کاربردها نشان از اهمیت و گستردگی کاربردی دستگاه نوار مغز در علوم پزشکی، علوم اعصاب، روانشناسی، فناوری اطلاعات، و حوزه‌های دیگر دارد.

دستگاه الکتروانسفالوگرافی یا EEG چیست؟

مغز انسان یک ارگانیسم الکتروشیمیایی است. یعنی سلول‌های مغز یا همان نورون‌ها از طریق پدیده‌ی شیمیایی جریان الکتریکی ایجاد کرده و با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.

این جریان الکتریکی ایجاد شده در مغز، انواع امواج مغزی را تولید می کند. نوار مغز با کمک دستگاه الکتروانسفالوگرافی به سنجش این ارتباط بین سلول‌های مغز می پردازد.

دستگاه الکتروانسفالوگرافی (Electroencephalography) یا EEG، دستگاهی است که فعالیت‌های الکتریکی مغز را ثبت می‌کند. در این روش سیگنال‌های مغزی توسط الکترودهای سطحی که روی پوست قرار می گیرد، دریافت می شود.

نوار مغز

سیگنال‌ها دریافت شده، بهبود یافته یا در واقع تقویت می شوند و نویز از آن‌ها حذف می‌شود. در نهایت نیز این سیگنال‌های دریافتی و تقویت شده چاپ و آنالیز می‌شوند.

آنچه که روی کاغذ چاپ می‌شود، الکتروانسفالوگرام نامیده می‌شود. الکترودها به کمک یک کلاه کشی بر روی سر ثابت می شوند.

شیوه کار این دستگاه اینگونه است، جریان الکتریکی که بر اثر فعالیت نورون‌ها در مغز ایجاد شده، به سطح جمجمه می‌رسد. این فعالیت الکتریکی بسیار ضیف و در حد میکرو ولت است.

دستگاه EEG از طریق الکترودهای سطحی کوچکی که به جمجمه وصل است، این فعالیت را ثبت و در قالب امواج مغزی نشان می‌دهد.

الکترود یک هدایت کننده است، که از راه آن جریان الکتریکی به شکلی غیر تهاجمی، کاملا ایمن و بی خطر عبور می کند. الکترودها اکثرا دارای روکشی از جنس نقره هستند و اطلاعات مغز را از طریق سیم به یک تقویت کننده و به ماشینی که داده را اندازه گیری و ثبت می کند، انتقال می دهند.

در ادامه این سیگنال‌ها به یک رایانه کوچک فرستاده می شود و این رایانه نتایج آن را ثبت می کند. امواج مغزی با یک الگوی مشخص سینوسی، که به صورت قله و دره هستند، در نوار مغزی نشان داده می شود.

دکتر مغز و اعصاب در این اشکال به دنبال یک الگوی نامنظم می گردد. زیرا وجود الگوهای نامنظم می تواند نشان دهنده تشنج و یا دیگر اختلالات و بیماری‌های مغزی باشد.

اندازه‌های الکتروانسفالوگرافی (EEG) نشان دهنده، ارتباط بین جریان‌های الکتریکی درون جمجمه‌ای و ولتاژ‌های ناشی از آن بر روی سر است.

این ولتاژها منعکس‌کننده جنبه‌های خاص پردازش و کارکرد الکتریکی مغز- مانند اینکه مناطق مختلف مغز چه فعالیت الکتریکی دارند و یا در مقابل محرک‌ها و در خلال تکالیف شناختی، چگونه پاسخ‌دهی می‌کنند- هستند.

سیگنال‌های دریافتی از جمجمه از طریق آمپلیفایر تقویت شده و به شکل امواج مغزی یا داده نمایش داده می‌شوند.

پژوهش های دستگاه نوار مغز

پژوهش‌های علمی مرتبط با دستگاه نوار مغز در زمینه‌های مختلف از جمله نوروساینس، پزشکی، روانشناسی، و فناوری انجام شده‌اند. این پژوهش‌ها به بررسی فعالیت‌های الکتریکی مغز، تاثیرات آن بر عملکرد روانشناختی، تشخیص بیماری‌های مغزی، نوروفیدبک، و کاربردهای دیگر دستگاه نوار مغز می‌پردازند. در زیر، چند مثال از پژوهش‌های علمی اخیر در این زمینه آورده شده است:

  1. تاثیر موسیقی بر فعالیت مغز:

    • عنوان پژوهش: “The Effects of Music on Brain Function as Evidenced by EEG Analysis: A Systematic Review of the Literature”
    • توضیح: این پژوهش به بررسی تاثیر موسیقی بر فعالیت مغز افراد با استفاده از دستگاه نوار مغز پرداخته است. نتایج نشان داده‌اند که موسیقی می‌تواند تاثیرات مثبتی بر الگوهای الکتریکی مغز داشته باشد.
  2. تحلیل نوروفیدبک در درمان اختلالات اضطرابی:

    • عنوان پژوهش: “Neurofeedback as a Treatment for Anxiety Symptoms in College Students: A Randomized Controlled Trial”
    • توضیح: این تحقیق بر روی اثربخشی تمرینات نوروفیدبک در کاهش علائم اضطراب در دانشجویان تمرکز دارد و از نوار مغز برای بررسی تغییرات الکتریکی مغز در طول تداخلات استفاده کرده است.
  3. تشخیص زودهنگام بیماری آلزایمر:

    • عنوان پژوهش: “EEG-Based Biomarkers for Early Detection of Alzheimer’s Disease”
    • توضیح: این پژوهش سعی در تعیین نشانگان الکتریکی مغزی زودهنگام برای تشخیص بیماری آلزایمر دارد. الگوریتم‌های پردازش سیگنال نوار مغز برای شناسایی الگوهای خاصی که با بیماری آلزایمر مرتبط هستند، استفاده می‌شوند.
  4. تحلیل الگوهای مغزی در طی تصادفات رانندگی:

    • عنوان پژوهش: “Brain Activity Patterns during Driving: Opportunities for Vehicle Design to Enhance Safety”
    • توضیح: این پژوهش به بررسی الگوهای الکتریکی مغزی در طول رانندگی با استفاده از نوار مغز می‌پردازد. اطلاعات به دست آمده از این تحقیق ممکن است در طراحی خودروها جهت افزایش ایمنی استفاده شود.
  5. تاثیر تمرینات فیزیکی بر عملکرد مغز:

    • عنوان پژوهش: “Effects of Physical Exercise on Cognitive Functioning and Wellbeing: Biological and Psychological Benefits”
    • توضیح: این تحقیق به بررسی تاثیرات تمرینات فیزیکی بر عملکرد مغز و روان‌شناختی افراد می‌پردازد. از دستگاه نوار مغز برای نظارت بر الگوهای الکتریکی مغز در طول تمرینات استفاده شده است.

این نمونه‌ها تنها چند مثال از پژوهش‌های اخیر می‌باشند و هر روزه اطلاعات جدیدی به این حوزه افزوده می‌شود. این پژوهش‌ها به درک بهتر از فعالیت‌های مغزی، تشخیص بیماری‌های مغزی، و بهبود عملکرد مغزی افراد کمک می‌کنند.

اجزاء تشکیل دهنده دستگاه نوار مغز

دستگاه نوار مغز یک سیستم پیچیده است که از اجزاء مختلفی تشکیل شده است. این اجزاء به طور کلی شامل الکترودها، آمپلیفایر، سیستم ضبط و تجهیزات مرتبط با پردازش داده‌ها می‌شوند. در ادامه، به توضیح اجزاء اصلی دستگاه نوار مغز پرداخته می‌شود:

  1. الکترودها:

    • الکترودهای فعال: این الکترودها بر روی سر فرد نصب می‌شوند و به طور مستقیم با پوست و سطح سر ارتباط دارند. آنها سیگنال‌های الکتریکی تولید شده توسط نورون‌ها را دریافت می‌کنند.
    • الکترودهای مرجع (Reference Electrodes): این الکترودها به عنوان مرجع برای سیگنال‌های نورونی عمل می‌کنند. آنها معمولاً در منطقه‌هایی مانند گوش، پیشانی یا گردن قرار می‌گیرند و به عنوان نقطه مرجع برای سیگنال‌های نوار مغز عمل می‌کنند.
  2. آمپلیفایر (Amplifier):

    • آمپلیفایر برای تقویت سیگنال‌های الکتریکی ضعیفی که از الکترودها به دست می‌آید، به کار می‌رود. این بخش اساسی است زیرا سیگنال‌های مغزی معمولاً به قدرت کمی دارند و نیاز به تقویت برای تحلیل دقیق دارند.
  3. فیلترها (Filters):

    • فیلترها برای حذف نویزها و سیگنال‌های مختلف غیرمرتبط از سیگنال‌های الکتریکی مغز استفاده می‌شوند. این فیلترها به تمییز بیشتر سیگنال‌های مغز از نویزها کمک می‌کنند.
  4. سیستم ضبط (Recording System):

    • این بخش شامل تجهیزاتی برای ضبط و ذخیره سیگنال‌های الکتریکی مغز است. امروزه، اغلب از سیستم‌های دیجیتال به کمک کامپیوتر جهت ضبط و ذخیره داده‌ها استفاده می‌شود.
  5. کابل‌ها و اتصالات:

    • کابل‌ها برای اتصال الکترودها به آمپلیفایر و سایر تجهیزات استفاده می‌شوند. این کابل‌ها باید از جنسهای مناسب باشند تا از تداخلات الکترومغناطیسی جلوگیری کنند.
  6. کامپیوتر و نرم‌افزار تحلیل:

    • نتایج ضبط شده توسط دستگاه نوار مغز به کمک کامپیوتر و نرم‌افزارهای تحلیل مختلف مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. این نرم‌افزارها معمولاً از الگوریتم‌ها و روش‌های پیشرفته برای تفسیر الگوهای الکتریکی مغز استفاده می‌کنند.

توجه داشته باشید که تکنولوژی دستگاه‌های نوار مغز در حال توسعه و بهبود است، و اجزاء مختلف ممکن است بر اساس مدل و تولید کننده دستگاه متفاوت باشند.

بحث و نتیجه گیری

دستگاه نوار مغز یک تکنولوژی مهم و متنوع است که در پزشکی و پژوهش‌های علمی گسترده‌ای کاربرد دارد. با امکان تشخیص بیماری‌های مغزی، بررسی فعالیت‌های مغزی، و استفاده در تحقیقات نوروفیدبک، این تکنولوژی نقش مهمی در درک عملکرد مغز و بهبود درمان بیماری‌های مرتبط با آن ایفا می‌کند. با وجود مزایا و معایب مرتبط با نوار مغز، استفاده موفق از این تکنولوژی به نظر می‌رسد که با توجه به پیشرفت‌های فناوری، مزایای آن در آینده نیز افزایش یابد.